Zayi olan yükün miktarını ve taşıyıcının kusurunu ispat yükü taşıyıcıda
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/1061 E. 2022/6935 K. · · İlk derece: İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Gerekçe özeti
Taşıyıcı, eşyayı teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar zıya/hasardan sorumludur (TTK 875/1) ve ancak en yüksek özene rağmen kaçınamayacağı sebeple oluşan zarardan kurtulur (TTK 876/1). Aracın sürücüsünün kusursuzluğu tek başına yeterli olmayıp; taşıyıcı eşyaya gelecek zararı engelleme yükümü altındadır ve kaza sonrası yükün ne şekilde/ne miktarda zayi olduğunu ve zararın artmasında kusurunun bulunup bulunmadığını ispat yükü taşıyıcıdadır. Bu hususlar araştırılmadan eksik incelemeyle sorumsuzluk kararı verilemez.
Ele alınan sorunlar
Taşıyıcının sorumluluktan kurtulması ve zayi miktarının ispat yükü → kabul
Gerekçe: TTK'nın 875/1. maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçen sürede eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimdeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur; 876/1. maddesi uyarınca ise ziya, hasar ve gecikme taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse sorumluluktan kurtulur. Fiili taşıyıcı aracının sürücüsü kusursuz olsa da taşıyıcı, aracı trafik kurallarına uygun kullanma yanında taşımanın devamında eşyaya gelebilecek zararları engelleme yükümü altındadır; kaza sebebiyle yükün ne şekilde ve ne miktarda zayi olduğunu ispat yükü taşıyıcıya aittir. Bu nedenle mahkemece, emtianın tümünün yanıp yanmadığı, yangının araçtaki bakım/donanım eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve malın tümünün yanmasında dahi taşıyıcının kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarında gerekirse uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru değildir; karar bu yönden bozulur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
TTK 876 kurtuluş kanıtına rağmen zayi olan yükün miktarı ve taşıyıcının kusurunun araştırılması ile ispat yükünün taşıyıcıda olması yönünden bağlayıcı içtihat değeri taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıyıcının sorumluluğu↗ kurtuluş kanıtı (TTK 876)↗ ispat yükü↗ fiili taşıyıcı↗
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/13447 E. 2010/5102 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/4811 E. 2021/4719 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:halefiyet · hasar · istinaf yoluna başvurulabilirlik
Benzer bu kararda… Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davaya konu olayın davalının ihtiyarı dışında gerçekleşen yangın nedeniyle meydana geldiği, «hasar» TTK 876 maddesi uyarınca davalının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği yangın sebebiyle meydana geldiğinden davalının zarardan sorumlu olmayacağı, davacı ... şirketinin «halefiyet» hakkının doğmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili tarafından «istinaf yoluna başvurulmuştur».
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/5324 E. 2012/8040 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:icra inkar tazminatı · inkar tazminatı
Benzer bu karardaMahkemece, davalı ...O hakkındaki davasının kısmen kabulüne, koşulları oluşmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine, davalı Kargo Trans Hava Deniz Taş.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/1061 E. , 2022/6935 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 08.05.2018 tarih ve 2015/1080 E. - 2018/411 K. sayılı kararın davalı Trans-der Nakl. Gıda Tarım Petrol Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı ...Ş.(Aıg Sigorta A.Ş.) vekili ve davalı Gümüştaş Taşımacılık İnş Gıda Tarım ve Petrol Ürün San ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 27.10.2020 tarih ve 2018/2141 E. - 2020/1074 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından duruşmalı, davalı Trans-der Nakl. Gıda Tarım Petrol Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı Gümüştaş Taşımacılık İnş Gıda Tarım ve Petrol Ürün San ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ...Ş.(Aıg Sigorta A.Ş.) vekili tarafından duruşmasız olarak istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 11.10.2022 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av.
... ile davalı ...Ş. vekili Av. Melis Sezer ile davalı Gümüştaş Taş. İnş. Ltd. Şti. vekili Av. ... ile Trans-Der Nak. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı Oxyplast firmasından aldığı emtianın Mersin’deki antrepodan İstanbul’daki adresine taşınması işinin davalı Gümüştaş Taşımacılık firması tarafından üstlenildiğini, taşımayı fiilen yapan araçların navlun faturasını da kesen davalı Trans-Der Nakliyat Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğunu, malların davalı Gümüştaş Taşımacılık Ltd. Şti.’nin sigortacısı davalı AIG Sigorta A.Ş’nce sigortalandığını, davalı Sel-Ka Petrol firmasına ait aracın kusuruyla meydana gelen kazada taşımayı yapan araçlardan birinin içindeki emtia ile birlikte yandığını ileri sürerek 45.760 USD mal bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka döviz faizi ile birlikte (davalı ...
şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı AIG Sigorta A.Ş. vekili, davalılardan Gümüştaş Taşımacılık’ın müvekkili nezdindeki Nakliyat Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesinin araç başı 100.000.- TL limit ile sınırlandırıldığını, kazanın davalı Sel-Ka Petrol’e ait ... plakalı aracın kusuruyla meydana geldiğini, sigortalı malları taşıyan araç kusursuz olduğundan poliçenin 8. maddesi ve TTK’nın 876. maddesi uyarınca müvekkilinin poliçeden kaynaklı bir sorumluluğunun bulunmadığını, hasarın teminat dışında kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Gümüştaş Taşımacılık Ltd. Şti. vekili, davacı ile müvekkili arasında bir akti ilişkinin kurulmadığını, davacının istemesi üzerine müvekkilinin de diğer davalı Trans-Der Nakliyat Ltd. Şti.’ni bulduğunu, navlun faturasının bu şirket adına kesildiğini, ancak Trans-Der şirketi ile arasında sıkıntı olmaması için sigortayı müvekkilinin yaptırdığını, kazada Trans-Der ile müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, kusursuz firmanın hasardan sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Trans-Der Nakliyat Ltd. Şti. vekili, müvekkili ile davacı arasında sözleşme bulunmadığını, davacının sözleşmeyi Gümüştaş Taşımacılık Ltd. Şti. ile yaptığını, ürünlerin yanmasına Sel-Ka Petrol’e ait aracın sebebiyet verdiğini, müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Sel-Ka Petrol Ltd. Şti, davaya cevap vermemiştir.
İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşıma sözleşmesi uyarınca malı hasarsız teslim alan taşıyıcı ve taşıyıcı yardımcılarının malı hasarsız teslim ile sorumlu oldukları, davacının taşıttığı emtianın trafik kazası neticesi hasar gördüğü, kusur durumuna göre kendi aralarında rücu imkanı saklı olmak üzere kazaya karışan tüm araç sahiplerinin müteselsil sorumluluğunun bulunduğu, tam kusurlu olan aracın işleteni Sel-Ka Petrol Ltd. Şti. yanında mal sahibinin kendi taşıma sözleşmesine göre akdi ilişki kurduğu Gümüştaş Taşımacılık Ltd. Şti. ve Trans-Der Nakliyat Ltd. Şti. ile sigortadan da zararın giderimini talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 45.460 USD'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp, davacıya verilmesine, (davalı sigortanın 99.000 TL karşılığı miktar ile sınırlı sorumlu olmak koşulu ile) bu miktara davalı ...
açısından dava tarihinden itibaren avans faizi, diğer davalılar açısından 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca temerrüt faizinin 28.05.2015 kaza tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir.
Davalı ...Ş. (AIG Sigorta A.Ş.) vekili, davalı Trans-Der Nakliyat Ltd. Şti. vekili, davalı Gümüştaş Taşımacılık Ltd. Şti, vekili, istinaf yoluna başvurmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince, TTK’nın 876. maddesi uyarınca ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı, davacıya ait emtianın Mersin'den İstanbul'a taşınması işinin davalı Gümüştaş Taşımacılık Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği, taşımanın diğer davalı Trans-Der Nakliyat Ltd. Şti. adına kayıtlı araç ile gerçekleştirildiği, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmasa da bu davalının fiili taşıyıcı konumunda bulunduğu, taşınan emtianın trafik kazası sonucu tamamen yanarak zayi olduğu, kazanın oluşumuna davalı Sel-Ka Petrol Ltd. Şti. sürücüsünün kusurunun sebebiyet verdiği, kazanın oluşumunda davalı taşıyıcı araç sürücüsünün kusursuz, diğer davalı Sel-Ka Petrol Ltd.
Şti. sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu tespit edildiğine göre, TTK'nın 876. maddesinde belirtilen durumun gerçekleştiği, ziyanın, taşıyıcının gerekli özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı bir sebepten meydana geldiği, dolayısıyla davalı akdi taşıyıcı, fiili taşıyıcı ve sigortacının oluşan zarardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı Sel-ka Petrol Ürünleri Gıda İnşaat Nak. Mobilya Tic. Ltd. Şti. hakkındaki davanın kabulüne, 45.460 USD'nin 28.05.2005 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca temerrüt faizi işletilerek bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili, davalı Trans-Der Nakliyat Ltd. Şti. vekili, davalı Gümüştaş Taşımacılık Ltd. Şti, vekili, davalı ...Ş. (AIG Sigorta A.Ş.) vekili, temyiz etmiştir.
1- Dava, taşıma sırasında zayi olan mal nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK’nın 875/1. maddesinde taşıyıcının, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu, 876/1. maddesinde de ziya, hasar ve gecikmenin, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmesi halinde taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı düzenlenmiştir.
Meydana gelen trafik kazasında fiili taşıyıcı Trans-Der Nak. Ltd. Şti.’ye ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu sabitse de taşıyıcı, aracı trafik kurallarına uygun kullanma yükümlülüğü yanında taşımanın devamı sürecinde eşyaya gelebilecek zararları engelleme yükümü hüküm altındadır. Trafik kazası tespit tutanağında davalı Sel-ka Petrol Ürün. Ltd. Şti.’ne ait araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile taşımanın yapıldığı aracın çarpmanın etkisiyle devrilerek yandığı belirtilmiştir. Ancak, kaza sebebiyle taşımaya konu yükün ne şekilde ve ne miktarda zayi olduğunu ispat yükü taşıyıcıya aittir. Bu durumda mahkemece taşınan emtianın niteliği de dikkate alınıp dosyadaki fotoğraflar ve tüm deliller değerlendirilmek suretiyle kazadan sonra emtianın tümünün yanıp yanmadığı, yangının araçtaki herhangi bir bakım veya donanım eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, malın tümünün yanması halinde dahi kazadan sonra emtianın yanarak zayi olmasında ve zararın artmasında taşıyıcının kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarında gerekirse konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar Trans-Der Nakliyat Ltd. Şti., Gümüştaş Taşımacılık Ltd. Şti, Gulf Sigorta A.Ş. (AIG Sigorta A.Ş.) vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak, davacıya verilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine,12/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/842025600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz