Menfi Tespit ve İpoteğin Fekki

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5520 E. 2021/6448 K.

Ortak:fiil ehliyeti · ipoteğin fekki · ipotek · taraf ehliyeti · geçersizlik

İncelediğiniz kararda

DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin vasisi olduğu ...'in Menderes Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/543 E., 2014/223 K. sayılı kararıyla «kısıtlandığını», ...'e Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi' nin 10.10.2012 tarihli raporuyla bunama/depresif bozukluk, Şifa Üniversitesi Hastanesi'nin 29.04.2013 tarihli raporuyla Alzheimer hastalığı teşhisi konulduğunu, hukuki ve fiili işlem bulunmadığını, davalı Şeker Bank AŞ'nin İzmir 14.İcra Müdürlüğü'nün 2013/12271 E. sayılı dosyasıyla «ipoteğin paraya çevrilmesi» yoluyla takibe geçtiğini, takibin dayanağının «genel kredi sözleşmesi» olduğunu, davalı tarafın kredi sözleşmesine dayanarak ...'e ait taşınmazı «ipotek» ettirdiğini, sözleşmenin yapıldığı 02.10.2012 tarihinde ...'in «fiil ehliyetinin» bulunmadığını, ehliyetsiz olduğunu bu nedenle sözleşmenin «geçersiz» olduğunu ileri sürerek taşınmazın satışının durdurulması, takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve «ipoteğin fekki» ile %20 «kötü niyet tazminatına» hükmedilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «ehliyetsizlik» nedeniyle «ipoteğin paraya çevrilmesi» yolu ile yapılan icra takibine dayanak «genel kredi sözleşmesindeki» «kefaletin» ve «ipotek» sözleşmesinin «geçersiz» olduğundan dolayı borçlu olmadığının tespiti ile «ipoteğin fekki» istemine ilişkindir.

… kemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takip alacaklısının Şeker Bank AŞ, takip borçlusunun ... ve ... aleyhine 10.10.2013 tarihinde 129.268,90 TL «asıl alacak» ve işlemiş faizle birlikte 142.088,07 TL üzerinde «ipoteğin paraya çevrilmesi» yoluyla takibe geçildiği, borçluya «ödeme emrinin» gönderildiği, «borca itiraz» ederek «takibin durdurduğu», ...'e ait taşınmaz üzerinde Şeker Bank AŞ lehine 210.000,00 TL bedelli %40 değişken faizli 1. dereceden «ipotek» konulduğu, davacının daha önce tedavi gördüğü Bozyaka Devlet Hastanesinden gelen ve diğer kurumlardan elde edilen hastane kayıtları, ilaç kullanım bilgileri ile Bozyaka Devlet Hastanesinden alınan 19.01.2015 tarihli sağlık kurulu raporu Celal Bayar Üniversitesinden alınan 10.10.2012 tarihli rapor, Şifa Üniversitesi Bornova Sağlık uygulama ve Araştırma Hastanesinin 29.04.2013 tarihli raporu ve bu raporlara istinaden Adli Tıp Kurumunun 29.08.2016 tarihli asıl ve itirazlar üzerine alınan 31.10.2016 tarihli ek raporuna göre ...'in işlemin yapıldığı 02.10.2012 tarihinde mevcut raporlara göre demans hastası olduğu, depresyon tedavisi gördüğü, Şifa Üniversitesi Hastanesinin kayıtlarına göre 29.04.2013 tarihinde «kesin» tanı Alzheimer teşhisi konulduğu ve bu hastalığın başlangıç tarihi itibariyle 02.10.2012 tarihinde davacı ...'in tasarruf ve «fiil ehliyetinin» bulunmadığının tespit edildiği, davacının yargılama devam ederken 30.03.2015 tarihinde ölmesi nedeniyle «mirasçıları» ... ve vasi olan oğlu ... davaya «dahil» edilerek yargılamanın devamı sağlandığı, sözleşme yapma ehliyeti olmayan davacının yapmış olduğu sözleşmenin («genel kredi sözleşmesindeki» «kefaletin» ve ipotek sözleşmesindeki «teminata» ilişkin beyanının) hukuki sonuç doğurmasının mümkün olmadığı, somut olayda, davacı tam ehliyetsiz olup, ayırt etme gücü olmayan ergin kişi durumunda olduğundan tam fiil ehliyetini gerektiren işlemleri yapamayacağı, bu nedenle; söz konusu 02.10.2012 tarihli sözleşme ile ve sözleşmeye istinaden yapılan dava ve takip konusu olan ipotek sözleşmesiyle bağlı olmadığı ve borçlu davacıyı «menfi tespit davası» açmaya zorlayan takibin, borçlunun fiil ehliyetine sahip olmadığını bildiği halde haksız ve kötü niyetli olarak takip yaptığı tespit edilemediğinden davacı lehine %20 «kötü niyet tazminatına» hükmedilmediği gerekçesiyle davacıların davasının kısmen kabulü ile davacıların dava konusu olan İzmir 14.

Benzer bu kararda

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; akit tarihinde davacının «fiil ehliyetini» ortadan kaldıracak herhangi bir akıl hastalığının olmadığı, zeka geriliği veya demans denilen bunama halinin olmadığının Adli Tıp Kurumu raporuyla tespit edildiğinden davacının işlem tarihi olan 17/07/2007 tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğunun anlaşıldığı ayrıca davacı tarafından «ipotek» sözleşmesinde ipotek bedelinin farklı ülkelere ait yabancı para birimleriyle belirlenmesinden dolayı da ipotek «sözleşmesinin iptalini» talep etmiş ise de, sözleşmede rakam ve yazı bölümlerinde farklı değerler bulunması halinde yazı kısmındaki değere itibar edileceği kabul edildiğinden ipotek sözleşmesinin sadece bu nedenden dolayı da «geçersiz» hale gelmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, müvekkillinin okuma yazma bilmediğini ve «ipotek» sözleşmesinin imzalandığı tarihte akıl sağlığının yerinde olmadığını ileri sürerek davalı banka lehine verilen «ipoteğin fekkini» talep etmiş, mahkemece, Adli Tıp Kurumu raporuna göre davacının ipotek sözleşmesinin imzalandığı tarihte «fiil ehliyetine» sahip olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacının okuma yazma bilmediği ve bu sebeple hulüs ve saffetinden yararlanıldığı iddiası yönünden herhan …

2- Dava, «ipoteğin fekki» istemine ilişkindir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:sözleşmenin iptali

Ortaklar kurulu kararının iptali

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/11842 E. 2014/1063 K.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:ortaklar kurulu kararının iptali · ortaklar kurulu kararı · hisse devri · limited şirket · kusur

Menfi tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/7374 E. 2023/1701 K.

Ortak:fiil ehliyeti · kısıtlılık · taraf ehliyeti · menfi tespit · dahili dava · kesin hüküm

İncelediğiniz kararda

… kemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takip alacaklısının Şeker Bank AŞ, takip borçlusunun ... ve ... aleyhine 10.10.2013 tarihinde 129.268,90 TL «asıl alacak» ve işlemiş faizle birlikte 142.088,07 TL üzerinde «ipoteğin paraya çevrilmesi» yoluyla takibe geçildiği, borçluya «ödeme emrinin» gönderildiği, «borca itiraz» ederek «takibin durdurduğu», ...'e ait taşınmaz üzerinde Şeker Bank AŞ lehine 210.000,00 TL bedelli %40 değişken faizli 1. dereceden «ipotek» konulduğu, davacının daha önce tedavi gördüğü Bozyaka Devlet Hastanesinden gelen ve diğer kurumlardan elde edilen hastane kayıtları, ilaç kullanım bilgileri ile Bozyaka Devlet Hastanesinden alınan 19.01.2015 tarihli sağlık kurulu raporu Celal Bayar Üniversitesinden alınan 10.10.2012 tarihli rapor, Şifa Üniversitesi Bornova Sağlık uygulama ve Araştırma Hastanesinin 29.04.2013 tarihli raporu ve bu raporlara istinaden Adli Tıp Kurumunun 29.08.2016 tarihli asıl ve itirazlar üzerine alınan 31.10.2016 tarihli ek raporuna göre ...'in işlemin yapıldığı 02.10.2012 tarihinde mevcut raporlara göre demans hastası olduğu, depresyon tedavisi gördüğü, Şifa Üniversitesi Hastanesinin kayıtlarına göre 29.04.2013 tarihinde «kesin» tanı Alzheimer teşhisi konulduğu ve bu hastalığın başlangıç tarihi itibariyle 02.10.2012 tarihinde davacı ...'in tasarruf ve «fiil ehliyetinin» bulunmadığının tespit edildiği, davacının yargılama devam ederken 30.03.2015 tarihinde ölmesi nedeniyle «mirasçıları» ... ve vasi olan oğlu ... davaya «dahil» edilerek yargılamanın devamı sağlandığı, sözleşme yapma ehliyeti olmayan davacının yapmış olduğu sözleşmenin («genel kredi sözleşmesindeki» «kefaletin» ve ipotek sözleşmesindeki «teminata» ilişkin beyanının) hukuki sonuç doğurmasının mümkün olmadığı, somut olayda, davacı tam ehliyetsiz olup, ayırt etme gücü olmayan ergin kişi durumunda olduğundan tam fiil ehliyetini gerektiren işlemleri yapamayacağı, bu nedenle; söz konusu 02.10.2012 tarihli sözleşme ile ve sözleşmeye istinaden yapılan dava ve takip konusu olan ipotek sözleşmesiyle bağlı olmadığı ve borçlu davacıyı «menfi tespit davası» açmaya zorlayan takibin, borçlunun fiil ehliyetine sahip olmadığını bildiği halde haksız ve kötü niyetli olarak takip yaptığı tespit edilemediğinden davacı lehine %20 «kötü niyet tazminatına» hükmedilmediği gerekçesiyle davacıların davasının kısmen kabulü ile davacıların dava konusu olan İzmir 14.

DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin vasisi olduğu ...'in Menderes Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/543 E., 2014/223 K. sayılı kararıyla «kısıtlandığını», ...'e Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi' nin 10.10.2012 tarihli raporuyla bunama/depresif bozukluk, Şifa Üniversitesi Hastanesi'nin 29.04.2013 tarihli raporuyla Alzheimer hastalığı teşhisi konulduğunu, hukuki ve fiili işlem bulunmadığını, davalı Şeker Bank AŞ'nin İzmir 14.İcra Müdürlüğü'nün 2013/12271 E. sayılı dosyasıyla «ipoteğin paraya çevrilmesi» yoluyla takibe geçtiğini, takibin dayanağının «genel kredi sözleşmesi» olduğunu, davalı tarafın kredi sözleşmesine dayanarak ...'e ait taşınmazı «ipotek» ettirdiğini, sözleşmenin yapıldığı 02.10.2012 tarihinde ...'in «fiil ehliyetinin» bulunmadığını, ehliyetsiz olduğunu bu nedenle sözleşmenin «geçersiz» olduğunu ileri sürerek taşınmazın satışının durdurulması, takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve «ipoteğin fekki» ile %20 «kötü niyet tazminatına» hükmedilmesini talep etmiştir.

İcra Müdürlüğünün 2013/12271 E. sayılı dosyasında takibe konu olan «ipotek» sözleşmesi ve bu sözleşmenin dayandığı «genel kredi sözleşmesinde» borçlu olarak ipotek veren ...'in 02.10.2012 tarihinde «fiil ehliyetine» sahip olmadığı ve yapılan işlemlerin niteliğini ayıracak temyiz gücünün bulunmadığı tespit edilmekle Şeker Bank Ayrancılar Şubesi ile borçlu ... arasında yapılan 02.10.2012 tarihli 200.000,00.TL bedelli genel kredi sözleşmesinden ve bu sözleşmeye istinaden borçlu ... lehine verilen bağımsız «bölüm» üzerine konulan 210.000,00.TL bedelli ipotek sözleşmesinden borçlu olmadığının tespitine, taşınmaz üzerine konulan «ipoteğin kaldırılmasına», davacının «kötü niyet tazminat» şartları gerçekleşmediğinden reddine karar verilmiştir.

Benzer bu kararda

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, senetlerin düzenlenme tarihinde, hukuki işlem «ehliyetine» sahip olup olmadığı konusunda Adli Tıp Kurumundan (ATK) aldırılan raporda, davacı ...'in 08.03.2017, 02.08.2017 ve 29.11.2017 tarihlerinde yapılan muayenelerinde «fiili ehliyetini» müessir ve kişide şuur ve harekat serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede olan (demansiyel sendrom) denilen bunama halinin saptandığı, kişide tespit edilen "Demansiyel Sendrom" denilen bu akıl zayıflığının akit tarihlerinde de mevcut olduğu tıbbi kanaatine varıldığı, bu duruma göre; ...'in 15.11.2013 ve 23.05.2014 tarihlerinde fiili ehliyetine haiz olmadığı yönünde görüş bildirildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 670 nci maddesi gereği akit ile borçlanmaya ehil olan kimsenin poliçe, «çek» ve «bono» ile borçlanmaya da ehil olduğu, aynı Kanun'un 1 inci maddesi gereği 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 14 üncü maddesine göre ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve «kısıtlıların» fiil ehliyetinin olmadığı, 15 inci maddesine göre kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiillerinin hukuki sonuç doğurmadığı ve 16 ncı madde belirtildiği üzere ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlıların yasal «temsilcilerinin» «rızası» olmadıkça kendi işlemleriyle borç altına giremeyecekleri, davalılar vekillerinin Seydişehir Devlet Hastanesindeki kayıtlar hariç olmak üzere diğer hastane raporlarına ilişkin delilleri davacı vekilinin dilekçeler aşamasında ileri sürmediğinden bahisle ilgili hastane raporlarının dosyaya kazandırılamayacağı ve davacının akıl sağlığına ilişkim yapılacak tetkikte dikkate alınamayacağı yönündeki itirazının, ön «inceleme duruşmasından» sonra davacı vekilinin süresinde bildirmiş olduğu delil listesi içerikli dilekçenin içinde hastane kayıtlarına dayanılmış olması nedeni ile yerinde olmadığı, davac …

… k ve parkinson, geç alzheimer tanısına yer verilmişse de 23.12.2014 tarihi itibarı ile var olduğu belirtilen tanıların senet tanzim tarihi itibarı ile olduğuna dair «kesin» bir tanıya ulaşmanın mümkün olmadığını, bununla alakalı olarak raporda bilimsel ya da tıbbi herhangi bir veriye yer verilmediğini, 23.12.2014 tarihindeki tespitin senetlerin tanzim tarihine kadar geriye yürütlmesinin hangi tıbbi gereklilikten kaynaklandığının belirtilmediğini, davacının senetlerin tazmin tarihi «dahil» muhtelif tarihlerde yapmış olduğu ticari işlemlerinde hafifi bilişsel bozukluk içinde olmadığının açık olduğunu, dosta kapsamındaki «tanık beyanlarının» ATK raporunda dikkate alınmadığını, davacının tespitteki gibi bir durumu varsa bunun dışarıda 3. kişiler tarafından da algılanabilecek olduğunu bu durumda işlem yapanların bu işlemlerden imtina etmesi gerektiğini, tüm bu hususların ATK raporunda değerledirilmediğini ve mahkeme kararında bahsekonu tanını geriye yürüme «sebebinin» diğer delileri çürüterek açıklanmadığını, ATK raporunda davacıya yöneltilen sorulan basit olduğunu, davacı tarafın işbu davaya konu takip dosyları dışında davacının oğluna verdiği vekalet işlemi ile yapılan araç satış ve banka işlemleri hakkında «tasarrufun iptali davası» açılmamış olmasının davacı tarafın «kötüniyetini» gösterdiğini, senetlerin düzenlendiği tarihlerde davacının tespitteki gibi bir rahatsızlığı olsaydı davacı vasisinin ve davacının oğlunun tapuda işlem yaptıramayacakları gibi «bankacılık işlemlerini» de yaptırmayacak olduklarını, rapor tarihinden geçmişe yönelik olarak 15.11.2013 itibarı ile 5 sene öncesinde de bu rahatsızlığın olduğunun tespitinin mümkün olmadığını, davacının kendi kusuruna dayanamayacağını, müvekkillerinin üç yıllık muhakeme sonucu ortaya çıkan durumu bilemeyeceklerini dolaysıyla davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden «yargılama giderlerinden sorumlu» olmamaları gerektiğini İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu bonolarun «keşide tarihlerinin» 15.11.2013 ile 23.05.2014 arasında olduğu, toplam 9 adet «bononun» ayrı ayrı icra takibine konulduğu, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının 15.11.2013 ve 23.05.2014 tarihleri arasında «fiil ehliyetine» sahip olmadığının belirlendiği, söz konusu raporun ATK'nın 4.

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:mutlak def'i · tasarrufun iptali davası · malen kaydı · vesayet · tasarrufun iptali · takibin kesinleşmesi · keşide tarihi · esnaf

Benzer bu kararda

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; «vesayet» altına alınan davacının yıllardır demans işitme «kaybı», parkinson ve alzheimer hastası olduğunu, bu durumunu bilebilecek kişiler tarafından yararlanılarak senet tanzim edildiğinin öğrenildiğini, davacı aleyhine yapılan takiplerin usulsüz kesinleştirildiğini, alacaklı görünen, birisi hekim diğerleri «esnaf» olan kişilerle «malen kaydı» «taşıyan» senetlerle davacının herhangi bir mal alım satımının olmadığını, davacının bu senetlerin ne zaman ne şekilde kendisinden alındığı konusunda bilgi sahibi olmadığını …

… k ve parkinson, geç alzheimer tanısına yer verilmişse de 23.12.2014 tarihi itibarı ile var olduğu belirtilen tanıların senet tanzim tarihi itibarı ile olduğuna dair «kesin» bir tanıya ulaşmanın mümkün olmadığını, bununla alakalı olarak raporda bilimsel ya da tıbbi herhangi bir veriye yer verilmediğini, 23.12.2014 tarihindeki tespitin senetlerin tanzim tarihine kadar geriye yürütlmesinin hangi tıbbi gereklilikten kaynaklandığının belirtilmediğini, davacının senetlerin tazmin tarihi «dahil» muhtelif tarihlerde yapmış olduğu ticari işlemlerinde hafifi bilişsel bozukluk içinde olmadığının açık olduğunu, dosta kapsamındaki «tanık beyanlarının» ATK raporunda dikkate alınmadığını, davacının tespitteki gibi bir durumu varsa bunun dışarıda 3. kişiler tarafından da algılanabilecek olduğunu bu durumda işlem yapanların bu işlemlerden imtina etmesi gerektiğini, tüm bu hususların ATK raporunda değerledirilmediğini ve mahkeme kararında bahsekonu tanını geriye yürüme «sebebinin» diğer delileri çürüterek açıklanmadığını, ATK raporunda davacıya yöneltilen sorulan basit olduğunu, davacı tarafın işbu davaya konu takip dosyları dışında davacının oğluna verdiği vekalet işlemi ile yapılan araç satış ve banka işlemleri hakkında «tasarrufun iptali davası» açılmamış olmasının davacı tarafın «kötüniyetini» gösterdiğini, senetlerin düzenlendiği tarihlerde davacının tespitteki gibi bir rahatsızlığı olsaydı davacı vasisinin ve davacının oğlunun tapuda işlem yaptıramayacakları gibi «bankacılık işlemlerini» de yaptırmayacak olduklarını, rapor tarihinden geçmişe yönelik olarak 15.11.2013 itibarı ile 5 sene öncesinde de bu rahatsızlığın olduğunun tespitinin mümkün olmadığını, davacının kendi kusuruna dayanamayacağını, müvekkillerinin üç yıllık muhakeme sonucu ortaya çıkan durumu bilemeyeceklerini dolaysıyla davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden «yargılama giderlerinden sorumlu» olmamaları gerektiğini İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

… .Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde davacı hakkında belirtilen durumların gerçeği yansıtmadığını, icra dosyasına itiraz edilmediği ve «takibin kesinleştiğini», davacının ticaret ile uğraştığını, «kısıtlılığının» bulunmadığını, Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kısıtlılık kararı ile ilgili davada aldırılan raporun afaki olup herhangi bir dönem kapsamadığını …

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu bonolarun «keşide tarihlerinin» 15.11.2013 ile 23.05.2014 arasında olduğu, toplam 9 adet «bononun» ayrı ayrı icra takibine konulduğu, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının 15.11.2013 ve 23.05.2014 tarihleri arasında «fiil ehliyetine» sahip olmadığının belirlendiği, söz konusu raporun ATK'nın 4.

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

.

HÜKÜM

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. TEMYİZ

VI. KARAR

.