Borçlu olmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/3452 E. 2022/2384 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ispat yükü↗ bono↗ menfi tespit↗ teminat↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Davacılar vekili bu kez karar düzeltme talebinde bulunmuştur
Dava, buğday ve pancar satışı nedeniyle avans olarak alınan para karşılığında teminat amacıyla verilen bonolar nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece davacı tarafından sunulan kantar fişlerinde davalının imzasının bulunmadığı ve belgelerin kantarda kimin adı söylenirse onun adına düzenlenebilecek olduğu, davalı tarafın, bir kısım pancarın teslim edildiğini kabul etmekle birlikte bunların daha önceki sözleşmelere istinaden dosyaya sunulan iptal edilmiş bonolar karşılığında teslim edildiğini beyan etmiş olduğu, davacının bunun aksini ispata elverişli delil sunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davaların reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında birden fazla sözleşme ve bono ilişkisi bulunmaktadır. Pancar teslimine ilişkin sözleşmelerde 150 ton pancarın şeker fabrikasına ... adına teslim edileceği, 350 ton pancarın ise şeker fabrikasına ...’ın bildireceği kişiler adına teslim edileceği belirtilmiştir. ... adına şeker fabrikasına yapılan teslimatlara ilişkin kantar fişleri bulunmakta olup bu teslimatların sözleşme kapsamında yapıldığının kabulü gerekmekte olup aksini ispat yükü davalı taraftadır. Ayrıca kantar fişlerinden davacı tarafından ... ve ... adına şeker fabrikasına pancar teslimi yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu teslimler yönünden ise sözleşme kapsamında ...’ın talimatı ile yapılıp yapılmadığının araştırılarak bir sonuca varılması gerekmektedir. Pancar teslimine ilişkin olarak eksik değerlendirme ile sonuca varılması hatalı olup bozulması gerekirken kararın Dairemizce onanması doğru görülmemiş, davacılar vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/882 E. 2024/6697 K.
Ortak:ispat yükü · teslim
İncelediğiniz karardaPancar «teslimine» ilişkin sözleşmelerde 150 ton pancarın şeker fabrikasına ... adına teslim edileceği, 350 ton pancarın ise şeker fabrikasına ...’ın bildireceği kişiler adına teslim edileceği belirtilmiştir. ... adına şeker fabrikasına yapılan teslimatlara ilişkin kantar fişleri bulunmakta olup bu teslimatların sözleşme kapsamında yapıldığının kabulü gerekmekte olup aksini «ispat yükü» davalı taraftadır.
… kantar fişlerinde davalının imzasının bulunmadığı ve belgelerin kantarda kimin adı söylenirse onun adına düzenlenebilecek olduğu, davalı tarafın, bir kısım pancarın «teslim» edildiğini kabul etmekle birlikte bunların daha önceki sözleşmelere istinaden dosyaya sunulan iptal edilmiş «bonolar» karşılığında teslim edildiğini beyan etmiş olduğu, davacının bunun aksini ispata elverişli delil sunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davaların reddine karar veri …
Ayrıca kantar fişlerinden davacı tarafından ... ve ... adına şeker fabrikasına pancar «teslimi» yapıldığı anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak, bozma ilamından önce verilen kararda «ispat yükünün» davacıda olduğu, dava değerinin miktar itibari ile «senetle ispatı zorunlu» hallere tabi olduğu ve davacı elinde bulunan kantar fişlerinin davalı tarafından kabul ve «ikrar» edilmiş ya da imzası bulunan belge olmadığından ispata yarar delil olarak görülmediği gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği, Yargıtayca verilen onama kararının karar düzeltme sonucu bozularak; şeker fabrikasına yapılan pancar «tesliminin» ... talimatı ile yapılıp yapılmadığı hususlarının araştırılması gerektiğine işaret edildiği, bu hususta taraf vekillerine varsa tanıklarını bildirilmesi için süre verildiği, davacı vekili tarafından dava konusu olayın üzerinden uzun süre geçmiş olması «sebebi» ile tanığı bulunmadığının beyan edildiği, davalının gösterdiği tanığın, "kantar fişlerinin beyana göre düzenlendiği, kimin ismi verilirse o isim adına fiş tanzim edildiği, davaya konu kantar fişlerinin ise ... talimatı ile verilip verilmediğini bilmediğini" beyanı ettiği, «taraflarca getirilme ilkesi» gereği tarafların gösterdiği bütün «delillerin toplandığı», toplanan deliller ile davacının iddiasını ispat edemediği, kantar fişlerinin tek başına ispat aracı olmayacağı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar …
24.03.2022 tarihli bozma ilamında davalı ... adına şeker fabrikasına yapılan «teslimatlara» ilişkin kantar fişlerinin bulunduğu, bu teslimatların sözleşme kapsamında yapıldığının kabulü gerektiği, aksini «ispat yükünün» davalı tarafta olduğu belirtilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:taraflarca getirilme ilkesi · senetle ispat zorunluluğu · senetle ispat · delillerin toplanmaması · borçlu olunmadığının tespiti · usuli kazanılmış hak · kambiyo senedi · ikrar
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak, bozma ilamından önce verilen kararda «ispat yükünün» davacıda olduğu, dava değerinin miktar itibari ile «senetle ispatı zorunlu» hallere tabi olduğu ve davacı elinde bulunan kantar fişlerinin davalı tarafından kabul ve «ikrar» edilmiş ya da imzası bulunan belge olmadığından ispata yarar delil olarak görülmediği gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği, Yargıtayca verilen onama kararının karar düzeltme sonucu bozularak; şeker fabrikasına yapılan pancar «tesliminin» ... talimatı ile yapılıp yapılmadığı hususlarının araştırılması gerektiğine işaret edildiği, bu hususta taraf vekillerine varsa tanıklarını bildirilmesi için süre verildiği, davacı vekili tarafından dava konusu olayın üzerinden uzun süre geçmiş olması «sebebi» ile tanığı bulunmadığının beyan edildiği, davalının gösterdiği tanığın, "kantar fişlerinin beyana göre düzenlendiği, kimin ismi verilirse o isim adına fiş tanzim edildiği, davaya konu kantar fişlerinin ise ... talimatı ile verilip verilmediğini bilmediğini" beyanı ettiği, «taraflarca getirilme ilkesi» gereği tarafların gösterdiği bütün «delillerin toplandığı», toplanan deliller ile davacının iddiasını ispat edemediği, kantar fişlerinin tek başına ispat aracı olmayacağı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava «kambiyo senedine» dayanılarak başlatılan takipten dolayı tamamen/kısmen «borçlu olunmadığının tespiti» talebine ilişkindir.
Mahkemece bozmaya uyulduğuna göre davalının adı yazılı olan kantar fişleri açısından davacı lehine «usulü kazanılmış hak» doğduğu, davalının adı yazılı olan kantar fişleri açısından davanın ispatlandığı gözetilmeksizin yazılı gerekçe ile bozmaya aykırı olacak şekilde davanın tümü ile reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın asıl ve birleşen dosyada davacılar vekili yararına bu gerekçe ile bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/3969 E. 2010/10068 K.
Ortak:teslim
İncelediğiniz kararda… kantar fişlerinde davalının imzasının bulunmadığı ve belgelerin kantarda kimin adı söylenirse onun adına düzenlenebilecek olduğu, davalı tarafın, bir kısım pancarın «teslim» edildiğini kabul etmekle birlikte bunların daha önceki sözleşmelere istinaden dosyaya sunulan iptal edilmiş «bonolar» karşılığında teslim edildiğini beyan etmiş olduğu, davacının bunun aksini ispata elverişli delil sunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davaların reddine karar veri …
Pancar «teslimine» ilişkin sözleşmelerde 150 ton pancarın şeker fabrikasına ... adına teslim edileceği, 350 ton pancarın ise şeker fabrikasına ...’ın bildireceği kişiler adına teslim edileceği belirtilmiştir. ... adına şeker fabrikasına yapılan teslimatlara ilişkin kantar fişleri bulunmakta olup bu teslimatların sözleşme kapsamında yapıldığının kabulü gerekmekte olup aksini «ispat yükü» davalı taraftadır.
Ayrıca kantar fişlerinden davacı tarafından ... ve ... adına şeker fabrikasına pancar «teslimi» yapıldığı anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaDavalının oğlu tarafından taşınan şeker pancarlarının Ağrı Şeker Pancarı Fabrikasına «teslim» edilmediği ileri sürülerek açılan itirazın iptali davasında, davalı tarafça, oğlunun bir başka yerde kaza yaparak hayatını kaybettiği ve ilgili teslim belgelerinin …
Bu durumda mahkemece, öncelikle davaya konu pancarların «teslim» edilip edilmediğinin belirlenmesi için Ağrı Şeker Fabrikasına yazı yazılmalı ve davalının oğlu olan araç sürücüsünün hayatını kaybettiği bildirilen kazaya yönelik …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:nakliye sözleşmesi · ticari avans faizi · mirasçılık · taşıma sözleşmesi · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı · eksik inceleme · avans faizi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, «nakliye sözleşmesine» aykırı hareket edilmesi nedeni ile davacının zarara uğradığı, bu zararın, sözleşmeye aykırı hareket eden tarafça karşılanması gerektiği gerekçesi ile davalının itirazının iptaline ve davalının, borçlunun «mirasçısı» olması nedeniyle «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.
… ka tarafından düzenlenen yazı içeriğine göre, pancar bedeline % 50 oranında ceza eklendiği de dikkate alınarak, gerekirse davacı ile Ağrı Şeker Fabrikası arasındaki «taşıma sözleşmesi» de getirtilip konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmak suretiyle davaya konu pancar bedellerinin tespiti sonucunda oluşacak kanaate göre hüküm kurulması gerekirken, «eksik inceleme» ile sonuca gidilmesi hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.
2 – Kabule göre de, mahkemece takibin devamı yönünde hüküm kurulurken, «ticari avans faizi» oranının ne sebeple % 38 oranında belirlendiği hususunda kararda açıklık bulunmaması dahi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
1 - Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/11438 E. 2011/3833 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:alacak davası · asıl alacak · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı · yasal faiz
Benzer bu kararda… enen ücret tarife cetveli, davalının yaptığı 11 sefer sayısı ve yapılan ödeme dikkate alınmak suretiyle alacağın 1.321,50 TL olduğu gerekçesiyle takibin 1.321,50 TL «asıl alacak» üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren «yasal faiz» uygulanmasına, alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden davacı ve davalı aleyhine «inkar tazminatına» hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Yapılan sefer sayısına, motorin fiyatına, belediye meclisinin ücret tarife cetvelindeki kamyon kiralama saat ücretine göre davalının ödeyeceği ücret bütün unsurları ile belirlenebilir olduğu, başka bir anlatımla likit bulunduğu halde davacının «icra inkar tazminatı» isteminin reddine hükmedilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
1) HUMK’nun 21.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5219 sayılı Kanun ile değişik 427/2. maddesi hükmüne göre, miktar veya değeri 1.400,00 TL'yi geçmeyen taşınır mal ve «alacak davalarına» ilişkin nihai kararlar, 31/03/2009 hüküm tarihi itibariyle kesindir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/12574 E. 2014/19393 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:navlun faturası · ön inceleme duruşması · navlun · icra takibine itiraz · taşıma sözleşmesi · fatura · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı
Benzer bu karardaDava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan «navlun faturasına» dayalı «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davacı tarafından davalıya ait pancarların taşıma işinin yapıldığı, buna istinaden dava konusu faturanın düzenlendiği, davalının takip miktarı kadar davacıya borcunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalının pancarlarının taşıma işinin yapıldığı, buna istinaden dava konusu edilen faturanın düzenlenerek icra takibi yapıldığı gerekçesiyle; davanın kabulüne, «icra takibine itirazın» iptaline, takibin devamına, %20 «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Ancak, davalı «temsilcisi» 25/09/2013 tarihli ön «inceleme duruşmasında» davacı tarafın pancarlarını çektiğini, bununla ilgili senet verdiğini, borcu kabul ettiğini, yalnız daha sonra davacının yeni «fatura» düzenleyerek borç miktarını arttırdığını, buna itiraz ettiğini, aralarındaki pancar çekimi nedeniyle 4.500,00 TL'lik borcu taksitlendirdiklerini, kendisinin bu bor …
Yani davalı «temsilcisi», davacıya kendisinin 4.500,00 TL borcunun bulunduğunu, davalı şirket adına kesilen dava konusu «fatura» sebebiyle davalının borçlu bulunmadığını, kendi borcu olan 4.500,00 TL için de verilen senede istinaden davacı tarafından takip yapıldığını ve bu bedeli ödediğini savunmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/3452 E. , 2022/2384 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 31.01.2019 gün ve 2017/41 - 2019/45 sayılı kararı onayan Daire'nin 02.02.2021 gün ve 2020/3647 - 2021/686 sayılı kararı aleyhinde asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:
Asıl dosyada davacılar vekili, davacılardan ... ile diğer davacıların murisi ...arasında, 2011 yılında 240 ton buğday ve 600 ton pancarın davalıya satımı için yapılan anlaşma gereği, peşin alınan satış bedelinin teminatı olarak ... tarafından Karaman 4. İcra Müdürlüğü'nün 2013/4768 sayılı icra dosyasından takibe konulan 8.000.-TL, 60.000.-TL ve 65.000.-TL tutarındaki üç adet senedin, ...tarafından ise, aynı İcra Müdürlüğü'nün 2013/4770 sayılı icra dosyasından takibe konulan 56.000.-TL ve 16.000.-TL tutarındaki iki adet senedin teminat olarak verildiğini, daha sonra davacılar ...' ın 500 ton, ...' ın ise 100 ton olmak üzere toplam 600 ton pancarın davalının gösterdiği ... ve ...' a kantarda teslim edildiğini, muris ...' ın ise 140.780 kg buğdayı teslim ettiğini, teslim edilmeyen 99.220 kg buğday bedeli 54.984,41 TL ile takip tarihine kadar işlemiş 18.147,87 TL faizi toplamı 73.132,28 TL borç kaldığını belirterek, müvekkillerinin 2013/4770 sayılı dosyada takibe konu bonoların tamamından, 2013/4768 sayılı dosyada takibe konu bonoların ise 106.076,47 TL tutarındaki bölümü sebebiyle borçlu olmadıklarının tespitine ve alacaklı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini;
Birleşen davada ise davacı vekili, müvekkilinin keşide ettiği bononun, 100 ton pancara ilişkin peşin satış sözlemesi sebebiyle teminat olarak verildiğini, söz konusu pancarın teslim edildiğini iddia ederek, müvekkilinin davalıya Karaman 4. İcra Müdürlüğü'nün 2013/4769 sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine ve alacaklı aleyhine % 20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir
Asıl ve birleşen dava bakımından davalı vekili, kararlaştırılan emtianın tesliminin davacılarca yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini, ayrıca sözleşmelere konu buğday ve pancarın da teslim edilmemiş olduğunu, teslim edilmiş olsaydı davacıların bonoları teslim sırasında geri almış olmaları gerektiğini, dava konusu bonoların 2011 yılına ilişkin sözleşme sebebi ile verildiğine dair ispat yükünün davacılara ait olduğunu, müvekkili adına kantar fişi düzenlendiğini ancak pancar ve buğdayın başkalarına satıldığını, ayrıca müvekkili elinde davacıların verdiği başka bonoların da bulunduğunu savunarak, davaların reddini ve davacılar aleyhine %20 tazminata karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Davacılar vekili bu kez karar düzeltme talebinde bulunmuştur
Dava, buğday ve pancar satışı nedeniyle avans olarak alınan para karşılığında teminat amacıyla verilen bonolar nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece davacı tarafından sunulan kantar fişlerinde davalının imzasının bulunmadığı ve belgelerin kantarda kimin adı söylenirse onun adına düzenlenebilecek olduğu, davalı tarafın, bir kısım pancarın teslim edildiğini kabul etmekle birlikte bunların daha önceki sözleşmelere istinaden dosyaya sunulan iptal edilmiş bonolar karşılığında teslim edildiğini beyan etmiş olduğu, davacının bunun aksini ispata elverişli delil sunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davaların reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında birden fazla sözleşme ve bono ilişkisi bulunmaktadır. Pancar teslimine ilişkin sözleşmelerde 150 ton pancarın şeker fabrikasına ... adına teslim edileceği, 350 ton pancarın ise şeker fabrikasına ...’ın bildireceği kişiler adına teslim edileceği belirtilmiştir. ... adına şeker fabrikasına yapılan teslimatlara ilişkin kantar fişleri bulunmakta olup bu teslimatların sözleşme kapsamında yapıldığının kabulü gerekmekte olup aksini ispat yükü davalı taraftadır. Ayrıca kantar fişlerinden davacı tarafından ... ve ... adına şeker fabrikasına pancar teslimi yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu teslimler yönünden ise sözleşme kapsamında ...’ın talimatı ile yapılıp yapılmadığının araştırılarak bir sonuca varılması gerekmektedir.
Pancar teslimine ilişkin olarak eksik değerlendirme ile sonuca varılması hatalı olup bozulması gerekirken kararın Dairemizce onanması doğru görülmemiş, davacılar vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 02.02.2021 tarihli 2020/3647 E. 2021/686 K. sayılı onama ilamının kaldırılmasına, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harcının karar düzeltme isteyen asıl ve birleşen davada davacılara iadesine, 24/03/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
MUHALEFET ŞERHİ
Dairenin kararı usul ve yasaya özellikle senetle ispat kurallarına ilişkin HMK hükümlerine uygun olduğunu düşündüğümden kararın kaldırılıp bozmaya dönüştürülmesi yönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/790021400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz