Marka hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2022/2176 E.  ,  2023/1851 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2021/189 Esas, 2021/314 Karar

HÜKÜM

Asıl ve karşı davanın reddi

Taraflar arasındaki Türk Patent Marka Kurumu (TPMK) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın esastan reddine karşı davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı–karşı davalı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin 2011/68749 sayılı "OZMO Ogopogo" ibareli marka tescil başvurusunun ilanına 2002/01380 sayılı "OGİ PUKİ" ibareli marka gerekçe gösterilerek müvekkili tarafından itiraz edildiğini, itirazın nihai olarak TPMK YİDK tarafından reddedildiğini, davalının "OZMO OGOPOGO" ibareli marka başvurusunun müvekkilinin "OGİ PUKİ" markası ile iltibasa yol açabilecek derecede benzer olduğunu, malların aynı malları kapsadığını, ortalama tüketicinin "OGOPOGO" markasını görünce ve duyunca müvekkilinin "OGİ PUKİ" markasını hatırlayacağını, "OGOPOGO" ve "OGU PUKİ" markalarının benzer olduğunun mahkeme kararı ile tespit edildiğini, davacının benzer bulunan bu markadaki ayıcık şeklini değiştirip aslan figürü ile tescil ettirmeye çalıştığını, davalının müvekkilinin tanınmış markalarının itibarından haksız yararlanmaya çalıştığını ileri sürerek 2014-M-682 sayılı TPMK YİDK kararının iptaline, 2011/68749 sayılı "OZMO OGOPOGO" ibareli markanın tescil edilmiş olması halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiş, karşı dava yönünden ise aynı markaya ilişkin hükümsüzlük davası görüldüğünden derdestlik itirazında bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde, kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı- karşı davacı Şölen Çikolata San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin eski tarihli tescilden kaynaklı müktesep hakkı bulunduğunu, davacının ikame ettiği davada mesnet olarak gösterdiği "Ogi Puki" markasının kullanılmadığını ileri sürerek asıl davanın reddini istemiş, karşı davada, karşı davalı adına tescilli 2002/01380 sayılı markanın hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar

Mahkemece 09.10.2019 Tarih, 2019/248 E., 2019/345 K. sayılı kararı ile asıl davada dava konusu marka başvurusu “Ozmo Ogo Pogo+şekil" ibaresinden oluşmakta olup, davacının itirazına dayanak aldığı marka ise “OGİ PUKİ” kelime markası olduğu, taraf markalarında yer alan “Ogo Pogo” ve “Ogi Puki” ibarelerinin üzerinde kullanılacağı ürünlerin ortalama alıcılarının çocuklar da dahil olmak üzere geniş bir tüketici kitlesini kapsayacak olması ve bu tür ürünleri alırken yeterli dikkat ve özeni göstermeyecek olmaları karşısında bahse konu ibarelerin görsel ve işitsel olarak iltibas tehlikesine yol açacağının kabulü gerektiği bu nedenle taraf marka işaretleri arasında iltibas oluştuğu bu nedenle asıl davanın kabulü gerektiği;

birleşen dava yönünden ise, davalıya ait 2002/01380 sayılı "Ogi Puki" markasının kötü niyetle tescil iddiasına dayalı hükümsüzlük talebinin ayrıca değerlendirilmesi için bu davanın asıl dosyadan ayrılmasına karar verildiği, kullanmama talepli davada ise davanın açıldığı tarihte aynı dava konusu marka hakkında Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/652 E. sayılı derdest dava dosyası olması karşısında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ve 115 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiği gerekçesiyle asıl dava yönünden açılan davanın kabulü ile dava konusu 2014-M-682 sayılı YİDK kararının iptaline, dava konusu 2011/68749 sayılı marka tescilli olduğundan hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine, karşı dava yönünden ise kullanmama nedeniyle 2002/01380 sayılı markanın hükümsüzlüğü istemli açılan davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine, davalı tarafa ait 2002/01380 sayılı markanın kötü niyetli tesciline bağlı hükümsüzlük istemi yönünden açılan davanın tefrik edilerek ayrı esasa kayıt edilmesine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. (Birinci) Bozma Kararı

Dairemizin 02.03.2021 Tarih, 2020/1207 E. ve 2021/1896 K. sayılı kararıyla; davacı adına 2002/01380 sayılı "OGİ PUKİ" markası 29, 30 ve 32. sınıflarda, 2004/16562 sayılı "OGOPOGO" markası ise yine aynı sınıflarda davalı şirket adına tescilli olup taraflar arasında uzun süre diğer şirkete karşı bir uyuşmazlık çıkmadığı, markaların birlikte varlıklarını sürdürdüğü, davacı şirketin, halen davalı şirket adına tescilli 2004/16562 sayılı "OGOPOGO" markasının hükümsüzlüğünü istediğine dair bir iddia da ileri sürmediği, davaya konu olup hükümsüzlüğü talep edilen 2011/68749 sayılı "OZMO OGOPOGO ŞEKİL" ibareli markanın da 29, 30 ve 32. sınıflarda tescilinin istendiği, davalı şirketin, 2004/16562 sayılı "OGOPOGO" ibareli markaya dayanarak anılan markanın başvuruya konu işaret için kazanılmış hak sağladığını savunup "OZMO" ibareli markalarına ilave olarak tescil başvurusu yaptığını ileri sürmesinin de önceki "OGOPOGO" ibareli markasına dayanan hakları kullanamayacağı anlamına gelmeyeceği, Dairemizin 01.04.2019 tarih 2107/2968 E.

- 2019/2432 K. sayılı kararında da belirtildiği

üzere kazanılmış hak teşkil eden önceki markanın varlığı yönünden öngörülen kıstasların somut uyuşmazlıkta gerçekleştiğini ve başvuru konusu 2011/68749 sayılı markanın 2004/16562 sayılı markanın serisi niteliğinde olduğu kabul edilerek mahkemece asıl davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik ve hatalı değerlendirmeye dayalı olarak asıl davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle karar davalı kurum vekili ve davalı-karşı davacı vekili yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile; kazanılmış hak teşkil eden önceki markanın varlığı yönünden öngörülen kıstasların somut uyuşmazlıkta gerçekleştiği ve başvuru konusu 2011/68749 sayılı markanın 2004/16562 sayılı markanın serisi niteliğinde olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı dava yönünden "Kullanmama Nedeniyle 2002/01380 sayılı markanın hükümsüzlüğü istemli açılan davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden red kararının önceki kararın bozma sebebi yapılmadığından kesinleştiği" gerekçesiyle karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince Yargıtayın ilk bozma ilamına uyulması ile lehlerine usuli kazanılmış doğduğunu, bozma kararına uyan mahkemece verilen kararın yeniden bozulmasının usule ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, davalı şirketin hükmü sadece karşı dava yönünden temyiz ettiğini, somut olayda usuli kazanılmış hakkın istisnalarının da bulunmadığını, dolayısıyla ilk bozmada yapılan hukuki yorum sonucunda doğmuş olan müktesep hakkın doğduğunu, verilen ikinci bozma ilamında davalı şirketin OGO POGO markası yönünden müktesep hakkının varlığından söz edilmişse de bu hususun kabulünün mümkün olmadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2007/ 7547 E., 2008/10251 K sayılı kararında müktesep hakkın koşullarının açıkça belirtildiğini, yine iş bu davanın tarafları arasında mevcut başka uyuşmazlık bakımından Yargıtay 11.

Hukuk Dairesinin 2018/4615 E., 2019/2437 K. sayılı ilamında OZMO OGOPOGO ibareli markaya eklenen şekli unsurun müktesep hakkı engelleyeceğinin ifade edildiğini, işbu davaya konu markaya da aynı şekilde şekil unsurunun dahil edildiğini, mahkemece ilk bozma kararı sonrası uyma kararında bu hususun "dava konusu OZMO OGO POGO ibareli marka başvurusunun davalının 2004/16562 sayılı OGOPOGO ibareli önceki tarihli markasından farklı ve yeni bir marka olduğundan davalının eski markasından kaynaklı müktesep hakkı bulunmadığı sonucuna varılmıştır" şeklinde ifadelere yer verilerek dava konusu markanın farklı ve yeni bir marka olduğunun vurgulandığını belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, marka hükümsüzlüğü ve müktesep hak iddiasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının b bendi, 14, 42 inci maddeleri

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı vekilinin bütün temyiz

itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı-karşı davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl dava yönünden davacı Eti Gıda San. ve Tic. A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.