Haklı sebeple fesih

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/10426 E. 2011/2952 K.

Ortak:vekalet ücreti

İncelediğiniz kararda

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında 01.04.2013 başlangıç tarihli ve 5 yıl sürelik «bayilik sözleşmesi» imzalandığını, yapılan «delil tespitinde» davalının işyerinde farklı cins ve hacimlerde 2 ve 12 kg.lık Milangaz ve Likitgaz markalı toplam 13 adet dolu tüp olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine bayilik sözleşmesinin tek taraflı feshedildiğini, bayilik sözleşmesinin 21 inci maddesinde 27 inci maddede belirtilen sebeplerden dolayı «sözleşmenin feshi» halinde bayinin müvekkiline 50.000,00 Amerikan Doları karşılığı Türk Lirası «cezai şart» ödemeyi kabul ettiğini, ayrıca davalının sözleşmenin 25 inci maddesi uyarınca davalının «kar mahrumiyetinden» sorumlu olduğunu belirterek, 50.000,00 USD karşılığı 192.060,00 TL cezai şartın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL kar mahrumiyetinin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte, delil tespitine ilişkin giderler de «dahil» olmak üzere tüm «yargılama giderleri» ve «vekalet ücretinin» davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya konu «bayilik sözleşmesinin» tüm bayilere imzalatılan matbu tek tip sözleşme olduğunu, içeriğinin müzakere edilmediğini, sözleşmenin kendisine verilmediğini, okunmasına bile müsade edilmediğini, sözleşmenin tarih içermediğini, boşlukların «tahrif» edilerek doldurulduğunu, Borçlar Kanunu'nda bahsi geçen şekilde yapılmadığından «geçersiz» olduğunu, sözleşmenin 21 ve 25 maddesindeki tazminatlardan habersiz olduğundan bu maddelerin yazılmamış hükmünde olduğunu, davacı şirketten LPG alışı olmadığını, davacının sözleşme sonuna kadar «kar mahrumiyeti» talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, «cezai şartın» koşulları oluşmadığını, istenilen rakamın fahiş olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, «yargılama giderleri» ile «vekalet ücretinin» davacıya yükletilmesini istemiştir.

… sinde özetle; mahkemece de kabul edilip gerekçeye geçirildiği şekilde, davacı müvekkilin taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı olarak feshetmiş olduğunu, bu durumda, «kar mahrumiyetinin» yanında «cezai şarta» da hükmedilmesi gerektiğini, yerel mahkemenin cezai şartın tümden reddine dair gerekçesinin hatalı olduğunu, davalı şirketin ticari faaliyeti ve cezai şart miktarı dikkate alınarak uygun bir miktara hükmedilmesi gerekirken, kazanılmış haklar da gözardı edilerek cezai şartın tamamının «tenkisinin» doğru olmadığını, öte yandan, sözleşme ile tayin edilen cezai şartın tahsilini isteme hakkına sahip olan davacının açtığı dava sonucunda cezai şartın hakim tarafından fahiş görülerek tenkis edilmesi halinde, tenkis edilen miktardan dolayı davacı yan aleyhine avukatlık ücreti ve «yargılama giderine» hükmedilemeyeceğini, zira tutarı takdire bağlı olan cezai şartta hakimin takdir hakkını kullanıp kullanmayacağının davacı tarafından bilinmesi mümkün olmadığını, bu nedenle, cezai şartın tenkis edilen kısmı yönünden davalı yararına «vekalet ücreti» ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, belirterek kararının kaldırılmasına ve yeniden duruşmalı olarak yargılama yapılmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesini; «yargılama giderleri» ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Benzer bu kararda

2-Davalı Likitgaz A.Ş. yönünden yapılan temyiz incelemesinde; dava konusu tüplerin bulunduğu «deponun» davalı Likitgaz A.Ş’ye ait olmayıp diğer davalı Milangaz A.Ş’ye ait olduğu davalı vekilince de kabul edilip mahkemece, Likitgaz A.Ş. yönünden davanın «husumetten» reddine karar verildiği halde davalı Likitgaz lehine AAÜT’nin 7/2. maddesi uyarınca «vekalet ücretine» hükmedilmemesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:haksız çıkan taraf · hükmün kesinleşmesi · depo kararı · marka hakkına tecavüz · dosya masrafı · ilan · haksız rekabet · husumet

Benzer bu kararda

Mahkemece, iddia, savunma, ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait boş tüplerin davacının bayi olmayan davalı Milangaz AŞ’ye ait «depoda» bulunduğu, Milangaz A.Ş’nin eyleminin TTK’nun 56, 57/5. ve 10.bentleri anlamında «haksız rekabet» teşkil ettiği, orijinal olan taklit veya karışıklığa yol açmayan markalı bir ürünün bayi olmayan bir işletme tarafından kullanılmasının 556 sayılı KHK’nin 61. maddesi anlamında «marka hakkına tecavüz» olarak nitelendirilmeyeceği, haksız rekabetin ve marka haklarına tecavüzün meni talep edildiği için davaya Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatı ile bakıldığı gerekçesiyle davalı Likitgaz AŞ. yönünden davanın «husumetten» reddine, marka hakkına vaki tecavüzün önlenmesi ve tespitine ilişkin talebin reddine, davalı Milangaz AŞ’nin eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin kabulüne, hüküm özetinin «ilanına» karar verilmiştir.

3-Davalı Milangaz A.Ş. yönünden yapılan temyiz incelemesinde ise TTK’nun 61. maddesinde, “mahkeme, davayı kazanan tarafın talebiyle «masrafı» «haksız çıkan» taraftan alınmak suretiyle hükmün katileşmesinden sonra «ilan» edilmesine karar verebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu itibarla mahkemece, «haksız rekabete» ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra hükmün «ilanına» karar verilmesi gerekirken «hükmün kesinleşmesinden» sonra ibaresine yer verilmeden ilana karar verilmesi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

2-Davalı Likitgaz A.Ş. yönünden yapılan temyiz incelemesinde; dava konusu tüplerin bulunduğu «deponun» davalı Likitgaz A.Ş’ye ait olmayıp diğer davalı Milangaz A.Ş’ye ait olduğu davalı vekilince de kabul edilip mahkemece, Likitgaz A.Ş. yönünden davanın «husumetten» reddine karar verildiği halde davalı Likitgaz lehine AAÜT’nin 7/2. maddesi uyarınca «vekalet ücretine» hükmedilmemesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Haksız Rekabetin Tespiti ve Men'i

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/10455 E. 2010/2840 K.

Ortak:kâr mahrumiyeti · maddi tazminat

İncelediğiniz kararda

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının «cezai şart» alacağı isteminin fahiş nitelikte olduğu ve aynı zamanda davalı «tacirin» ekonomik yönden mahfına yol açacak nitelikte olduğu ve bu sebeple davacının cezai şart isteminin yerinde olmadığı, davalıya ait «ticari işletmenin» vergi ve muhasebe kayıtları ile «ticari defter kayıtlarından» anlaşılmakla davacının bu yöndeki istemi yerinde görülmediği, kâr «mahrumiyeti» şeklindeki zararın tahsili bakımından davacının dava öncesinde yapılan «delil tespitinde» davalının farklı cins ve hacimlerde davacı şirkete ait olmayan toplam 13 adet dolu nitelikte Milangaz ve Likitgaz markası LPG tüplerinin tespit edildiği, bunun ise taraflar arasında akdedilen «bayilik sözleşmesine aykırılık» teşkil ettiği açık olup davacının bu tespit ve değerlendirmeler «çerçevesinde sözleşmeyi feshinin» haklı olduğu, «haklı sebeple fesih» nedeniyle müspet zararların ve bu nitelikte olmak üzere kâr «kaybı» («yoksun kalınan» kâr) şeklindeki zarar isteminin yerinde olduğu, sözleşmenin 25 inci maddesinde kâr kaybının ne şekilde hesaplanacağının ifade edildiği, buna göre sözleşmenin fesih tarihinden geriye doğru 1 (bir) yıl içerisinde davacı şirketin davalı bayiye sattığı LPG'den sağladığı toplam karın belirlenmesi gerektiği, ancak taraflar arasında doğrudan ticari mal tedarikinin bulunmadığı, davacının bir başka tacir üzerinden davalıya satış gerçekleştirdiği, bu suretle taraflar arasındaki kâr mahrumiyeti alacağına ilişkin davacının talebi haklı olsa dahi hesabının mümkün gözükmediği ve fakat 08.10.2020 tarihli celsede «makul süre» bakımından her iki tarafın da 3 (üç) aylık süreyi makul süre olarak kabul ettikleri, bu doğrultuda yapılan faaliyet kârı marjı dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplamada, davacının kâr mahrumiyeti şeklindeki zararının 305,64 TL olduğu gerekçesiyle davacının cezaî şart («ceza koşulu») alacağı isteminin reddine, davacının kâr kaybı (mahrumiyeti) alacağı isteminin kısmen kabulü ile; 305,64 TL «maddi tazminatın» dava tarihi olan 27.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davacı yararına davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında 01.04.2013 başlangıç tarihli ve 5 yıl sürelik «bayilik sözleşmesi» imzalandığını, yapılan «delil tespitinde» davalının işyerinde farklı cins ve hacimlerde 2 ve 12 kg.lık Milangaz ve Likitgaz markalı toplam 13 adet dolu tüp olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine bayilik sözleşmesinin tek taraflı feshedildiğini, bayilik sözleşmesinin 21 inci maddesinde 27 inci maddede belirtilen sebeplerden dolayı «sözleşmenin feshi» halinde bayinin müvekkiline 50.000,00 Amerikan Doları karşılığı Türk Lirası «cezai şart» ödemeyi kabul ettiğini, ayrıca davalının sözleşmenin 25 inci maddesi uyarınca davalının «kar mahrumiyetinden» sorumlu olduğunu belirterek, 50.000,00 USD karşılığı 192.060,00 TL cezai şartın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL kar mahrumiyetinin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte, delil tespitine ilişkin giderler de «dahil» olmak üzere tüm «yargılama giderleri» ve «vekalet ücretinin» davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya konu «bayilik sözleşmesinin» tüm bayilere imzalatılan matbu tek tip sözleşme olduğunu, içeriğinin müzakere edilmediğini, sözleşmenin kendisine verilmediğini, okunmasına bile müsade edilmediğini, sözleşmenin tarih içermediğini, boşlukların «tahrif» edilerek doldurulduğunu, Borçlar Kanunu'nda bahsi geçen şekilde yapılmadığından «geçersiz» olduğunu, sözleşmenin 21 ve 25 maddesindeki tazminatlardan habersiz olduğundan bu maddelerin yazılmamış hükmünde olduğunu, davacı şirketten LPG alışı olmadığını, davacının sözleşme sonuna kadar «kar mahrumiyeti» talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, «cezai şartın» koşulları oluşmadığını, istenilen rakamın fahiş olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, «yargılama giderleri» ile «vekalet ücretinin» davacıya yükletilmesini istemiştir.

Benzer bu kararda

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının iş yerinde davacının markalarını «taşıyan» boş tüpleri bulundurduğu, eylemin «marka hakkına tecavüz» teşkil ettiği, «haksız rekabet» oluşturduğu, maddi ve manevi zararın da gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı eyleminin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men’ine, davacılardan Milangaz AŞ için 129,00 TL «maddi tazminat», 400,.00 TL manevi tazminatın ve davcılardan Likitgaz AŞ için 1.784,00 TL maddi tazminat, 2.500,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, tüplerin imhasına ve hükmün «ilanına» karar verilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda «maddi tazminat» hesaplaması yapılırken, davalının «haksız rekabet» oluşturan eylemi nedeniyle elde edilecek kazançta kurumlar vergisi oranında indirime gidilmiştir.

Oysa, davacının somut olayda uğradığı zarar, davalının «haksız rekabet» oluşturan eylemi nedeniyle davacının elde etmekten «mahrum» kaldığı kazançtır.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:marka hakkına tecavüz · taşıyan · ilan · haksız rekabet

Cezai Şart

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5058 E. 2021/4245 K.

Ortak:tenkis · kar mahrumiyeti · kâr mahrumiyeti · bayilik sözleşmesi · cezai şart · yargılama gideri · vekalet ücreti

İncelediğiniz kararda

… sinde özetle; mahkemece de kabul edilip gerekçeye geçirildiği şekilde, davacı müvekkilin taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı olarak feshetmiş olduğunu, bu durumda, «kar mahrumiyetinin» yanında «cezai şarta» da hükmedilmesi gerektiğini, yerel mahkemenin cezai şartın tümden reddine dair gerekçesinin hatalı olduğunu, davalı şirketin ticari faaliyeti ve cezai şart miktarı dikkate alınarak uygun bir miktara hükmedilmesi gerekirken, kazanılmış haklar da gözardı edilerek cezai şartın tamamının «tenkisinin» doğru olmadığını, öte yandan, sözleşme ile tayin edilen cezai şartın tahsilini isteme hakkına sahip olan davacının açtığı dava sonucunda cezai şartın hakim tarafından fahiş görülerek tenkis edilmesi halinde, tenkis edilen miktardan dolayı davacı yan aleyhine avukatlık ücreti ve «yargılama giderine» hükmedilemeyeceğini, zira tutarı takdire bağlı olan cezai şartta hakimin takdir hakkını kullanıp kullanmayacağının davacı tarafından bilinmesi mümkün olmadığını, bu nedenle, cezai şartın tenkis edilen kısmı yönünden davalı yararına «vekalet ücreti» ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, belirterek kararının kaldırılmasına ve yeniden duruşmalı olarak yargılama yapılmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesini; «yargılama giderleri» ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında 01.04.2013 başlangıç tarihli ve 5 yıl sürelik «bayilik sözleşmesi» imzalandığını, yapılan «delil tespitinde» davalının işyerinde farklı cins ve hacimlerde 2 ve 12 kg.lık Milangaz ve Likitgaz markalı toplam 13 adet dolu tüp olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine bayilik sözleşmesinin tek taraflı feshedildiğini, bayilik sözleşmesinin 21 inci maddesinde 27 inci maddede belirtilen sebeplerden dolayı «sözleşmenin feshi» halinde bayinin müvekkiline 50.000,00 Amerikan Doları karşılığı Türk Lirası «cezai şart» ödemeyi kabul ettiğini, ayrıca davalının sözleşmenin 25 inci maddesi uyarınca davalının «kar mahrumiyetinden» sorumlu olduğunu belirterek, 50.000,00 USD karşılığı 192.060,00 TL cezai şartın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL kar mahrumiyetinin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte, delil tespitine ilişkin giderler de «dahil» olmak üzere tüm «yargılama giderleri» ve «vekalet ücretinin» davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya konu «bayilik sözleşmesinin» tüm bayilere imzalatılan matbu tek tip sözleşme olduğunu, içeriğinin müzakere edilmediğini, sözleşmenin kendisine verilmediğini, okunmasına bile müsade edilmediğini, sözleşmenin tarih içermediğini, boşlukların «tahrif» edilerek doldurulduğunu, Borçlar Kanunu'nda bahsi geçen şekilde yapılmadığından «geçersiz» olduğunu, sözleşmenin 21 ve 25 maddesindeki tazminatlardan habersiz olduğundan bu maddelerin yazılmamış hükmünde olduğunu, davacı şirketten LPG alışı olmadığını, davacının sözleşme sonuna kadar «kar mahrumiyeti» talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, «cezai şartın» koşulları oluşmadığını, istenilen rakamın fahiş olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, «yargılama giderleri» ile «vekalet ücretinin» davacıya yükletilmesini istemiştir.

Benzer bu kararda

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, kâr «mahrumiyeti» kesinleşmiş olduğundan bu konuda yeniden karar oluşturulmasına yer olmadığı, davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranışı halinde davacının «cezai şart» alacağı talep edebileceği taraflar arasında akdedilen 07.06.2010 tarihli «bayilik sözleşmesinin» 26/II. maddesi ve aynı tarihli bayilik sözleşmesi/ilişkisi hakkında «protokolün» 5. maddesi ile kararlaştırılmış olduğu, «kar mahrumiyeti» yönünden hükme esas alınan raporda ve daha önce alınan bilirkişi raporunda davacının cezai şart isteyebileceği yönünden görüş bildirilmiş olduğu, raporda istenileb …

Sözleşme ile tayin edilen «cezai şartın» tahsilini isteme hakkına sahip olan davacının açtığı dava sonucunda cezai şartın hakim tarafından fahiş görülerek «tenkis» edilmesi halinde tenkis edilen miktardan dolayı davacı yan aleyhine avukatlık ücreti ve «yargılama giderine» hükmedilemez.

Tenkis edilen kısım yönünden davalı yararına «vekalet ücreti» ve «yargılama giderine» hükmedilmesi doğru görülmemiş olup hükmün bozulması gerekmiş ise de bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi ve 5236 s …

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:protokol · feragat · yetkisizlik kararı · ibraz

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

HÜKÜM

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. TEMYİZ

VI. KARAR