Aracı hizmet sağlayıcı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/3467 E. 2022/6446 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
aracı hizmet sağlayıcı↗ eşyanın zıyaı↗ pervasızca davranış↗ teslimde gecikme↗ özel çekme hakkı (sdr)↗ tüketici hakem heyeti kararı↗ zıya↗ sorumluluk sınırlaması↗ geç teslim↗ sorumluluktan kurtulma↗ hizmet bedeli↗ ihtirazi kayıt↗ karine↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ satış sözleşmesi↗ hakem kararı↗ basiretli tacir↗ mahsup↗ taşıyıcı↗ tacir↗ dava sebebi↗ hasar↗ eksik inceleme↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davanın tüketici hakem heyeti kararına itiraz niteliğinde olduğu, dava konusu televizyonun PttAVM.com isimli internet sitesi üzerinden satın alınarak faturasının Genç Mert Elektronik Tic. Pazarlama Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği, satış bedeli olan 4.097,87 TL'nin davacı tarafından ödendiği, davaya konu televizyonun PTT kargo aracılığı ile davacının adresine getirildiği, davacı adreste olmadığı halde dava sırasında davacının babası olduğu öğrenilen ...'na teslim edildiğinin iddia edildiği, ancak ...'nun imzadan imtina ettiğinin belirtildiği görülmekle dava konusu televizyonun kapı önüne bırakıldığı iddiası da birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu televizyonunun satın alan davacıya bizzat tesliminin sağlanmadığı, babasına teslim edilmiş ise de imzası alınmaksızın bırakıldığı, basiretli tacir olan davalının ürünü alıcıya teslimi hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin sabit olduğu, davacı tarafından Samsung yetkili servis çağrılmak suretiyle televizyon kutusunun açıldığı, yapılan incelemede TV ekranının kırık olduğunun tespit edildiği, TV kutusunun yetkili servisten önce açılmadığının da sabit olduğu ve söz konusu ürünün hasarlı şekilde davacıya teslim edildiği kanaatine varılmakla davalının hasarsız teslim yükümlülüğünü yerine getirmediği dolayısıyla sağlayıcı ve taşıyıcı olarak sorumluluğunun bulunduğu, davacı tüketicinin talebinde haklı olması nedeniyle hakem heyetince talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, ilgili hakem heyeti kararının iptali ile dava konusu televizyonun davacı tarafından davalıya iadesine ve ürün bedelinin hakem heyetine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozma talep edilmiştir.
Dava, tüketici hakem heyeti kararının iptali ile ayıplı malın yenisi ile değişimi veya satış bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davalının sağlayıcı ve taşıyıcı olarak sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile hakem heyeti kararının iptaline, hasarlı ürünün davalıya iadesine ve ürün bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davalı şirket mevcut hukuki ilişkide bir yandan elektronik aracı hizmet sağlayıcı, diğer taraftan ise alım satıma konu eşyanın kargo yoluyla taşınmasını üstlenen kişi konumunda olup davalının her iki açıdan sorumluluğu değerlendirilmelidir.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ‘un 48/(5) maddesinde ‘’Oluşturdukları sistem çerçevesinde, uzaktan iletişim araçlarını kullanmak veya kullandırmak suretiyle satıcı veya sağlayıcı adına mesafeli satış sözleşmesi kurulmasına aracılık edenler, bu maddede yer alan hususlardan dolayı satıcı veya sağlayıcı ile yapılan işlemlere ilişkin kayıtları tutmak ve istenilmesi halinde bu bilgileri ilgili kurum, kuruluş ve tüketicilere vermekle yükümlüdür. Ancak bu fıkra kapsamında aracılık edenler, satıcı veya sağlayıcı ile yaptıkları sözleşmeye aykırı fiillerinden dolayı sorumludur. ‘’ şeklinde düzenleme yer almakta olup, madde gerekçesinde de bu fıkrada özellikle internet ortamında oluşturdukları sistem üzerinden satıcı veya sağlayıcıların mal ve hizmet satışına aracılık edenlerin sorumluluklarının düzenleme altına alındığı, uygulamada satıcı veya sağlayıcılar dışında onlara aracılık eden üçüncü kişilerin, oluşturdukları sistem çerçevesinde satıcı veya sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin mesafeli yöntemle tüketicilere ulaşmasına aracılık etmekte oldukları, aynı zamanda satıcı veya sağlayıcı adına tüketiciden mal veya hizmetlerin bedelini de tahsil ettikleri, bu durumda bu kişilerin de satıcı veya sağlayıcılar gibi tüketicilere karşı maddede yazan hususlardan dolayı sorumlu olacakları, ancak bedel tahsil etmeden sadece satıcı veya sağlayıcılar ile tüketicilerin iletişime geçmelerine aracılık eden ve genellikle yer sağlayıcı niteliğine haiz olan internet sitelerinin bu fıkra hükümlerine tabi olmayacağı belirtilmiştir. Bu itibarla davalı taraf elektronik aracı hizmet sağlayıcı olarak sorumlu olup, mahkemenin buna ilişkin kabulü isabetlidir.
Diğer taraftan, davalının taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olabilmesi için öncelikle taşıyıcının sorumluluğunun belirlenmesi, sorumluluğun doğması halinde ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırlarının belirlenmesi gerekmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875 inci maddesi gereğince; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Taşıyıcının bu yükümlülüğüne karşın eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olması halinde gönderen veya gönderilene aynı Kanun'un 889 uncu maddesi gereğince bildirimde bulunma yükümlülüğü yüklenmiştir. Buna göre eşyanın açık zıyaı veya hasarının en geç teslim sırasında teslim edene bildirilmemesi halinde yani ihtirazi kayıtsız kabul edilmesi durumunda eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin varsayılacağı maddede karine olarak öngörülmüştür. Taşıyıcının sorumluluğu için karinenin aksi, eşyanın taşıyıcıya teslimden sonra gönderilene ulaşmasına kadar geçen süreçte hasara uğradığının ispat edilmesi gerekmektedir.
Taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasında genel sebepler ve özel sebepler ayrımı yapılmış olup, taşıyıcı ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875/2, 876 ve 878 inci maddelerinde gösterilen hallerin mevcudiyetini ispat etmek suretiyle mesuliyetten kurtulabilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 878 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince; hasarın gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacaktır. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise, herhangi bir zararın hal ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda zararın bu sebepten ileri geldiği de kabul edilecektir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 862 nci maddesi gereğince; ambalaj ve işaretleme yükümü gönderene yüklenmiştir. Bu hükme göre eşyanın niteliği kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır. Bununla birlikte ambalajlama gönderene ait olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam olarak teslimi sorumluluğu çerçevesinde gerek istifleme gerekse ambalaj itibarıyla taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur. Bir başka deyişle yetersiz ambalaja rağmen ihtirazi kayıt koymaksızın taşımayı kabul eden taşıyıcının meydana gelen zararda müterafik kusurunun (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesi) bulunduğunun kabulü gerekir.
Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen hasarından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 880 inci maddesi gereğince belirlenecek olup bu tazminat, eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında eşyanın değerinin piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edileceği belirlenmiştir. Eşya, taşınmak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır.
Bu şekilde belirlenerek ödenecek tazminat ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 882 nci maddesine göre, 880 ve 881 inci maddeleri uyarınca, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir.
Ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 886 ncı maddesi uyarınca taşıyıcı veya aynı Kanunun 879 uncu maddede belirtilen kişiler zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiil veya ihmalle sebebiyet verdiklerinin ispat edilmesi halinde sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaklardır.
Sorumluluğun kapsamı yönünden oluşan zararın belirlenmesi için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 880 ve 882 nci maddeleri uyarınca, taşınan televizyonun kullanılamaz hale gelmesi halinde varsa hurda değeri de gözetilerek hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre zarar tutarının belirlenmesi, taşıyıcının sorumlu olduğu bu tazminatın da gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olması gerektiği dikkate alınarak tazminatın belirlenmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemece taşıma hukuku, paketleme ve ambalajlama ile hasara uğrayan eşya konusunda uzman kişilerden oluşacak bilirkişi kurulunca ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor tanzim ettirilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan somut davaya ilişkin yerinde bulunan kanun yararına temyiz itirazlarının kabulü ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5930 E. 2018/133 K.
Ortak:teslimde gecikme · zıya · sorumluluk sınırlaması · taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar · eksik inceleme · teslim
İncelediğiniz karardaGönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875 inci maddesi gereğince; «taşıyıcı», eşyanın taşınmak üzere «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya «teslimindeki gecikmeden» doğan zararlardan sorumludur.
Buna göre eşyanın açık «zıyaı» veya «hasarının» en «geç teslim» sırasında teslim edene bildirilmemesi halinde yani ihtirazi kayıtsız kabul edilmesi durumunda eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin varsayılacağı maddede «karine» olarak öngörülmüştür.
Benzer bu karardaGönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Genel kural, «taşıyıcının» «zıya» ve hasardan «sınırlı sorumluluğunun» olduğu şeklinde ise de 6102 sayılı ...'nin 886. maddesinde de «taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından» yararlanamayacağı haller düzenlenmiştir.
Bu itibarla, mahkemece 6102 sayılı ...'nin 886. maddesi uyarınca davalının «sorumluluk sınırlamalarından» yararlanıp yararlanamayacağı, davalının «sınırlı sorumluluğa» tabi olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın ...'nin 880. maddesine göre eşyanın taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, ...'nin 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sorumluluk sınırı · sınırlı sorumluluk · zayi · fatura · avans faizi
Benzer bu kararda… rkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının davacıyla arasındaki taşıma ilişkisini inkar etmediği, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi neticesinde kargonun «zayi» olduğu, davacıdan «teslim» aldığı 2 adet koliyi alıcısına teslim ettiğini veya davacının iddia ettiği kargo içeriğinin aksini de ispat edemediği, zayi olan emtianın değeri için davacı tarafından sunulan «fatura» bedelinin esas alınacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile 23.914,35 TL’nin 25/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» hesabının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Bu itibarla, mahkemece 6102 sayılı ...'nin 886. maddesi uyarınca davalının «sorumluluk sınırlamalarından» yararlanıp yararlanamayacağı, davalının «sınırlı sorumluluğa» tabi olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın ...'nin 880. maddesine göre eşyanın taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, ...'nin 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2-Dava, taşıma esnasında gerçekleşen «zıya» nedeniyle tazminat istemine ilişkindir Mahkemece, davalı tarafından taşıma ilişkisinin inkar edilmediği, taşınan 2 adet kolinin davalı «taşıyıcının» uhdesinde iken «zayi» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Genel kural, «taşıyıcının» «zıya» ve hasardan «sınırlı sorumluluğunun» olduğu şeklinde ise de 6102 sayılı ...'nin 886. maddesinde de «taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından» yararlanamayacağı haller düzenlenmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/9528 E. 2018/4436 K.
Ortak:zıya · taşıyıcı · hasar · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaGönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Taşıyıcının bu yükümlülüğüne karşın «eşyanın zıyaı» veya «hasara» uğramış olması halinde gönderen veya gönderilene aynı Kanun'un 889 uncu maddesi gereğince bildirimde bulunma yükümlülüğü yüklenmiştir.
Buna göre eşyanın açık «zıyaı» veya «hasarının» en «geç teslim» sırasında teslim edene bildirilmemesi halinde yani ihtirazi kayıtsız kabul edilmesi durumunda eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin varsayılacağı maddede «karine» olarak öngörülmüştür.
Benzer bu karardaAncak, dava konusu taşıma tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 882/1 madde ve fıkrasında ''Gönderinin tamamının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Bu itibarla, mahkemece anılan yasal düzenlenme uyarınca «taşıyıcı» davalının taşıma sırasında oluşan hasardan sorumluluğu hususunda değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından davalı şirket vekilinin karar düzeltme istemi yerinde görülmekle Dairemizin 08.02.2016 tarih ve 2015/15088 E …
2- Dava, taşımadan kaynaklanan «hasar» bedelinin rücuan tazmini istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2811 E. 2015/7805 K.
Ortak:taşıyıcı · hasar · eksik inceleme · teslim
İncelediğiniz karardaTaşıyıcının sorumluluğu için karinenin aksi, eşyanın «taşıyıcıya» «teslimden» sonra gönderilene ulaşmasına kadar geçen süreçte «hasara» uğradığının ispat edilmesi gerekmektedir.
… vaya konu televizyonun PTT kargo aracılığı ile davacının adresine getirildiği, davacı adreste olmadığı halde dava sırasında davacının babası olduğu öğrenilen ...'na «teslim» edildiğinin iddia edildiği, ancak ...'nun imzadan imtina ettiğinin belirtildiği görülmekle dava konusu televizyonun kapı önüne bırakıldığı iddiası da birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu televizyonunun satın alan davacıya bizzat tesliminin sağlanmadığı, babasına teslim edilmiş ise de imzası alınmaksızın bırakıldığı, «basiretli tacir» olan davalının ürünü alıcıya teslimi hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin sabit olduğu, davacı tarafından Samsung yetkili servis çağrılmak suretiyle televizyon kutusunun açıldığı, yapılan incelemede TV ekranının kırık olduğunun tespit edildiği, TV kutusunun yetkili servisten önce açılmadığının da sabit olduğu ve söz konusu ürünün hasarlı şekilde davacıya teslim edildiği kanaatine varılmakla davalının hasarsız teslim yükümlülüğünü yerine getirmediği dolayısıyla sağlayıcı ve «taşıyıcı» olarak sorumluluğunun bulunduğu, davacı tüketicinin talebinde haklı olması nedeniyle «hakem» heyetince talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, ilgili hakem heyeti kararının iptali ile dava konusu tel …
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875 inci maddesi gereğince; «taşıyıcı», eşyanın taşınmak üzere «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya «teslimindeki gecikmeden» doğan zararlardan sorumludur.
Benzer bu karardaBu itibarla, mahkemece TTK'nın 880. maddesine göre emtianın «teslim» alındığı yerdeki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre tazminat tutarı hesaplanıp TTK'nın 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak, davalı vekili hasardan sorumlu olmadıklarını iddia etmiş ise de, davalı şirketce taşınan fırındaki «hasarın» taşıma kaynaklı olduğu, davacının bu davayı açmakta haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 2.312,80 TL'nin 2.000 TL'lik kısmının dava tarihinden, 312,80 TL'lik kısmının «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davaya konu taşınan emtia 18.12.2011 tarihinde davacıya «teslim» edilmiş olup davacı emtianın taşıma sırasında hasarlandığını ileri sürerek, zararın tazminini talep etmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sorumluluk sınırı · taşıma sözleşmesi · ıslah · yasal faiz
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak, davalı vekili hasardan sorumlu olmadıklarını iddia etmiş ise de, davalı şirketce taşınan fırındaki «hasarın» taşıma kaynaklı olduğu, davacının bu davayı açmakta haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 2.312,80 TL'nin 2.000 TL'lik kısmının dava tarihinden, 312,80 TL'lik kısmının «ıslah» tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1-Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Bu itibarla, mahkemece TTK'nın 880. maddesine göre emtianın «teslim» alındığı yerdeki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre tazminat tutarı hesaplanıp TTK'nın 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/1962 E. 2020/68 K.
Ortak:teslimde gecikme · zıya · taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaGönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875 inci maddesi gereğince; «taşıyıcı», eşyanın taşınmak üzere «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya «teslimindeki gecikmeden» doğan zararlardan sorumludur.
Buna göre eşyanın açık «zıyaı» veya «hasarının» en «geç teslim» sırasında teslim edene bildirilmemesi halinde yani ihtirazi kayıtsız kabul edilmesi durumunda eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin varsayılacağı maddede «karine» olarak öngörülmüştür.
Benzer bu karardaAncak, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 882. maddesi gereğince «taşıyıcının sorumluluğu», gönderinin tamamının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, 6102 sayılı TTK'nın 875. maddesi uyarınca eşyanın taşınmak üzere «teslim» alınmasından alıcıya teslimine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyanından, hasarından veya «teslimindeki gecikmeden» doğan zararlardan taşıma şirketinin sorumlu olacağı, yine 6102 sayılı TTK'nın 869/1. maddesine göre eşyanın teslim edileceği yerde teslim engeli çıkması durumunda «taşıyıcının» göndericiyi durumdan haberdar ederek talimat alması gerektiği, somut olayda her ne kadar davalı taşıma şirketi adresin açık olarak belirtilmemesi nedeniyle alıcının bulunamadığını ve bu nedenle teslimatın yapılamadığını, ayrıca taşınan eşyanın kaybolmayıp depolarında muhafaza altında tutulduğunu savunmuş ise de; anılan madde uyarınca davacıdan talimat aldığını veya gönderinin alıcıya teslim edildiğini ispatlayamadığı gibi eşyanın depolarında muhafaza edildiğine dair delil de sunmadığı, bu durumda davalı şirketin sözleşme gereği eşyanın gönderildiği adrese teslimine kadar sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne 3.448 TL'nin dava tarihi 19.11.2014 tarihinden itibaren «yasal faizi» birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
2- Dava, kargo şirketine «teslim» edilen eşyanın alıcıya gereği gibi teslim edilmediği ve kaybedildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sınırlı sorumluluk · zayi · yasal faiz
Benzer bu karardaSomut olayda, mahkemece davalı «taşıyıcının» taşınanın tamamen «zayi» olması nedeniyle sorumlu olduğu tazminat miktarının anılan «sınırlı sorumluluk» hükümleri dikkate alınarak, bu yönde yapılacak bir inceleme ve değerlendirmeyle belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde sınırlı sorumluluk hükümleri dikkate alınmaksızın karar verilmesi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, 6102 sayılı TTK'nın 875. maddesi uyarınca eşyanın taşınmak üzere «teslim» alınmasından alıcıya teslimine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyanından, hasarından veya «teslimindeki gecikmeden» doğan zararlardan taşıma şirketinin sorumlu olacağı, yine 6102 sayılı TTK'nın 869/1. maddesine göre eşyanın teslim edileceği yerde teslim engeli çıkması durumunda «taşıyıcının» göndericiyi durumdan haberdar ederek talimat alması gerektiği, somut olayda her ne kadar davalı taşıma şirketi adresin açık olarak belirtilmemesi nedeniyle alıcının bulunamadığını ve bu nedenle teslimatın yapılamadığını, ayrıca taşınan eşyanın kaybolmayıp depolarında muhafaza altında tutulduğunu savunmuş ise de; anılan madde uyarınca davacıdan talimat aldığını veya gönderinin alıcıya teslim edildiğini ispatlayamadığı gibi eşyanın depolarında muhafaza edildiğine dair delil de sunmadığı, bu durumda davalı şirketin sözleşme gereği eşyanın gönderildiği adrese teslimine kadar sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne 3.448 TL'nin dava tarihi 19.11.2014 tarihinden itibaren «yasal faizi» birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/3699 E. 2019/1601 K.
Ortak:zıya · taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaGönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 878 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince; «hasarın» gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan «taşıyıcı sorumlu» tutulamayacaktır.
Diğer taraftan, davalının «taşıyıcı» sıfatıyla sorumlu olabilmesi için öncelikle «taşıyıcının sorumluluğunun» belirlenmesi, sorumluluğun doğması halinde ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Benzer bu karardaBu durumda bildirilen deliller üzerinde taşıma konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. ...-Ayrıca 6102 sayılı ...'nın 882'inci maddesi uyarınca, «zıya» veya «hasar» sebebiyle «taşıyıcının sorumluluğu», gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8.83 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır.
Mahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, «sözleşmenin ifa yeri» ... olduğundan «yetki itirazının» reddedildiği, ambalaj sorumluluğunun gönderici tarafta olduğu ancak «hasarın» ambalajlamadan kaynaklı olduğunun «ispat külfetinin» «taşıyıcıda» olduğu, davalı ... şirketinin bu hususu ispatlayamadığı, bilirkişi raporlarında belirlenen ürünlerdeki «değer kaybı» miktarlarının birbirine yakın olduğu, hasar miktarlarının birbirini doğruladığı, gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının ....416,91 TL için yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin bu miktarlar üzerinden devamına, asıl alacağın %20' si oranındaki ....483,38 TL «inkar tazminatının» davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davalı taraf ise «hasarın» «ambalaj yetersizliğinden» kaynaklandığını savunmuş ve bu yönde delillerini dosya kapsamına sunmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ambalaj yetersizliği · sözleşmenin ifa yeri · ifa yeri · değer kaybı · sınırlı sorumluluk · ispat külfeti · yetki itirazı · ifa
Benzer bu karardaMahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, «sözleşmenin ifa yeri» ... olduğundan «yetki itirazının» reddedildiği, ambalaj sorumluluğunun gönderici tarafta olduğu ancak «hasarın» ambalajlamadan kaynaklı olduğunun «ispat külfetinin» «taşıyıcıda» olduğu, davalı ... şirketinin bu hususu ispatlayamadığı, bilirkişi raporlarında belirlenen ürünlerdeki «değer kaybı» miktarlarının birbirine yakın olduğu, hasar miktarlarının birbirini doğruladığı, gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının ....416,91 TL için yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin bu miktarlar üzerinden devamına, asıl alacağın %20' si oranındaki ....483,38 TL «inkar tazminatının» davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davalı taraf ise «hasarın» «ambalaj yetersizliğinden» kaynaklandığını savunmuş ve bu yönde delillerini dosya kapsamına sunmuştur.
Mahkemece, davalı tarafça «ambalaj yetersizliği» ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hal böyle iken mahkemenin, davalının «ambalaj yetersizliğini» ispatlayamadığına dair «eksik incelemeye» dayalı tespiti doğru görülmemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/75 E. 2016/8778 K.
Ortak:teslimde gecikme · zıya · taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar · eksik inceleme · teslim
İncelediğiniz karardaGönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875 inci maddesi gereğince; «taşıyıcı», eşyanın taşınmak üzere «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya «teslimindeki gecikmeden» doğan zararlardan sorumludur.
Buna göre eşyanın açık «zıyaı» veya «hasarının» en «geç teslim» sırasında teslim edene bildirilmemesi halinde yani ihtirazi kayıtsız kabul edilmesi durumunda eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin varsayılacağı maddede «karine» olarak öngörülmüştür.
Benzer bu karardaGönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için ...,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Mahkemece, taşıma sırasında oluşan hasardan davalı «taşıyıcı sorumlu» tutulmuş ise de, TTK 882. maddesinde öngörülen «sınırlı sorumluluk» hali değerlendirilmemiş olup, «fatura» değeri üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, «eksik incelemeye» dayalı hükmün bozulması gerekmiştir.
Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya «teslimindeki gecikmeden» doğan zararlardan sorumludur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sınırlı sorumluluk · istifa · fatura · yasal faiz
Benzer bu karardaMahkemece, taşıma sırasında oluşan hasardan davalı «taşıyıcı sorumlu» tutulmuş ise de, TTK 882. maddesinde öngörülen «sınırlı sorumluluk» hali değerlendirilmemiş olup, «fatura» değeri üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, «eksik incelemeye» dayalı hükmün bozulması gerekmiştir.
… ına göre; davacının ........ ve Çatı Sistemlerinden aldığı ve bedelini ödediği malzemenin davalı tarafından uygun şekilde taşınmayıp rastgele davacı işyerinin önüne «istif» edildiği, ambalaj üzerinde özellikle dik taşınması gerektiğinin belirtildiği, ancak bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere malzemenin yatay olarak depolandığı, taşıma araçlarına yatay olarak yükletildiği, malzemelerin birden çok defa yüklenip boşaltıldığı, bu malzemelerin üzerine malzemelerin orijinalliğini bozacak daha ağır malzeme konulduğundan dava konusu malzemelerin %70 oranında orijinalliğini kaybettiği, bu «hasarın» davacı şirketin taşıma konusunda gerekli özen ve ihtimamı göstermemesinden kaynaklandığı, her ne kadar bilirkişi raporunda ... kolideki malzemelerin önemli dereced …
TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Mahkemece, bütünlük arz eden malzemenin büyük bir kısmının zarar gördüğü, kalan malzemeyi davacı tarafın kullanmaya zorlanamayacağı zararın malzemenin «fatura» bedeli olan ....996,12TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14576 E. 2018/5599 K.
Ortak:sorumluluk sınırlaması · taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar · eksik inceleme · teslim
İncelediğiniz karardaTaşıyıcının sorumluluğu için karinenin aksi, eşyanın «taşıyıcıya» «teslimden» sonra gönderilene ulaşmasına kadar geçen süreçte «hasara» uğradığının ispat edilmesi gerekmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 878 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince; «hasarın» gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan «taşıyıcı sorumlu» tutulamayacaktır.
Gönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Benzer bu karardaAncak, 6102 sayılı ...'nin 880. maddesinde, tazminatın eşyanın taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerektiği, 882. maddesinde tam veya kısmi «hasar» durumunda ödenecek tazminatın gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu, 886. maddesinde de «taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından» yararlanamayacağı haller düzenlenmiştir.
Bu itibarla, mahkemece 6102 sayılı ...'nin 886. maddesi uyarınca davalının «sorumluluk sınırlamalarından» yararlanıp yararlanamayacağı, davalının «sınırlı sorumluluğu» olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın ağırlığının tespiti ile, gerektiğinde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle, ...'nın 880. maddesine göre taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, ...'nın 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir. ...- Dava konusu olayda alacağın tam olarak belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden likit olmayan alacaktan dolayı «icra inkar tazminatına» hükmedilmesi de doğru görülmemiş, kararın bozulmasını gerektirmiştir.
… savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın oluşumunda davalının asli derecede %100 oranında kusurlu bulunduğu, sigortalı emtianın taşınmak üzere «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın hasarından «taşıyıcının sorumlu» olduğu, davaya konu emtiada onarım maliyetinin 76.834.56 TL olacağı gerekçesiyle, davanın kabulüne, itirazın iptali ve takibin devamına, davalı aleyhine «icra inkar tazminatına» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sorumluluk sınırı · sınırlı sorumluluk · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı
Benzer bu karardaBu itibarla, mahkemece 6102 sayılı ...'nin 886. maddesi uyarınca davalının «sorumluluk sınırlamalarından» yararlanıp yararlanamayacağı, davalının «sınırlı sorumluluğu» olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın ağırlığının tespiti ile, gerektiğinde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle, ...'nın 880. maddesine göre taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, ...'nın 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir. ...- Dava konusu olayda alacağın tam olarak belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden likit olmayan alacaktan dolayı «icra inkar tazminatına» hükmedilmesi de doğru görülmemiş, kararın bozulmasını gerektirmiştir.
… savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın oluşumunda davalının asli derecede %100 oranında kusurlu bulunduğu, sigortalı emtianın taşınmak üzere «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın hasarından «taşıyıcının sorumlu» olduğu, davaya konu emtiada onarım maliyetinin 76.834.56 TL olacağı gerekçesiyle, davanın kabulüne, itirazın iptali ve takibin devamına, davalı aleyhine «icra inkar tazminatına» karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7285 E. 2017/4499 K.
Ortak:zıya · taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar
İncelediğiniz karardaGönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 878 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince; «hasarın» gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan «taşıyıcı sorumlu» tutulamayacaktır.
Diğer taraftan, davalının «taşıyıcı» sıfatıyla sorumlu olabilmesi için öncelikle «taşıyıcının sorumluluğunun» belirlenmesi, sorumluluğun doğması halinde ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Benzer bu karardaAncak, dava konusu taşımanın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 882/2 madde ve fıkrasında “Gönderinin münferit parçalarının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde «taşıyıcının sorumluluğu»; Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı …
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sigortalı emtianın taşıma sırasında «hasar» gördüğü ve hasarın meydana gelmesinde davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 12.787,00 TL’nin 12/05/2014 tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
2- Dava, taşımadan kaynaklanan «hasar» bedelinin rücuan tazmini istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sınırlı sorumluluk
Benzer bu karardaBu itibarla, mahkemece anılan yasal düzenleme uyarınca «taşıyıcı» davalının taşıma sırasında oluşan hasardan kural olarak «sınırlı sorumlu» olduğu hususu gözetilerek bir karar vermek gerekirken bu husus üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/3467 E. , 2022/6446 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki davanın Ankara Batı 2. Tüketici Mahkemesi tarafından yukarıda sayı ve tarihi belirtilen kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Adalet Bakanlığı tarafından istenilmesi üzerine, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 01/11/2020 tarihinde PttAVM.com adresinden Samsung marka UE43RU7100 kodlu televizyonu 4.097,87 TL bedelle satın aldığını, söz konusu ürünün 04/11/2020 tarihinde PTT kargo çalışanı tarafından müvekkiline hiçbir şekilde haber verilmeden, bilgisi ve rızası dışında kapının önüne bırakıldığını, müvekkilince davalı kuruma defalarca başvurulmasına rağmen hiçbir sonuç alınamadığını, bu nedenle hakem heyetine başvurulduğunu, hakem heyetince televizyonun tüketicinin adresinde babasına teslim edildiği ve teslim anında hasar tutanağı düzenlenmediği gerekçesi ile başvuruyu reddettiğini, ancak söz konusu ürünün ne müvekkiline ne de babasına teslim edilmediğini, kapının önüne bırakılıp gidilmesinden dolayı da müvekkili tarafından hasar tutanağı düzenlenmesinin mümkün olmadığını, kargo çalışanının ürünü kapı önüne bırakıp gitmesinden dolayı ürüne ait paketin yırtık ve hasarlı olmasından dolayı bariz bir kastının söz konusu olduğunu ileri sürerek Etimesgut İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 14/06/2021 tarih ve 026120210003726 K.
sayılı kararının iptaline, ayıplı malın yenisiyle değiştirilmesi ya da satış bedeli olan 4.097,87 TL'nin hakem heyetine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacının talebini somutlaştırmadığını, birbirinden farklı olan iki seçimlik hakkını aralarında bir asillik-ferilik ilişkisi kurmaksızın mahkemenin takdirine bıraktığını, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddinin gerektiğini, davacının alış veriş yaptığı PttAVM.com sitesinin yer sağlayıcısının müvekkili şirket olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında gerek PttAVM sitesine ilişkin gerekse de kargo gönderisine ilişkin bir sözleşme yapılmadığını, kargo gönderisine ilişkin sözleşmenin davacının ürünü satın aldığı satıcı (Genç Mert Elektronik Tic. Paz. Ltd. Şti.) ile müvekkili şirket arasında yapıldığını, Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esaslarının 21/1. maddesine göre gönderiler için yargı yoluna başvurma hakkının göndericide olduğunu, ancak göndericinin bu hakkını alıcıya devredebileceğinin kabul edildiğini, davacının bu yönde bir beyanı ve belgesi bulunmadığından iş bu davayı açmakta hukuki yaranının bulunmadığını, talebinin PttAVM üzerinden yapılan satış sözleşmesine ilişkin olması halinde ise davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının kötüniyetli olarak gönderinin teslim alındığını inkar ettiğini, sonrasında da gönderinin babasına teslim edildiğini, ancak hasarlı olduğunu belirttiğini savunarak haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın tüketici hakem heyeti kararına itiraz niteliğinde olduğu, dava konusu televizyonun PttAVM.com isimli internet sitesi üzerinden satın alınarak faturasının Genç Mert Elektronik Tic. Pazarlama Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği, satış bedeli olan 4.097,87 TL'nin davacı tarafından ödendiği, davaya konu televizyonun PTT kargo aracılığı ile davacının adresine getirildiği, davacı adreste olmadığı halde dava sırasında davacının babası olduğu öğrenilen ...'na teslim edildiğinin iddia edildiği, ancak ...'nun imzadan imtina ettiğinin belirtildiği görülmekle dava konusu televizyonun kapı önüne bırakıldığı iddiası da birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu televizyonunun satın alan davacıya bizzat tesliminin sağlanmadığı, babasına teslim edilmiş ise de imzası alınmaksızın bırakıldığı, basiretli tacir olan davalının ürünü alıcıya teslimi hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin sabit olduğu, davacı tarafından Samsung yetkili servis çağrılmak suretiyle televizyon kutusunun açıldığı, yapılan incelemede TV ekranının kırık olduğunun tespit edildiği, TV kutusunun yetkili servisten önce açılmadığının da sabit olduğu ve söz konusu ürünün hasarlı şekilde davacıya teslim edildiği kanaatine varılmakla davalının hasarsız teslim yükümlülüğünü yerine getirmediği dolayısıyla sağlayıcı ve taşıyıcı olarak sorumluluğunun bulunduğu, davacı tüketicinin talebinde haklı olması nedeniyle hakem heyetince talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, ilgili hakem heyeti kararının iptali ile dava konusu televizyonun davacı tarafından davalıya iadesine ve ürün bedelinin hakem heyetine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozma talep edilmiştir.
Dava, tüketici hakem heyeti kararının iptali ile ayıplı malın yenisi ile değişimi veya satış bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davalının sağlayıcı ve taşıyıcı olarak sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile hakem heyeti kararının iptaline, hasarlı ürünün davalıya iadesine ve ürün bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davalı şirket mevcut hukuki ilişkide bir yandan elektronik aracı hizmet sağlayıcı, diğer taraftan ise alım satıma konu eşyanın kargo yoluyla taşınmasını üstlenen kişi konumunda olup davalının her iki açıdan sorumluluğu değerlendirilmelidir.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ‘un 48/(5) maddesinde ‘’Oluşturdukları sistem çerçevesinde, uzaktan iletişim araçlarını kullanmak veya kullandırmak suretiyle satıcı veya sağlayıcı adına mesafeli satış sözleşmesi kurulmasına aracılık edenler, bu maddede yer alan hususlardan dolayı satıcı veya sağlayıcı ile yapılan işlemlere ilişkin kayıtları tutmak ve istenilmesi halinde bu bilgileri ilgili kurum, kuruluş ve tüketicilere vermekle yükümlüdür. Ancak bu fıkra kapsamında aracılık edenler, satıcı veya sağlayıcı ile yaptıkları sözleşmeye aykırı fiillerinden dolayı sorumludur. ‘’ şeklinde düzenleme yer almakta olup, madde gerekçesinde de bu fıkrada özellikle internet ortamında oluşturdukları sistem üzerinden satıcı veya sağlayıcıların mal ve hizmet satışına aracılık edenlerin sorumluluklarının düzenleme altına alındığı, uygulamada satıcı veya sağlayıcılar dışında onlara aracılık eden üçüncü kişilerin, oluşturdukları sistem çerçevesinde satıcı veya sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin mesafeli yöntemle tüketicilere ulaşmasına aracılık etmekte oldukları, aynı zamanda satıcı veya sağlayıcı adına tüketiciden mal veya hizmetlerin bedelini de tahsil ettikleri, bu durumda bu kişilerin de satıcı veya sağlayıcılar gibi tüketicilere karşı maddede yazan hususlardan dolayı sorumlu olacakları, ancak bedel tahsil etmeden sadece satıcı veya sağlayıcılar ile tüketicilerin iletişime geçmelerine aracılık eden ve genellikle yer sağlayıcı niteliğine haiz olan internet sitelerinin bu fıkra hükümlerine tabi olmayacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla davalı taraf elektronik aracı hizmet sağlayıcı olarak sorumlu olup, mahkemenin buna ilişkin kabulü isabetlidir.
Diğer taraftan, davalının taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olabilmesi için öncelikle taşıyıcının sorumluluğunun belirlenmesi, sorumluluğun doğması halinde ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırlarının belirlenmesi gerekmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875 inci maddesi gereğince; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Taşıyıcının bu yükümlülüğüne karşın eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olması halinde gönderen veya gönderilene aynı Kanun'un 889 uncu maddesi gereğince bildirimde bulunma yükümlülüğü yüklenmiştir. Buna göre eşyanın açık zıyaı veya hasarının en geç teslim sırasında teslim edene bildirilmemesi halinde yani ihtirazi kayıtsız kabul edilmesi durumunda eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin varsayılacağı maddede karine olarak öngörülmüştür.
Taşıyıcının sorumluluğu için karinenin aksi, eşyanın taşıyıcıya teslimden sonra gönderilene ulaşmasına kadar geçen süreçte hasara uğradığının ispat edilmesi gerekmektedir.
Taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasında genel sebepler ve özel sebepler ayrımı yapılmış olup, taşıyıcı ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875/2, 876 ve 878 inci maddelerinde gösterilen hallerin mevcudiyetini ispat etmek suretiyle mesuliyetten kurtulabilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 878 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince; hasarın gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacaktır. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise, herhangi bir zararın hal ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda zararın bu sebepten ileri geldiği de kabul edilecektir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 862 nci maddesi gereğince; ambalaj ve işaretleme yükümü gönderene yüklenmiştir. Bu hükme göre eşyanın niteliği kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır. Bununla birlikte ambalajlama gönderene ait olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam olarak teslimi sorumluluğu çerçevesinde gerek istifleme gerekse ambalaj itibarıyla taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur. Bir başka deyişle yetersiz ambalaja rağmen ihtirazi kayıt koymaksızın taşımayı kabul eden taşıyıcının meydana gelen zararda müterafik kusurunun (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesi) bulunduğunun kabulü gerekir.
Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen hasarından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 880 inci maddesi gereğince belirlenecek olup bu tazminat, eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında eşyanın değerinin piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edileceği belirlenmiştir. Eşya, taşınmak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır.
Bu şekilde belirlenerek ödenecek tazminat ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 882 nci maddesine göre, 880 ve 881 inci maddeleri uyarınca, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir.
Ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 886 ncı maddesi uyarınca taşıyıcı veya aynı Kanunun 879 uncu maddede belirtilen kişiler zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiil veya ihmalle sebebiyet verdiklerinin ispat edilmesi halinde sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaklardır.
Sorumluluğun kapsamı yönünden oluşan zararın belirlenmesi için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 880 ve 882 nci maddeleri uyarınca, taşınan televizyonun kullanılamaz hale gelmesi halinde varsa hurda değeri de gözetilerek hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre zarar tutarının belirlenmesi, taşıyıcının sorumlu olduğu bu tazminatın da gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olması gerektiği dikkate alınarak tazminatın belirlenmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemece taşıma hukuku, paketleme ve ambalajlama ile hasara uğrayan eşya konusunda uzman kişilerden oluşacak bilirkişi kurulunca ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor tanzim ettirilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan somut davaya ilişkin yerinde bulunan kanun yararına temyiz itirazlarının kabulü ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığı’nın 6100 sayılı HMK’nın 363 üncü maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına BOZULMASINA, dosyanın mahkemesine iadesine, bozma kararının bir örneğinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu‘nun 363 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası gereğince Resmi Gazete’de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmesine, 29/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/898479100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz