Zayi nedeniyle çek iptali davasını keşideci değil hamil açabilir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1609

KARAR NO 2022/1149

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/06/2022

NUMARASI 2022/396 2022/459

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/09/2022

Davanın aktif husumet yokluğundan reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, ... bank Validesultan Şubesi'ne ait ... seri numaralı ve 1.200.000,00-TL bedelli çekin dava dışı... San ve Tic Ltd Şti firması lehine düzenlendiğini, ancak bahsi geçen çekin bu firmaya ulaşmadan ... Kargo'da kaybolduğunu, bankaya bu hususun bildirildiğini, davanın kabulü ile öncelikle davaya konu çekin ödenmesini önlemek üzere ödeme yasağı konulmasına ve söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, keşidecinin zayi davası açma yetkisi bulunmadığını, davacının iş bu davayı çek hamili sıfatıyla değil çekin keşidecisi sıfatı ile açtığını, zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak çek hamilinin açabileceğini, keşidecinin dava açma (aktif husumet) hakkı bulunmadığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; kanun koyucu hak sahibi olan kişilerin çekin iptalini isteyebileceğini, keşidecinin çek iptal davası açamayacağına ilişkin bir hüküm getirmediğini, çekin kötü niyetli 3. Kişilerin eline geçmesi halinde vekil eden şirket olan keşidecinin mağdur olacağını, vekil eden şirketin iş bu davayı açmada hukuki menfaati bulunmadığını, çek karşılığının ilgili banka hesabında bulundurma yükümlülüğünün çek sahibinde olması sebebiyle, hesap sahibinin yani vekil eden şirketin iptal davası açmada hukuki yararı bulunduğunu, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde uğranılacak zarar kamu zararı olacağından, çekin iptal edilmesi kamu menfaatine olduğunu, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, keşideci tarafından tanzim olunan çekin kaybolduğu iddiasına dayalı çek iptali davasıdır. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m) Somut olayda; davacı keşidecisi olduğu çekin kaybolduğunu belirterek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş ise de;

Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da vurgulandığı gibi keşidecinin zayi davası açma yetkisi bulunmadığı, davacının iş bu davayı çek hamili sıfatıyla değil çekin keşidecisi sıfatı ile açtığı, zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak çek hamilinin açabileceği, keşidecinin dava açma hakkı bulunmadığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde olmadığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/09/2022