Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2020/6195 E.  ,  2021/5042 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 16.05.2017 tarih ve 2014/297 E. - 2017/106 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kısmen kabulüne-kısmen reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 03.07.2020 tarih ve 2017/4724 E. - 2020/1207 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, "PARDUS+ şekil" markasının davalı adına tescilli olduğunu, ancak davalının davacıdan bu markaya ilişkin özel üç boyutlu bir karakterin yaratılmasını ve 2 adet üç boyutlu tanıtım videolarının hazırlanmasını talep ettiğini, davacının davalının markasına ilişkin ürettiği üç boyutlu karakterin endüstriyel tasarımını 2013/02252 sayılı başvurusuyla adına tescil ettirdiğini, davacı tarafından üretilen ve endüstriyel tasarımın da tescil edildiği içeriklerin davalı tarafından izinsiz olarak çeşitli platformlarda kullanılmasına rağmen bedelinin davacıya ödenmediğini belirterek, FSEK'in 68.

52. ve 70. maddeleri uyarınca, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik Pardus karakteri için 10.000,00 TL, iki adet 3D olarak hazırlanan 1'er dakikalık çizgi film hazırlama bedeli olarak 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş olup, verdiği ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini toplam 240.000.- TL olacak şekilde artırmıştır.

Davalı vekili, davacı ile davalı arasında ticari bir ilişkinin bulunmadığını, davacının davalı ile iletişime geçerek "PARDUS+ şekil" markası için içerik üretmek istediklerini belirttiğini, davalı kurumun yetkisiz temsilcisi ile yapılan telefon görüşmesinde temsilcinin kurumun buna ilişkin bütçesinin bulunmadığını bildirdiğini, davacının da markaya ilişkin üç boyutlu karakter ile 1,5 dakikalık üç boyutlu tanıtım filminin ücretsiz olarak hazırlanabileceğinin bildirildiğini, ancak davacı ile bir anlaşmanın yapılmadığını, üretilen tanıtım filmine ilişkin sadece internet sitesinde link verildiğini, doğrudan kullanımın olmadığını, bu nedenle davacının tazminat hakkının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiş olup, karşı dava olarak ise davacının adına tescil ettirdiği davacının markasına ilişkin tasarlanan üç boyutlu karakterin 2013/02252 sayılı endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi talep ve dava edilmişse de mahkemece bu dava tefrik edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporu ve meslek birliklerinden gelen cevabı yazılara göre, davacının adına tescilli çizgi film karakterinin FSEK kapsamında güzel sanat eseri niteliğinde olduğu, davacı tarafından hazırlanıp davalı tarafça kullanıldığı anlaşılan 29 ve 55 saniyelik 3D animasyon filmlerin de sinema eseri niteliğinde olduğu, davacının eserden kaynaklı mali haklarının kullanımına ilişkin yazılı hir belgenin bulunmadığı, ancak eserlerin davacı tarafça oluşturulduğu ve davalı tarafından kullanıldığına ilişkin taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davacının eserinin davalının logolarıyla benzerliğinin bulunmadığı, işlenme eser olmadığı, mail çıktılarında uyuşmazlık konularına ilişkin bir açıklığın bulunmadığı, davalı tarafından davacının manevi haklarına ve mali haklarına tecavüz edildiği, davacının FSEK 'nun 70.

maddesi uyarınca manevi tazminat ile 68. maddesi uyarınca davalıdan sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını talep edebileceği, meslek birliklerinin bildirdiği rayiç bedeller ve bilirkişi raporuna göre "PARDUS" karakterinin bedelinin 15.000,00 TL olduğu, ancak davacı tarafça yalnızca 10.000,00 TL talep edildiği, 29 saniye süreli 3D animasyon filmin bedelinin 25.000,00 TL ve 55 saniyelik 3D animasyon filmin bedelinin 40.000,00 TL olduğu, iki film için bedellerinin üç katı talep edildiğinden 65.000,00 TL olan toplam film bedellerinin üç katı olarak 195.000,00 TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği, talep edilen manevi tazminatın olaya uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, PARDUS adlı karakterin tasarım bedeli olarak 10.000,00 TL, iki adet 3D çizgi film bedeli olarak 195.000,00 TL olmak üzere toplam 205.000,00 TL'nin 20.000,00 TL'si için dava tarihinden itibaren avans faizi, 185.000,00 TL'si için 02.12.2016 olan ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 45.000,00 TL'lik maddi tazminat talebinin reddine,10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince yapılan yargılamaya göre, davacının sunduğu CD içerisinde TV kanalında yayınlanan basın toplantısında arka planda dava konusu tanıtım videolarının kullanıldığının sabit olduğu, davalının internet sitesindeki duyurudan da davalının ürettiği karakterin kullanılmaya devam edildiğinin anlaşıldığı, mahal mahkemesince üç katı tutarında maddi tazminata hükmedilmesinin yerinde olduğu, ancak kanun kapsamında tüzel kişilerin eser sahibi olamayacağı ve manevi tazminata hak kazanamayacağı hususuna aykırı hüküm kurulduğundan manevi tazminat talebi yönünden istinaf talebinin kabulünün gerektiği gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, PARDUS adlı karakterin tasarım bedeli olarak 10.000,00 TL, iki adet 3D çizgi film bedeli olarak 195.000,00 TL olmak üzere toplam 205.000,00 TL'nin 20.000,00 TL'si için dava tarihinden itibaren avans faizi, 185.000,00 TL'si için 02.12.2016 olan ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 45.000,00 TL'lik maddi tazminat talebinin reddine, davacının10.000,00 TL manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava, eserden doğan hakka tecavüz sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, davalının talebi üzerine ürettiği üç boyutlu karakter tasarımı ile tanıtım amaçlı animasyon filmlerini imal ederek davalıya teslim ettiğini, davalının bunları kullanmasına rağmen bedelini ödemediğini ileri sürerek, FSEK 68. maddesi gereğince maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davalının istinaf istemi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, FSEK 68. maddesi gereğince davaya konu eserlerin rayiç bedelinin üç katı tutarında maddi tazminata hükmolunmuştur. 5846 sayılı FSEK’in 68. maddesinde yer alan "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir" hükmü uyarınca, üç katı tazminata hüküm olunabilmesi için mütecaviz tarafından davaya konu eserin taraflar arasında bir sözleşme olmaksızın ve hak sahibinin izni olmaksızın kullanılması gerekir.

Eser sahibinin rızasına dayalı kullanımlar yönünden, eser sahibi onu kullanan kişiden sadece, fiili kullanıma denk gelecek ölçü de sözleşme bedelini talep edebilecek olup, FSEK 68.maddesi uyarınca üç katı maddi tazminat talebinde bulunulması mümkün değildir.

Somut olayda, davacının davaya konu karakter tasarımı ile iki adet üç boyutlu animasyon filmini davalı için ürettiği ve kullanımı için davalıya teslim ettiği, davalının da bu ürünleri bir bedel ödemeksizin kullandığı anlaşılmakta olup, Bölge Adliye Mahkemesince, sadece karakter tasarım ve videoların sözleşmesel kullanım bedeline hüküm olunması gerekirken, FSEK 68.maddesi gereğince rayiç bedelin üç katı maddi tazminata hükmedilmesi doğru olmamış ve bu nedenle hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalının temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 14/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.