Tazminat | Maddi manevi tazminat

11. Hukuk Dairesi         2023/286 E.  ,  2023/7109 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2022/74 Esas, 2022/150 Karar

HÜKÜM

Kısmen kabul

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 19.10.2010 tarihinde İstanbul'dan Ankara'ya gitmek üzere davalı ...'nin uçağına bindiğini, yer numarası olan 11-B üzerindeki bagaj yerlerinin dolu olduğunu gördüğünden tamamı boş olan business class üzerindeki kabin üstü bagajına el bagajını yerleştirdiğini ve yerine oturduğunu, biraz sonra yanına gelen davalı ...'un müvekkiline yerleştirdiği kabin bagajını bulunduğu yerden alarak arkaya taşıması gerektiğini söylediğini, bir süre sonra yer hizmetleri görevlisi olan bir hanımefendinin gelerek kabin amirinin bagajını kendisinin taşıması gerektiğini müvekkiline hatırlatması yönünde talimat verdiğini söylediğini, müvekkilinin bagajını kendisinin taşıyamayacağını ancak isterlerse görevlilerin taşıyabileceğini söylemesi üzerine iki yer görevlisinin müvekkilinin bagajını 11-B'deki koltuğunun üstü dolu olduğundan arkalarda bir yere taşıdıklarını, müvekkilinin kendilerine teşekkür ederek uçağın hareket etmesini beklerken iki polis memurunun müvekkilinin yanına giderek uçaktan inmesi gerektiğini kaptanın bu yönde rapor hazırladığını söylediklerini, yolcuların önünde ...

düşürücü bir şekilde uçaktan polis zoruyla indirilmiş olan müvekkilinin kişilik haklarının ağır şekilde zedelendiğini, geceyi evi yerine otelde geçiren müvekkilinin maddi zararının yanı sıra manevi zararı da olduğunu ileri sürerek 143,22 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, davanın kabulüne ilişkin kararın Skylife Magazin dergisinde yayınlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili kaptan pilot ... tarafından gerek ulusal, gerekse uluslararası havacılık mevzuatının verdiği yetkiye dayanarak uçağa polis çağırılarak yolcunun uçaktan indirildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı iddialarının ... dışı olup kabulünün mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ... cevap dilekçesinde; iddiaların asılsız olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 24.06.2014 tarih, 2011/49 E. ve 2014/370 K. sayılı kararı ile davacının kendi koltuğunun üstüne tekabül eden civarda boş yer bulamayınca valizini business class bölümü üzerindeki kısıma yerleştirdiği, bu nedenle kendisini uyarmak durumunda kalan kabin görevlileri ve kaptan pilot ile aralarında bir tartışma yaşandığı, bunun sonucu mevzuatın verdiği yetki dahilinde kaptan pilotun havalimanı polislerinden yardım istediği ve davacının uçaktan indirildiği, davalılar tarafından yapılan kasıtlı ve hukuka aykırı bir davranışın varlığına kanaat getirilmediği, olayın tatsız bir şekilde gelişmesine davacının sebebiyet verdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 01.12.2015 tarih, 2014/18369 E. ve 2015/12783 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin davalı ... yönünden kurulan hükme yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, "mahkemece, davacının el valizini ekonomi sınıfı yerine business class bölümüne yerleştirmesi ile başlayan ve karşılıklı tartışma sonucu gerilen ortam nedeniyle davacının uçaktan indirilmesine varan bu olayda, davalı kaptan tarafından uygulanan bu yaptırımın orantılı, kanuni terimi ile gerekli olup olmadığı tartışılmamış, sadece olayın tatsız gelişmesine davacının sebebiyet verdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa olayda asıl değerlendirilmesi gereken husus, tartışmaya kimin sebebiyet verdiğinin ötesinde, bu tartışmanın yaptırımının uçaktan indirme olup olamayacağıdır. Davacının, meydana gelen bu olay esnasında suç teşkil edecek herhangi bir harekette bulunduğunun da iddia ve ispat edilmiş olmamasına göre bu durum başkaca tavır veya davranış yahut tedbirlerle aşabilecekken, son çare olan uçaktan indirme yetkisinin kullanılması somut olay bakımından orantılı bulunmamıştır. Bu itibarla orantılı kullanılmayan yetki bakımından davacının zarara uğradığı kabul edilerek bir hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamış, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 23.10.2018 tarih, 2017/590 E. ve 2018/594 K. sayılı kararı ile davalı kaptan pilot tarafından tutulan olay raporunda tartışma olayından hiç bahsedilmediği sadece yolcunun ekonomi sınıfı olmasına rağmen el bagajını bussines classa yerleştirmesi ve ikaza rağmen almaması nedeniyle uçaktan indirildiğinin belirtildiği, bu kıyaslandığında davacının bu olay esnasında suç teşkil edebilecek herhangi bir eylemin tavır veya davranışının olmadığı, yapılan eylemlerin orantılı bir tedbir alınması gerekirken davalı pilotun yetkisini aşarak davacıyı zarara uğrattığı ve polis eşliğinde uçaktan indirilmesi olayında kişilik haklarının zedelendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 143,22 TL maddi 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar THY ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kararın Sky Life Magazin Dergisinde yayınlanması talebinin reddine, davalılardan ...

... yönünden mahkemenin bir önceki kararı denetimden geçerek kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, davacı vekili, davalı ... A.Ş vekili ve davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 21.10.2020 tarih, 2019/1417 E. ve 2020/4314 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin tüm, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra; davacının uğradığı manevi zarar kapsamında hükmedilen manevi tazminat miktarının olayın özellikleri dikkate alındığında yüksek olduğu, mahkemece daha ılımlı ve adalete uygun, makul bir manevi tazminata hükmedilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılardan ... hakkında verilen karar kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacının maddi tazminat talebi yönünden verilen karar kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına gerek olmadığına, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 7.500,00 TL manevi tazminatın, davalı ... Müdürlüğünden ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kararın Sky Life Magazin dergisinde yayınlanması talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; deliller, sivil havacılık mevzuatı hatta hayatın olağan akışına göre değerlendirildiğinde müvekkil kaptan pilot ...’nın son derece isabetli, davacının eylemi ile orantılı bir karar verdiğini, mahkemece verilen kısmen kabul kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu olayın davacının hukuka aykırı fiilleri sebebiyle geliştiğini, manevi tazminat şartlarının oluşmadığını, tüm kusur ve sorumluluğun davacıya ait olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taşıma sözleşmesinden kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 49, 58 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalılar ... ve ...'ne ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

06.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.