Madde 1275 — II- Alacaklıların rehin hakları / 1. Genel olarak
(1) Alacaklılar, gemi üzerinde gemi alacaklısı hakkına, garameye girecek eşya üzerinde Türk Medenî Kanununun 950 ilâ 953 üncü maddeleri uyarınca hapis hakkına ve navlun üzerinde aynı Kanunun 954 ilâ 961 inci maddeleri uyarınca alacak rehnine sahiptirler.
Madde gerekçesi
Bu madde hazırlanırken, Alm. TK.’nın 1972 değişikliğinden önceki 725 inci paragrafının birinci fıkrasından iktibas edilmiş olan 6762 sayılı Kanunun 1204 üncü maddesinin birinci fıkrası dikkate alınmış, ancak Tasarıda kabul edilmiş olan (891, 913, 923, 1201, 1254 ve 1315 inci maddeler) “hapis hakkı sistemi”nin gerektirdiği değişiklikler yapılmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1204 kismen — Müşterek avarya
Tazminata hakkı olanlar gemi ve navluna düşen garame payları için bir gemi alacaklısı hakkını ve garameye girecek malların her biri üzerinde de o mallara düşen garame payları için bir yük alacaklısı hakkını haizdirler; şu kadar ki, yük alacaklısı hakkı, mallar teslim edildikten sonra zilyedliği hüsnüniyetle iktisap etmiş olan üçüncü şahıs zararına olarak kullanılamaz. Garameye girecek malların gönderileni; malları teslim alırken bunlara bir garame payı düşmüş olduğuna vakıf ise bu pay için, mallar teslim edilmiş olmasaydı o malların paraya çevrilmesi halinde garame payı ne nispette ödenecek idiyse o nispette malların teslim zamanındaki değerine kadar şahsan mesuldür.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Müşterek avarya alacaklılarının sahip olduğu güvenceler bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Alacaklılar; gemi üzerinde gemi alacaklısı hakkına, garameye girecek eşya üzerinde hapis hakkına ve navlun üzerinde alacak rehnine sahiptir.
- Alacaklıların yalnızca gemi üzerinde gemi alacaklısı hakkı vardır; eşya ve navlun üzerinde herhangi bir güvence doğmaz.
- Alacaklılar, garameye girecek eşya üzerinde hapis hakkı değil, doğrudan doğruya mülkiyet hakkı kazanır.
- Navlun üzerindeki güvence bir hapis hakkı olup alacak rehni değildir; eşya üzerinde ise alacak rehni doğar.
- Bu güvenceler kanundan doğmaz; yalnızca taraflar sözleşmeyle kararlaştırırsa alacaklılar lehine doğar.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1275 uyarınca müşterek avarya alacaklıları; gemi üzerinde gemi alacaklısı hakkına, garameye girecek eşya üzerinde Türk Medenî Kanununun 950 ilâ 953 üncü maddeleri uyarınca hapis hakkına ve navlun üzerinde aynı Kanunun 954 ilâ 961 inci maddeleri uyarınca alacak rehnine sahiptirler. Güvencenin türü, üzerine kurulduğu değerin niteliğine göre değişir: gemi (taşınır ama sicilli) için gemi alacaklısı hakkı, eşya (zilyetliğe elverişli taşınır) için hapis hakkı, navlun (bir alacak) için alacak rehni. Üçü de kanundan doğar. B, güvenceleri yalnız gemiyle sınırlar. C, hapis hakkını mülkiyetle karıştırır; alacaklı eşyanın maliki olmaz. D, navlun ile eşya bakımından güvence türlerini yer değiştirir. E, kanuni güvenceleri akdî bir düzenlemeye bağlar.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1275 — erişim: 20.07.2026