Tevdi mahalli tayininde hukuki yarar yokluğu re'sen incelenir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1514

KARAR NO 2023/1625

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 23/03/2023

NUMARASI 2022/665 Esas - 2023/257 Karar

TALEP Tevdi Mahallinin Belirlenmesi (TBK M.107)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/10/2023

Talebin kabulü ile talep eden şirkete ait deponun tevdi mahalli olarak tayinine ilişkin kararın talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Tevdi mahalli tayini isteyen vekili; müvekkiline ait depoya davalı tarafından 18.09.2019 tarihinde 49 torba Minerals (BIGBAG) malzeme bırakıldığını, malzemenin bir kısmı olan 24 torba 03.12.2020 tarihinde davalı tarafından depodan alınmış olup, 25 torba malzemenin halen depoda bulunduğunu, malzemeler haksız yer işgal etmekte ve teslim alınmadıkları her gün için müvekkilin zarara uğradığını, dava konusu malların müvekkil iş yerinden alınması hususunda davalıya 15/02/2022 tarihinde Bakırköy ... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilmişse de, davalı tarafça ihtarnameye herhangi bir yanıt verilmediği, malların alınmadığını, bununla birlikte depolama bedeli olarak düzenlenen faturalara ilişkin davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığından bu hususta da İstanbul ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, tüm bu nedenlerle malın zamanında teslim alınmamasından kaynaklı zararın tazminine ilişkin tazminat talep etme hakkı saklı kalmak kaydıyla, dava konusu malların tevdi mahallinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davalı tarafın mahkemede alınan beyanına göre TBK 107. maddelerine uygun şekilde davrandığını iddia ve ispat edemediği, yine ilgili maddeye göre de temerrüde düştüğü, alacaklının temerrüdü koşulları oluştuğu kanaatine varılarak tevdi mahalli talebinin kabulü ile, talep eden şirkete ait deponun tevdi mahalli olarak tayinine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Tevdi mahalli tayini talep eden vekili; dava konusu malların müvekkil şirkete ait depoda bulunduğunu, mahkemenin müvekkil şirket deposunu tevdi mahalli belirlenmesinde talep edilmiş olan hususların yerine getirilmesine hiçbir yararının olmayacağını, müvekkilin devam eden durumda zarara uğradığını, belirlenen tevdi mahallinin zaten hali hazırda dava konusu malların bulunduğu müvekkil şirkete ait depo olduğunu, söz konusu kararın müvekkil şirket açısından herhangi bir hukuki yarar sağlamadığını, mahkeme tarafından davanın kabulüne karar verilmesine rağmen AAÜT hükümlerine aykırı olarak vekalet ücretine hükmedilmediğini, AAÜT ikinci kısım ikinci bölüm hükümleri gereğince davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, istinaf taleplerinin kabulüne, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, TBK'nin 107. Maddesi uyarınca tevdi mahalli tayini istemine ilişkindir. TBK'nin 107. maddesi "Alacaklının temerrüte düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler. Bununla birlikte ticari mallar, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebilir". TBK'nin 187. maddesi ise "Kime ait olduğu çekişmeli bulunan bir alacağın borçlusu, ifadan kaçınabilir ve alacağın konusunu hâkim tarafından belirlenen yere tevdi etmekle borçtan kurtulur. Borçlu, alacağın çekişmeli olduğunu bildiği hâlde ifada bulunursa, bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur. Dava konusu olan çekişme mahkemece henüz sonuca bağlanmamış ve borç da muaccel ise, taraflardan her biri borçluyu, edimi tevdi etmeye zorlayabilir." hükmünü haizdir.

HMK'nin 385/2. maddesinde çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir.Dosyada mevcut 10.05.2022 tarihli ihtarname ile karşı yandan depoda bulunan malların iade alınması istenmiş ise de TBK'nin 580/2 maddesinde kira sözleşmesinin hapis hakkına ilişkin hükümlerinin saklama sözleşmesine uygulanacağı belirtilmiştir. Saklayan, saklatan tarafından alınıncaya kadar ürünleri saklama borcu olduğu, depoda ürünler kaldığı müddetçe saklatanın ücret ödeme borcu bulunduğu, saklama ücreti ödenmediğinden karşı yan hakkında icra takibi başlatıldığı açıklandığı, hapis hakkı gereği saklama ücretini saklanan maldan karşılama olanağı var iken TBK 107 ve 187. madde koşulları olmadığı halde tevdi mahalli talebinde talep sahibinin hukuki yararı bulunmamaktadır.

Hukuki yarar dava şartı olup çekişmesiz yargı işlerinde de uygulama alanı bulacaktır.Hukuki yarar bulunmadığı halde istemin kabulü karar verilerek davacı şirket deposunun tevdi mahalli tayin edilmesi yerinde bulunmamış,dava şartı olan hukuki yarar resen dikkate alınarak davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, tevdi mahalli tayini kararının hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Tevdi mahalli tayini talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/03/2023 Tarih 2022/665 Esas - 2023/257 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Hukuki yarar yokluğundan tevdi mahalli tayini talebinin reddine"İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; Alınması gereken 269,85-TL harcın tevdi mahalli tayini talep edenden alınarak Hazineye gelir kaydına, Tevdi mahalli tayini talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine"Tevdi mahalli tayini talep eden tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Tevdi mahalli tayini talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

23/10/2023