Tazminat

Ancak, davacı vekili mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı itirazlarını içeren 13.05.2011 tarihli dilekçesinde, «hasarın» yükleme ve «istif» hatasından kaynaklanmayıp aracın termoking cihazının yeterli derecede çalışmamasından kaynaklandığını, yükleme belgesinde kirazların ısısının +2 derece olduğunun sabit olduğunu, bunun da kirazlarda ön soğutma işlemi yapıldığını gösterdiğini, davalı «taşıyan» tarafından hamule senedine aksi yönde bir çekince konulmadığını, kirazlarda ön soğutma yapılmadığı görüşünün ise “Türkiye’de genelde ön soğutma işlemi yapılmadığı” genellemesinden yola çıkılarak somut bir veriye dayanılmadan bildirildiğini, kirazların donmuş olarak «teslim» edildiğinin hamule senedine «şerh» edildiğini, aracın ön ve arka kısmına yerleştirilen derece izleme sistemi sonuçlarının da araç içendeki ısının +2 derece ile -3,5 derece arasında dalgalandığını gö …

… rış yeri olan İngiltere'de yapılan incelemesinde kısmi donma ve kısmi bozulma nedeniyle hasarlandığının tespit edildiği, kiraz emtiasındaki kısmi donmanın ve oluşan «hasarın» dava dışı sigortalının talimatı ile gerçekleşen uzun taşıma süresinden, yine sigortalı tarafından gerçekleştirilen yükleme ve «istifin» nem ve ısı dolanımı sağlayacak surette gerektiği gibi yapılmamasından ve ayrıca gönderen tarafından yapılması gereken ön soğutma işleminin yapılmamasından kaynakla …

Mahkemece, 18.04.2011 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak taşıma konusu kiraz emtiasındaki «hasarın» dava dışı sigortalının talimatı ile gerçekleşen uzun taşıma süresinden, sigortalı tarafından gerçekleştirilen yükleme ve «istifin» nem-ısı dolanımı sağlayacak surette gerektiği gibi yapılmamasından ve gönderen tarafından yapılması gereken ön soğutma işleminin yapılmamasından kaynaklandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.

Ancak, davacı vekili mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı itirazlarını içeren 13.05.2011 tarihli dilekçesinde, «hasarın» yükleme ve «istif» hatasından kaynaklanmayıp aracın termoking cihazının yeterli derecede çalışmamasından kaynaklandığını, yükleme belgesinde kirazların ısısının +2 derece olduğunun sabit olduğunu, bunun da kirazlarda ön soğutma işlemi yapıldığını gösterdiğini, davalı «taşıyan» tarafından hamule senedine aksi yönde bir çekince konulmadığını, kirazlarda ön soğutma yapılmadığı görüşünün ise “Türkiye’de genelde ön soğutma işlemi yapılmadığı” genellemesinden yola çıkılarak somut bir veriye dayanılmadan bildirildiğini, kirazların donmuş olarak «teslim» edildiğinin hamule senedine «şerh» edildiğini, aracın ön ve arka kısmına yerleştirilen derece izleme sistemi sonuçlarının da araç içendeki ısının +2 derece ile -3,5 derece arasında dalgalandığını gö …

… rış yeri olan İngiltere'de yapılan incelemesinde kısmi donma ve kısmi bozulma nedeniyle hasarlandığının tespit edildiği, kiraz emtiasındaki kısmi donmanın ve oluşan «hasarın» dava dışı sigortalının talimatı ile gerçekleşen uzun taşıma süresinden, yine sigortalı tarafından gerçekleştirilen yükleme ve «istifin» nem ve ısı dolanımı sağlayacak surette gerektiği gibi yapılmamasından ve ayrıca gönderen tarafından yapılması gereken ön soğutma işleminin yapılmamasından kaynakla …

Mahkemece, 18.04.2011 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak taşıma konusu kiraz emtiasındaki «hasarın» dava dışı sigortalının talimatı ile gerçekleşen uzun taşıma süresinden, sigortalı tarafından gerçekleştirilen yükleme ve «istifin» nem-ısı dolanımı sağlayacak surette gerektiği gibi yapılmamasından ve gönderen tarafından yapılması gereken ön soğutma işleminin yapılmamasından kaynaklandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

5.Bu hale göre, Mahkemece, kısmi «hasarın» kirazların kararlaştırılan sıcaklıkta taşınmamasından kaynaklandığı, kararlaştırılan sıcaklığın sağlanamamasında «asli kusur» «taşıyıcıya» ait olsa da bu durumun sebeplerinden birinin de istiflemenin hatalı yapılması olduğu, istifleme bakımından ise asli sorumluluğunun göndericiye ait olup taşıyıcının bu hususta «nezaret görevi» bulunduğu gözetilerek hasarın meydana gelmesinde tarafların «kusur oranının» belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

Dosya kapsamı itibariyle, tüm taşıma süreci boyunca kirazların taşındığı dorsede kararlaştırılan sıcaklığın sağlanamadığı, emtianın +10 ile +14 derece arasında değişen sıcaklıklarda taşındığı sabit olup meydana gelen kısmi «hasarın» da bu sebeple oluştuğu anlaşılmaktadır.

3.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, «hasarın», emtianın kararlaştırılan sıcaklıkta taşınmamasından kaynaklandığı, kararlaştırılan sıcaklığın sağlanamamasının taşımanın öngörülenden daha yüksek sıcaklıklarda ge …

5.Bu hale göre, Mahkemece, kısmi «hasarın» kirazların kararlaştırılan sıcaklıkta taşınmamasından kaynaklandığı, kararlaştırılan sıcaklığın sağlanamamasında «asli kusur» «taşıyıcıya» ait olsa da bu durumun sebeplerinden birinin de istiflemenin hatalı yapılması olduğu, istifleme bakımından ise asli sorumluluğunun göndericiye ait olup taşıyıcının bu hususta «nezaret görevi» bulunduğu gözetilerek hasarın meydana gelmesinde tarafların «kusur oranının» belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

Davalı yan, 25.09.2009 tarihli ekspertiz raporuna dayanarak dorsede istenilen sıcaklığın sağlanamamasının «münhasıran» istifleme hatasından kaynaklandığını, istiflemenin ise «göndericinin sorumluluğunda» olduğunu savunmuştur.

4.CMR Konvansiyonu'nun "Taşıyıcının Mesuliyeti" başlığını «taşıyan» 17 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, kayıp ve «hasarın» aynı hükümde 6 bent olarak sayılan şartların bir veya birkaçının tabi neticesi olan özel risklerden meydana gelmesi halinde «taşıyıcının» mesuliyetten «ibra» edileceği belirtilmiş olup bu hallerden birisi de aynı hükmün (c) bendinde belirtilen malların gönderici veya gönderici adına hareket eden şahıslar tarafından isti …

6.Öte yandan CMR Konvansiyonu'nun 23 üncü maddesinde, «taşıyıcının sorumlu» olduğu tazminatın malların taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanacağı, malların kıymetinin ise öncelikle ticaret borsası fiyatına göre tespit edileceği düzenleme altına alınmıştır.

Böyle bir davada «ispat yükü» davacıda olup, çekince gösterilmiş olsun veya olmasın, malların kısmen veya tamamen «kaybının» yada «hasarının», «taşıyıcının» malları «teslim» aldığı an ile malları teslim ettiği an arasında meydana geldiğini, bir başka deyişle taşıyıcı lehine oluşan karinenin aksini ispat etmekle yükümlüdür.

2- Ayrıca, taşımaya ilişkin hamule senedinde alıcının emtiayı hasarlı «teslim» aldığına dair «ihtirazi kayıt» olmadığı belirtilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hamule senedinde alıcının imzasının bulunduğu yerde... ibareler olduğu, belgenin tercüme edilmiş …

3- Öte yandan, CMR 30. maddesine göre «taşıyıcıya» kayıp veya «hasar» nedeniyle «ihbarın» hiç veya zamanında ileri sürülmemiş olması, taşıyıcıya karşı dava açılmasını engellemez.

1- Dava, nakliyat emtia poliçesinden kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece hamule senedinde malın hasarlı olduğuna dair «ihtirazi kayıt» bulunmadığı, CMR 30. maddesi uyarınca «ihbar» yapılmaması nedeniyle «taşıyıcının sorumluluğu» olmadığı, 6762 Sayılı TTK'nın 1301. maddesi gereğnice «rücu davası» açılabilmesi için sigortalıya ödeme yapılması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerektiği, davacı yönünden rücu koşullarının oluşmadı …

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, hamule senedinde malın hasarlı olduğuna dair «ihtirazi kayıt» bulunmadığı, CMR 30. madde uyarınca «ihbar» yapılmaması nedeniyle «taşıyıcının sorumluluğu» olmadığı, 6762 Sayılı TTK'nın 1301. maddesi gereğince «rücu davası» açılabilmesi için sigortalıya ödeme yapılması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerektiği, davacı yönünden rücu koşullarının gerçekle …

Oysa, davacı taraf dava dilekçesinde sigortalıya 31.05.2006 tarihinde ödeme yapıldığını belirttiği ve delil listesinde «ibraname» ve tazminat makbuzuna dayandığı halde anılan belgeler davacıdan talep edilmeden 6762 Sayılı TTK'nın 1301. maddesi uyarınca «rücu» koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Taşıyıcıya çekince bildirilmemesinin somut etkisi, gönderilenin eşyayı taşıma senedinde yazılı olduğu biçimde «teslim» aldığı yolunda «taşıyıcı» lehine karinenin doğmasına neden olup, bu karinenin ortadan kaldırılması ve «taşıyıcının sorumlu» olduğunun ileri sürülerek taşıyıcıya karşı dava açılması mümkündür.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve dosya kapsamına göre, davalının kirazları uygun sıcaklıkta taşımadığı, emtiadaki %30'luk «hasarın» diğer kirazlara da sirayet ettiği, hasarlı ve hasarsız malların ayrıştırılmasının ekonomik olmadığı, davalının zarardan sorumlu bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 44.085,70 EURO'nun davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Dava, taşımadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece kirazların uygun sıcaklıkta taşınmadığı, emtiadaki %30'luk «hasarın» diğer kirazlara da sirayet ettiği, ürünleri hasarlı ve hasarsız olarak ayrıştırılmasının ekonomik olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, davalı taraf ürünlerin alıcıya «tesliminden» 11 gün sonra tam hasarlı olduğuna ilişkin bildirimde bulunulduğunu, alıcının kirazları uygun şekilde muhafaza etmediğini savunmuş, mahkemece verilen ilk kararda da …