Menfi tespit | Menfi tespit | İstirdat

11. Hukuk Dairesi         2021/8857 E.  ,  2023/3222 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2020/291 Esas, 2020/88 Karar

HÜKÜM

Dava şartı yokluğundan ret

Taraflar arasındaki menfi tespit ve istirdat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 23.05.2023 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı bankanın 02.12.2003 tanzim tarihli ve 20.08.2007 vade tarihli bonodan dolayı müvekkilinin ve diğer yakınlarının bankaya borçlu olduğunu ve bono karşılığında ödedikleri nakdin geri ödenmediğini ileri sürerek icra takibi başlattığını, müvekkillerinin davalıya borcu bulunmadığını, senedin işlem günü olan 02.12.2003 tarihinde banka kasasından senet bedeli kadar nakit çıkışının olması ve görünmesi gerektiğini, o tarih itibariyle de banka kayıtlarında bu senedin giriş kaydının olması ve senet alım bordrosu düzenlenmesi gerektiğini, bu tarihli banka kredisi sözleşmesi olması gerektiğini, müvekkilinin birçok ödeme yapmış olmasına rağmen hala borçlu olduğunun ifade edildiğini, banka kayıtlarında yapılacak inceleme ile 02.12.2003 tarihinde davacı şirkete nakit ödeme olup olmadığının tespiti ile 02.12.2003 tarihli kambiyo senetleri defterinde senet girişinin olup olmadığının, senet teslim tesellüm belgesinin bulunup bulunmadığının, davacıların ve kefillerin bankaya yaptığı tüm ödemelerin, banka ile yapılmış ve yürüyen kredi işlemlerinin neler olduğunun, nakdi bir kredi açılıp açılmadığının tespiti ile fazla yapılan ödemenin davacıya iadesi amacıyla şimdilik 8.000,00 TL alacağın işleyecek ticari faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Asya Katılım Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olduğunu, davacının iddia ettiği gibi banka nezdinde bir inceleme yapılmasının söz konusu olmayacağını, davacı şirketin kullandığı kredi davacı ...'nin de kefil olduğunu ancak davacıların borçlarını ödemediğini, bankanın verilen kredinin ödenmemesi nedeniyle dava konusu bonoyu icraya koyduğunu, icra takibinin satış aşamasına geldiğini, satışı sürüncemede bırakmak amacıyla iş bu davanın açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Vera Varlık Yönetim A.Ş. vekili duruşmadaki beyanında; Asya Katılım Bankası A.Ş.'e ait hak ve alacakların müvekkili tarafından temliken alındığını, davacı tarafın davasını ispat edemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 12.05.2015 tarih, 2009/143 E. 2015/284 K. sayılı kararıyla, banka kayıtlarına göre davacıların teminat senedi kapsamında borçlu oldukları sabit olduğundan açılan davanın reddine karar verilmiş, davacılar vekilince temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

1.Dairenin 14.12.2017 tarihli, 2016/13601 E. ve 2017/7990 K. sayılı kararıyla ilamı ile davacı ... San. Tic. A.Ş.’nin iflasına, iflasın 25.09.2012 gün saat 11:40’dan itibaren açılmasına karar verildiği, mahkemece 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 194 üncü madde hükmü uyarınca işlem yapılması gerekirken bu husunun dikkate alınmaması doğru görülmediği gibi Asya Katılım Bankası A.Ş.’nin kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluşlardan olup olmadığının değerlendirilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuş, karara karşı davacı vekili karar düzeltme yoluna başvurmuştur.

2. Dairemizin 23.05.2019 tarihli, 2018/1098 E. ve 2019/3461 K. sayılı kararıyla, Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin iflasına karar verildiği anlaşıldığından bu davalıya yönelik bozma kararının maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmış olup temlik tarihinin iflas tarihinden önce olması sebebiyle davada taraf sıfatının da kalmadığı, bozma ilâmının Asya Katılım Bankası A.Ş. ile ilgili son paragrafının hükümden çıkarılmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin 25.09.2012 tarihinde 11:40 saatinde iflasına karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği, davacının müflis hale gelmesi ile davada taraf ehliyetinin sona erdiği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava tarihine göre değerlendirme yapılması gerektiğini, müvekkili ... yönünden husumet yokluğunun söz konusu olmayacağını, işin esasına girilmesi gerektiğini, açığa ve boş senede imza alındığını, senedin sahtelikle işleme konulduğunu, teminat senedi olmadığını, 2006 tarihli genel kredi sözleşmesi ile ilgisinin de bulunmadığını, davalı bankanın nakit ödemeyi ispat etmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve icra yoluyla yapılan fazla tahsilatların iadesi istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, husumete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi.

2.2004 sayılı Kanun'un 72 nci ve 194 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkin olup, mahkemece, davacı şirketin iflasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davacı şirketin taraf ehliyetinin sona erdiği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Ancak, şirket hakkında verilen iflas kararının kesinleşmesi tüzel kişiliği kendiliğinden sona erdirmez. 2004 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesine göre, acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir. Buna göre, şirketin iflasına karar verildikten sonra 2004 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesi uyarınca ikinci alacaklılar toplantısında seçilen iflas idare memurları müflis şirketi temsile yetkili hale gelir. Mahkemece, bu hususların açıklığa kavuşturulması için gerekli incelemenin yapılması adına öncelikle davacı şirketin kayıtlı olduğu ticaret sicil müdürlüğüne müzekkere yazılarak iflas işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığının, iflasın kapanmasına karar verilip verilmediğinin, şirketin sicilden terkin edilip edilmediğinin tespiti ile terkin edilmiş ise davacı şirket yönünden taraf ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesi, terkin edilmemiş ise iflas idare memurlarına davanın tebliğ edilerek davayı takip edip etmeyeceklerinin sorulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Bununla birlikte gerçek kişi davacı ...'ın taraf ehliyeti her halükarda devam ettiğinden bu davacı yönünden işin esasına girilerek tarafların iddia, savunma ve delilleri değerlendirilerek sonuca varılması gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

24.05.2023 oy birliğiyle karar verildi.