6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Karşı davada arabuluculuk dava şartının ön inceleme öncesi giderilmesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/379 E. 2025/598 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalHak düşürücü süreDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Karşı dava, zorunlu arabuluculuk dava şartı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Aynı hukuki ilişkiden kaynaklanan asıl dava ve tefrik edilen karşı dava yönünden, tarafların karşılıklı taleplerinin daha önce yapılan bir arabuluculuk müzakeresi kapsamında ele alınmış olması ve ayrıca karşı dava için de arabuluculuğa başvurulup anlaşmama tutanağının ön inceleme duruşmasından önce dosyaya sunulmuş olması halinde, zorunlu arabuluculuk dava şartı noksanlığı ön inceleme aşamasından önce giderilmiş sayılır ve bu gerekçeyle verilen usulden ret kararı yerinde olmaz.

Ele alınan sorunlar

Karşı dava yönünden zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilip getirilmediği → kabul

İddia: Davalı-karşı davacı vekili, asıl dava açılmadan önce arabulucuya başvuru yapıldığını, anlaşma sağlanamaması üzerine son tutanağın düzenlendiğini, asıl dava ile karşı davadaki uyuşmazlığın aynı hukuki ilişkiden kaynaklandığını, ayrıca karşı dava için de arabuluculuğa başvurulup 04/09/2024 tarihli anlaşmama tutanağının 14/11/2024 tarihli ön inceleme duruşmasından önce dosyaya sunulduğunu, dava şartı noksanlığının ön inceleme öncesinde giderildiğini belirterek usulden ret kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: TTK 5/A uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. HUAK 18/A/2 uyarınca son tutanağın dava dilekçesine eklenmemesi halinde davacıya bir haftalık kesin süre verilir; ihtar gereği yerine getirilmezse dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeksizin usulden reddedilir, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde ise herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Esas dava açılmadan önce düzenlenen 19/04/2024 tarihli anlaşamama son tutanağında, taraflar arasındaki aynı sözleşmeden kaynaklanan istemlerin müzakeresinin olumlu sonuçlanmadığı belirtilmiştir. Uyuşmazlık aynı hukuki ilişkiden kaynaklanmakta olup, tarafların karşılıklı taleplerinin bu arabuluculuk tutanağı kapsamında müzakere edildiği ve tutanağa bağlandığı kabul edilmelidir. Bununla birlikte karşı dava yönünden de dava şartı arabuluculuk şartı bulunmakta olup, davalı/karşı davacı taraf bu kez karşı dava yönünden de arabuluculuğa başvurmuş ve 04/09/2024 tarihli anlaşmama tutanağını, ön incelemenin yapıldığı 14/11/2024 tarihinden önce dosyaya ibraz etmiştir. Bu durumda dava şartı noksanlığı ön inceleme duruşmasından önce yerine getirilmiş olduğundan, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Aynı hukuki ilişkiden kaynaklanan asıl dava ve karşı dava yönünden, dava şartı olan arabuluculuk yükümlülüğünün ön inceleme duruşmasından önce yerine getirilmiş olması halinde usulden ret kararı verilemeyeceğine ilişkin tespiti bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
HUAK'nın 18/A/2. maddesi uyarınca, davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağı dava dilekçesine eklemek zorundadır; bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece verilecek ihtar üzerine son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerekir, aksi takdirde dava usulden reddedilir.
Dava şartı
zorunlu arabuluculuk (TTK 5/A, HUAK 18/A/2)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zorunlu arabuluculuk dava şartı tefrik karşı dava son tutanak ön inceleme duruşması

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 5/A · HUAK — HUAK 18/A/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/379

KARAR NO 2025/598

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/12/2024

NUMARASI 2024/853Esas - 2024/1002 Karar

DAVA

Alacak

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili mahkemenin tefrik kararı öncesi yargılamanın devam ettiği ... Esas sayılı dosyasında sunduğu karşı dava dilekçesi ile müvekkili banka ile davalılar arasında üye iş yeri sözleşmesi bulunduğunu, davalı şirketlerin hesabındaki tutarların harcama itirazları nedeniyle gönderildiğinden bu şirketlerin hesabında para bakiyesi bulunmadığını, pos izleme hesaplarında davalı ... Ltd. Şti yönünden 1.055.759,34-TL, ... Ltd Şti yönünden 4.053.323,08-TL olmak üzere toplam 5.109.082,42-TL borç bulunduğunu, bu paranın davacılarca karşılanması gerektiği halde ödeme yapılmadığını belirtilerek bu bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, mahkemenin tefrik kararı öncesi yargılamanın devam ettiği 2024/309 esas sayılı dosyasında davacı şirketler tarafından ... Bankası aleyhine blokelerin kaldırılması ve zararın tazmini için açılan davada müvekkillerinin rezervasyon ve satışa aracılık ettikleri ...com ve Htps/www...com'dan bulduğu müşterilere verdiği hizmetler sebebi ile davalı bankanın Mersin Çiftlikköy Şubesindeki hesaplarına her iki şirket için de hizmet bedellerinin yatırıldığını, harcama itirazları ve kredi kartı harcamaları sebebi ile şüpheli işlemler kapsamında her iki şirketin hesaplarına davalı banka tarafından bloke konulduğunu, blokelerin haksız olarak kaldırılmadığını belirterek davacı şirketin hesaplarındaki blokelerin kaldırılmasını, müvekkilleri lehine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davanın niteliği gereği arabuluculuğa tabi olup, arabuluculuğa gidilmeden dava açılmayacağı gerekçesiyle tefrik olunarak bu esasa kaydedilen davada 'zorunlu arabuluculuk' dava şartından ötürü davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı-karşı davacı vekili;asıl dava açılmadan önce arabulucuya başvuru yapıldığını,anlaşma sağlanamaması üzerine 19/04/2024 tarihli son tutanak düzenlendiğini, asıl dava ile karşı davadaki uyuşmazlığın aynı hukuki ilişkiden kaynaklandığını, mahkemece müvekkili hakkında 19/07/2024 tarihli ara kararla arabuluculuk tutanağının ibraz için 1 haftalık süre verildiğini, müvekkili adına 09/07/2024 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını ve tarafların anlaşamadığına dair 04/09/2024 tarihli son tutanağın 14/11/2024 tarihli ön inceleme duruşmasından önce dosyaya sunulduğunu, ön inceleme duruşmasından önce eksikliğin her halükarda giderildiğini, mahkemenin davanın usulden reddine ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl davada; üye iş yeri sözleşmesi kapsamında davalı banka tarafından davacı şirketlerin hesabında bloke konulan tutar üzerinde blokenin kaldırılması ve maddi zararın tazmini; karşı davada ise, davacı banka tarafından davalı şirketlerin POS izleme hesaplarından kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince, karşı davanın esas dosyadan tefriki ile, zorunlu arabuculuk şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle karşı davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davalı/karşı davacı banka vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. TTK'nın 5/A maddesindeki düzenlemeye göre, "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." 6325 sayılı HUAK'nın 18/A/2. maddesinde "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü düzenlenmiştir. Esas dava açılmadan önce Mersin Arabuluculuk Bürosunun 19/04/2024 tarihli anlaşamama son tutanağında, taraflar arasındaki aynı sözleşmeden kaynaklanan istemlerinin müzakeresinin olumlu sonuçlanmadığı belirtilmiştir.Uyuşmazlık ayni hukuki ilişkiden kaynaklanmakta olup, tarafların karşılıklı taleplerinin sözkonusu arabuluculuk tutanağı kapsamında müzakere edildiği ve tutanağa bağlandığı kabul edilmelidir.Karşı dava yönünden dava şartı arabuluculuk şartının bulunduğu gibi, bu kez davalı/karşı davacı tarafça, karşı dava yönünden arabuluculuğa başvurularak 04/09/2024 tarihli anlaşmama tutanağını ön incelemenin yapıldığı 14/11/2024 tarihinden önce dosyaya ibraz edildiği bu halde dava şartı noksanlığının ön inceleme duruşmasından önce yerine getirildiğinden,arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı banka vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/853 Esas - 2024/1002 Karar sayılı 05/12/2024 tarihli kararının, HMK'nın353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/04/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/7373 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.