İtirazın iptali | İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı

Bozma Kararı Dairemizin 25.04.2018 tarih, 2016/10300 E. ve 2018/3117 K. sayılı kararıyla davalı «taşıyıcının» özellikle aracına gabarisi yüksek eşya yüklenmesine karşı çıkmaması ve bunun sonucu olarak Özbekistan gümrüğündeki gaberi kontrolünden kaçınmak amacıyla güzergah değiştirerek bozuk yoldan Kazakistan gümrüğünden geçmesi ve bozuk yol koşullarının da etkisi sebebiyle malların hasarlanmasında «nezaret yükümlülüğüne» aykırı davranması sebebiyle «hasarın» meydana gelmesindeki «müterafik kusur oranının» belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yükleme göndericiye ait olsa da «taşıyıcının» «istife» nezaret ile «görevli» ve sorumlu olduğunu, şayet istif ve ambalajda bir eksiklik gördüyse bu durumu «taşıma senedi» üzerine «ihtirazi kayıt» olarak «şerh» düşmesi gerektiğini, davalının bu sorumluluğunu yerine getirmediğini, aracın yüksekliği nedeniyle şoförün güzergah değiştirdiği, yolların bozuk olduğu ve hasarlandığının davalının kabulünde olduğunu, taşıma sırasındaki hatalar nedeniyle emtiayı sabitlemeye yarayan demir çubukların dahi kırıldığını, davalının yük ve ambalaja ilişkin çekincesinin yer aldığı herhangi bir yazılı evrak bulunmadığını, bu durumda meydana gelen hasardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Bu durumda davalının «nezaret yükümlülüğüne» aykırı davranması sebebiyle «hasarın» meydana gelmesindeki «müterafik kusur oranı» somut olaya uygun düşmemektedir.

… tüm dosya kapsamına göre, emtianın gönderen tarafından araca yüklendiği, varillerin baş aşağı yüklenmiş olmaları nedeniyle nakliye sırasında hasarlandıkları, davalı «taşıyıcının» yükleme ve istiflemeye nezaret etmesi gerektiği, bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle % 50 oranda kusurlu bulunduğu, zarar tutarının 6.607,50 TL olduğu, davalının «kusur oranına» göre bunun 3.303,75 TL'sinden sorumlu tutulması gerektiği, bu tutarın CMR 23/3. maddesindeki «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı, «taşıyıcının sorumluluğunun» kaynağı yükleme ve «istif» değil yükleme ve istife «nezaret borcu» olduğundan bu borca aykırılığın CMR sigortası kapsamında bulunduğu gerekçesiyle, 6.607,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıl …

2- Davalı sigorta şirket vekilinin temyiz itirazlarına gelince; mümeyyiz davalı, diğer davalı olan «taşıyıcı» ile arasında imzalanan poliçe hükümleri gereğince yükleme/«istif» hatasından kaynaklanan hasardan sorumlu olmadıklarını savunmuş olup gerçekten de taraflar arasındaki CMR Sigorta Poliçesinin (Umumi Hükümler) kısmının «teminat» dışı halleri düzenleyen 3/u bendinde “… emtianın yetersiz ve uygun olmayan ambalajlama veya hazırlanmasının neden olduğu «ziya» ve «hasarlar» ile birbirini etkileme özelliği olan emtianın yanlış yükleme ve/veya istiflenmesi sonucu oluşan hasarlara dayalı talepler….teminat dışıdır” hükmü gereğince davalı CMR sigortacısının istif hatasından kaynaklanan «rizikolara» teminat vermediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece de, «hasarın» yükleme/«istif» hatasından kaynaklandığı kabul edildiğine göre, davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü yönünde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Davalı sigorta şirket vekilinin temyiz itirazlarına gelince; mümeyyiz davalı, diğer davalı olan «taşıyıcı» ile arasında imzalanan poliçe hükümleri gereğince yükleme/«istif» hatasından kaynaklanan hasardan sorumlu olmadıklarını savunmuş olup gerçekten de taraflar arasındaki CMR Sigorta Poliçesinin (Umumi Hükümler) kısmının «teminat» dışı halleri düzenleyen 3/u bendinde “… emtianın yetersiz ve uygun olmayan ambalajlama veya hazırlanmasının neden olduğu «ziya» ve «hasarlar» ile birbirini etkileme özelliği olan emtianın yanlış yükleme ve/veya istiflenmesi sonucu oluşan hasarlara dayalı talepler….teminat dışıdır” hükmü gereğince davalı CMR sigortacısının istif hatasından kaynaklanan «rizikolara» teminat vermediği anlaşılmaktadır.

… tüm dosya kapsamına göre, emtianın gönderen tarafından araca yüklendiği, varillerin baş aşağı yüklenmiş olmaları nedeniyle nakliye sırasında hasarlandıkları, davalı «taşıyıcının» yükleme ve istiflemeye nezaret etmesi gerektiği, bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle % 50 oranda kusurlu bulunduğu, zarar tutarının 6.607,50 TL olduğu, davalının «kusur oranına» göre bunun 3.303,75 TL'sinden sorumlu tutulması gerektiği, bu tutarın CMR 23/3. maddesindeki «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı, «taşıyıcının sorumluluğunun» kaynağı yükleme ve «istif» değil yükleme ve istife «nezaret borcu» olduğundan bu borca aykırılığın CMR sigortası kapsamında bulunduğu gerekçesiyle, 6.607,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıl …

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, dava dışı sigortalıya ödenen «hasar» bedelinin davalı «taşıyıcıdan» «rücuen tahsili» için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bozma Kararı Dairemizin 25.04.2018 tarih, 2016/10300 E. ve 2018/3117 K. sayılı kararıyla davalı «taşıyıcının» özellikle aracına gabarisi yüksek eşya yüklenmesine karşı çıkmaması ve bunun sonucu olarak Özbekistan gümrüğündeki gaberi kontrolünden kaçınmak amacıyla güzergah değiştirerek bozuk yoldan Kazakistan gümrüğünden geçmesi ve bozuk yol koşullarının da etkisi sebebiyle malların hasarlanmasında «nezaret yükümlülüğüne» aykırı davranması sebebiyle «hasarın» meydana gelmesindeki «müterafik kusur oranının» belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yükleme göndericiye ait olsa da «taşıyıcının» «istife» nezaret ile «görevli» ve sorumlu olduğunu, şayet istif ve ambalajda bir eksiklik gördüyse bu durumu «taşıma senedi» üzerine «ihtirazi kayıt» olarak «şerh» düşmesi gerektiğini, davalının bu sorumluluğunu yerine getirmediğini, aracın yüksekliği nedeniyle şoförün güzergah değiştirdiği, yolların bozuk olduğu ve hasarlandığının davalının kabulünde olduğunu, taşıma sırasındaki hatalar nedeniyle emtiayı sabitlemeye yarayan demir çubukların dahi kırıldığını, davalının yük ve ambalaja ilişkin çekincesinin yer aldığı herhangi bir yazılı evrak bulunmadığını, bu durumda meydana gelen hasardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Sigortalı emtea Türkiye'den Almanya'ya taşınması sırasında «hasara» uğramış olup, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)'nın 17/1. maddesi uyarınca kural olarak, «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan mes'ul ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c maddesi uyarınca, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının «ibra» edileceği belirtilmiştir.

Mahkemece, CMR hükümlerinin olaya uygulanması gerektiği, «hasarın» yükleme ve istifleme hatası sonucu meydana geldiği, yükleme ve istiflemenin ise gönderici sigortalı tarafından gerçekleştirildiği, yanlış yükleme ve istifleme olsa dahi davalıların «taşıyıcı» olarak nezaret sorumluluğu ve hatalı «istif» ve yüklemeye karşı çıkma zorunluluklarının bulunduğu, güvenli taşıma için her türlü tedbiri alma görevinin taşıyıcılara ait olduğu, bilirkişi raporunun aksine dava …

2-Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı tazminatın «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

A.Ş.'nin «acente» olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 4.024,78 TL'nin ödeme tarihi olan 23.06.2006 tarihinden itibaren avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

2-Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı tazminatın «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

Sigortalı emtea Türkiye'den Almanya'ya taşınması sırasında «hasara» uğramış olup, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)'nın 17/1. maddesi uyarınca kural olarak, «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan mes'ul ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c maddesi uyarınca, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının «ibra» edileceği belirtilmiştir.

Bozma Kararı Dairemizin 25.04.2018 tarih, 2016/10300 E. ve 2018/3117 K. sayılı kararıyla davalı «taşıyıcının» özellikle aracına gabarisi yüksek eşya yüklenmesine karşı çıkmaması ve bunun sonucu olarak Özbekistan gümrüğündeki gaberi kontrolünden kaçınmak amacıyla güzergah değiştirerek bozuk yoldan Kazakistan gümrüğünden geçmesi ve bozuk yol koşullarının da etkisi sebebiyle malların hasarlanmasında «nezaret yükümlülüğüne» aykırı davranması sebebiyle «hasarın» meydana gelmesindeki «müterafik kusur oranının» belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yükleme göndericiye ait olsa da «taşıyıcının» «istife» nezaret ile «görevli» ve sorumlu olduğunu, şayet istif ve ambalajda bir eksiklik gördüyse bu durumu «taşıma senedi» üzerine «ihtirazi kayıt» olarak «şerh» düşmesi gerektiğini, davalının bu sorumluluğunu yerine getirmediğini, aracın yüksekliği nedeniyle şoförün güzergah değiştirdiği, yolların bozuk olduğu ve hasarlandığının davalının kabulünde olduğunu, taşıma sırasındaki hatalar nedeniyle emtiayı sabitlemeye yarayan demir çubukların dahi kırıldığını, davalının yük ve ambalaja ilişkin çekincesinin yer aldığı herhangi bir yazılı evrak bulunmadığını, bu durumda meydana gelen hasardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Ancak,CMR nin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bent hükümleri ile Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre, yüklemenin «taşıyıcıya» ait olmadığı ve «hasarın» yükleme hatasından kaynaklandığı hallerde de davalı taşıyıcının «işletme güvenliğine» aykırı yükleme ve sabitleme yapılıp yapılmadığına «nezaret görevi» bulunması nedeniyle tali de olsa bir müterafik kusurundan söz etmek mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, dosya içerisinde mevcut ekspertiz raporlarında «hasarın» dört adet üçgen ahşap sehpanın üzerine «istif» edilmiş olan deri emtiasıyla birlikte dorse içinde öne doğru devrilmesi sonucu oluştuğu ve yük birimlerinin sürüş istikametine kaymış ve devrilmiş olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunda ise hasarın istifleme hatasından kaynaklandığı, ancak taşıma senedindeki yükleme ve istifleme hatasından «taşıyıcının sorumlu» tutulamayacağının kararlaştırılması nedeniyle davalı taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir. ...

Bu durumda, davalı «taşıyıcının» «nezaret görevi» göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki «müterafik kusuru» belirlenerek sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2-Dava, uluslararası kara taşıması nedeniyle «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, ....

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, senedi düzenleyenlerin «tacir sıfatı» gözetildiğinde ....

2-Dava, uluslararası kara taşıması nedeniyle «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, ....

Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yükleme göndericiye ait olsa da «taşıyıcının» «istife» nezaret ile «görevli» ve sorumlu olduğunu, şayet istif ve ambalajda bir eksiklik gördüyse bu durumu «taşıma senedi» üzerine «ihtirazi kayıt» olarak «şerh» düşmesi gerektiğini, davalının bu sorumluluğunu yerine getirmediğini, aracın yüksekliği nedeniyle şoförün güzergah değiştirdiği, yolların bozuk olduğu ve hasarlandığının davalının kabulünde olduğunu, taşıma sırasındaki hatalar nedeniyle emtiayı sabitlemeye yarayan demir çubukların dahi kırıldığını, davalının yük ve ambalaja ilişkin çekincesinin yer aldığı herhangi bir yazılı evrak bulunmadığını, bu durumda meydana gelen hasardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, dava dışı sigortalıya ödenen «hasar» bedelinin davalı «taşıyıcıdan» «rücuen tahsili» için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ancak,CMR nin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bent hükümleri ile Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre, yüklemenin «taşıyıcıya» ait olmadığı ve «hasarın» yükleme hatasından kaynaklandığı hallerde de davalı taşıyıcının «işletme güvenliğine» aykırı yükleme ve sabitleme yapılıp yapılmadığına «nezaret görevi» bulunması nedeniyle tali de olsa bir müterafik kusurundan söz etmek mümkündür.

Oysa uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de aynı Konvansiyonun 17/4-b. bendinde malların hatalı ambalajlanmış olması, c bendinde ise malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.

Bu durumda mahkemece, öncellikle zararın yükleme ve «istif» hatasından mı yoksa taşıma kusurundan mı kaynaklandığı tartışmasız bir şekilde ortaya konulduktan sonra, eğer zararlı sonuç yükleme ve istif hatasından kaynaklanmışsa yukarıda açılanmaya çalışıldığı üzere, davalı «taşıyıcının» «nezaret görevini» tam olarak yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi ve davalı «taşıyıcının sorumluluk» durumu bu şekilde değerlendirilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, davalının anılan savunması üzerinde hiç durulmadan, «eksik incelemeyle» yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.

2-Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan ve taşıma sırasında zarar gören emtianın bedelinin «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

2-Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan ve taşıma sırasında zarar gören emtianın bedelinin «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

Bu durumda mahkemece, öncellikle zararın yükleme ve «istif» hatasından mı yoksa taşıma kusurundan mı kaynaklandığı tartışmasız bir şekilde ortaya konulduktan sonra, eğer zararlı sonuç yükleme ve istif hatasından kaynaklanmışsa yukarıda açılanmaya çalışıldığı üzere, davalı «taşıyıcının» «nezaret görevini» tam olarak yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi ve davalı «taşıyıcının sorumluluk» durumu bu şekilde değerlendirilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, davalının anılan savunması üzerinde hiç durulmadan, «eksik incelemeyle» yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.

Anılan hükümler uyarınca, «hasarın» tespitinde, öncelikle eşyanın «teslim» alma yer ve zamanındaki hasarsız değeri bulunarak bu değere taşıma ücreti ve diğer «masraflar» eklenmek suretiyle zararın miktarı bulunacak olup, başkaca hiçbir zarar tazmin edilmeyecektir.