Ttk 1472
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/7871 E. 2021/3067 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ttk 1472↗ özel çekme hakkı (sdr)↗ taşıyıcının sınırlı sorumluluğu↗ sorumluluk sınırlaması↗ nakliyat emtia sigortası↗ kusursuz sorumluluk↗ cmr konvansiyonu↗ sınırlı sorumluluk↗ sigorta tazminatı↗ ibraname↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ sigorta ettiren↗ rücuen tahsil↗ gerçek zarar↗ cmr↗ ziya↗ rücuen tazminat↗ taşıma sözleşmesi↗ rücu↗ temlik↗ taşıyıcı↗ sigorta poliçesi↗ yasal faiz↗ kusur↗ hasar↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davanın, davacı ... şirketinin nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın uğradığı hasar nedeniyle sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlularından rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, Unat .... Ltd. Şti.'nin davacı şirket nezdinde emtia nakliye sigorta poliçesi bulunduğu, Unat ... Ltd. Şti.’ne ait emtiaların ... plakalı araç ile nakliyesi sırasında aracın geçirdiği kaza neticesinde hasara uğradığı, davacının sigortalı Unat ... Ltd. Şti.’ne hasar bedeli olarak 28.016 TL ödediği, kusur bilirkişisinin raporu ile davalıya ait aracın fren donanımındaki teknik arıza (frenlerin tutmamasına) nedeniyle kazanın meydana geldiği, davalı sürücü ... kazada tamamen kusursuz ise de, işleten sıfatıyla aracın bakımını zamanında ve istenilen teknik seviyede yaptırmakla yükümlü olduğundan, kusursuz sorumluluk taşıdığı, ekspertiz hasar raporu ile uğranılan zararın 28.016 TL olarak tespit edildiği, davacının, sigortalıya, hasar bedelini ödediği ve sigortalıdan ödeme ve ibraname ile temlik aldığı hasar bedelinin rücu bildiriminin davalılara tebliğ edildiği, 6102 Sayılı TTK’nın 875. maddesine göre taşıyıcının eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde uğradığı ziya veya hasardan mesul olduğu, 6102 Sayılı TTK’nın 1472. maddesi gereğince sigortacının sigorta ettirene veya sigortalısına tazminat ödedikten sonra onların yerine geçerek bu tazminatı kusurlu üçüncü kişiden isteyebilme hakkına sahip olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 28.016 TL alacağın 01.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken veya müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili ve davalı Fidan Tur. Ulus. Nak. Gıda Pet. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, emtia taşıma sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dava dışı Unat Yağ Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin, davacı ... şirketi nezdinde 09.03.2012-09.03.2013 vadeli nakliyat emtia sigorta poliçesi olduğu, davalı Fidan .... Ltd. Şti. ile dava dışı Unat .... Ltd. Şti. arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeye istinaden mülkiyeti davalı ...'a ait aracın davalı Fidan ... Ltd. Şti. tarafından kiralanarak, Gaziantep'ten Irak’a doğru emtiaların nakliyesinin gerçekleştirildiği esnada aracın 25.08.2012 tarihinde, Şanlıurfa ili sınırları içinde tek taraflı bir kaza geçirdiği, araçta bulunan sigortalıya ait emtiaların hasara uğradığı, davacının sigortalı Unat ... Ltd. Şti.’ne hasar bedeli olarak 28.016 TL ödediği ve sigortalıdan ödeme ve ibraname ile temlik aldığı hasar bedelinin rücu bildiriminin davalılara tebliğ edildiği, kusur bilirkişisinin raporu ile davalıya ait aracın fren donanımındaki teknik arıza (frenlerin tutmamasına) nedeniyle kazanın meydana geldiği, davalı sürücü ...’ın kazaya sebebiyet verecek herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu bağlamda somut olaya CMR (Karayolu ile Milletlerarası Mal Taşıması Mukavelesi ile ilgili Anlaşma) Konvansiyonu hükümleri uygulanacaktır. CMR Konvansiyonu’nun 17/1. maddesi uyarınca, kural olarak, taşıyıcı, teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, malların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan sorumludur. CMR Konvansiyonu’nun sınırlı ve sınırsız sorumluluk hallerinin somut olay bakımından tartışılması da gerekmektedir. CMR Konvansiyonu’nun 29’ncu maddesinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun hangi hallerde uygulanmayacağı gösterilmiş olup, buna göre taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena harekete denk tutulan kusurundan meydana gelen hasar halinde, taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan veya ispat yükünü karşı tarafa yükleyen hükümlerin uygulama kabiliyeti kalmamaktadır. Konvansiyon’un 29’ncu madde hükmü koşullarının varlığı halinde taşımacının sorumluluğu sınırlı olmayıp, gerçek zararın tamamından sorumluluğu söz konusudur. Bu madde hükmünün değerlendirilmesi sonucunda taşıyıcının herhangi bir kasti veya fena hareketinin bulunmadığı, sınırsız sorumluluğa tabi olmadığı, sınırlı sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, mahkemece, taşıma hukuku konusunda uzmanlığı bulunan yeni bir bilirkişiden yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalıların sınırlı sorumlu olduğu gözönünde bulundurulmak suretiyle davalıların ödemekle yükümlü olduğu özel çekme hakkı (ÖÇH) belirlenerek varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı nitelendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davalılar yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/4247 E. 2020/2493 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/5669 E. 2015/12295 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:feri müdahil · avans faizi
Benzer bu karardaMahkemece, davanın kabulü ile 13.016,58 TL alacağın 14/12/1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 2. maddesi gereğince «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair kararın davalılar vekillerince temyizi üzerine Dairemizce davalılar yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı banka vekili ve «feri müdahil» vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/13875 E. 2011/7408 K.
Ortak:taşıyıcının sınırlı sorumluluğu · sorumluluk sınırlaması · sınırlı sorumluluk · taşıyıcının sorumluluğu · gerçek zarar · taşıyıcı · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaCMR Konvansiyonu’nun 29’ncu maddesinde «taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun» hangi hallerde uygulanmayacağı gösterilmiş olup, buna göre taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena harekete denk tutulan kusurundan meydana gelen «hasar» halinde, «taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan» veya ispat yükünü karşı tarafa yükleyen hükümlerin uygulama kabiliyeti kalmamaktadır.
Şti.’ne «hasar» bedeli olarak 28.016 TL ödediği, «kusur» bilirkişisinin raporu ile davalıya ait aracın fren donanımındaki teknik arıza (frenlerin tutmamasına) nedeniyle kazanın meydana geldiği, davalı sürücü ... kazada tamamen kusursuz ise de, işleten sıfatıyla aracın bakımını zamanında ve istenilen teknik seviyede yaptırmakla yükümlü olduğundan, «kusursuz sorumluluk» taşıdığı, ekspertiz hasar raporu ile uğranılan zararın 28.016 TL olarak tespit edildiği, davacının, sigortalıya, hasar bedelini ödediği ve sigortalıdan ödeme ve «ibraname» ile «temlik» aldığı hasar bedelinin «rücu» bildiriminin davalılara tebliğ edildiği, 6102 Sayılı TTK’nın 875. maddesine göre «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde uğradığı «ziya» veya hasardan mesul olduğu, 6102 Sayılı TTK’nın 1472. maddesi gereğince sigortacının «sigorta ettirene» veya «sigortalısına tazminat» ödedikten sonra onların yerine geçerek bu tazminatı kusurlu üçüncü kişiden isteyebilme hakkına sahip olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 28.016 TL alacağın 01.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile davalılardan müştereken veya müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili ve davalı Fidan Tur.
CMR Konvansiyonu’nun 17/1. maddesi uyarınca, kural olarak, «taşıyıcı», «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, malların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan sorumludur.
Benzer bu karardaCMR Konvansiyonu’nun 29 ncu maddesinde «taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun» hangi hallerde uygulanmayacağı gösterilmiş olup, buna göre taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasti fena harekete denk tutulan kusurundan meydana gelen «hasar» halinde, «taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan» veya ispat yükünü karşı tarafa yükleyen hükümlerin uygulama kabiliyeti kalmamaktadır.
… iyatları baz alınarak yapılan hesaplamada emtia değerinin 5.423,76 Euro bulunduğu, nakliye ücreti 3.000,00 Euro ve sorumluk poliçesi limiti 500,00 Euro düşüldüğünde «taşıyıcının sorumlu» olduğu bakiye miktarın 1,923,76 Euro olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı sigorta şirketi ile birlikte 500,00 Euro’nun davalılardan ve diğer davalıd …
Davaya konu taşıma, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olup, anılan Konvansiyonun 23/2.maddesi hükmü uyarınca, eşyanın değerinin tespiti eşyanın «taşıyıcı» tarafından «teslim» alındığı yer ve zamandaki borsa fiyatına göre, böyle bir fiyatın bulunmadığı durumlarda piyasa fiyatına göre ve her iki fiyatın da mevcut olmadığı hallerde ise eşyanın herkes için geçerli olan objektif değerine göre yapılır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kar mahrumiyeti · kâr mahrumiyeti · denetime elverişlilik · dosya masrafı
Benzer bu karardaBu madde hükmünün değerlendirilmesi sonucunda davacının «kar mahrumiyetine» ilişkin talep hakkının bulunup bulunmadığının da mahkemece tartışılması gerekmektedir.
Somut olayda ise bilirkişilerce nedeni açıklanmasızın Alaşehir Ticaret Odasının bildirdiği kiraz fiyatından farklı bir rakam esas alınarak hesaplama yapılması doğru olmadığı gibi, bu fiyata afakî bir yorumla “kanaat” belirterek % 20 oranında «masraf» tutarı eklenmesi de denetime imkan veren bir dayanak taşımadığından yerinde olmamıştır.
Bu durumda mahkemece, CMR Konvansiyonu’nun 23.ve 29. maddeleri bir bütün olarak göz önüne alınarak davaya konu taşımada tazmini gereken değerin belirlenebilmesi için konusunda uzman bilirkişi heyetinden «denetime elverişli» ve yeterli bir rapor alınması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/7871 E. , 2021/3067 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Şanlıurfa 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 11.02.2014 tarih ve 2013/11-2014/69 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, dava dışı Unat Yağ Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin davacı şirket nezdinde 09.03.2012-09.03.2013 vadeli emtia nakliyat sigorta poliçesi olduğunu, sigortalı Unat .... Ltd. Şti.'ne ait emtiaların, ... plakalı araç tarafından nakliyesinin gerçekleştirildiği esnada aracın 25.08.2012 tarihinde tek taraflı trafik kazası geçirdiğini, araçta bulunan sigortalıya ait emtialarda hasar meydana geldiğini, davacının, sigortalı Unat ... Ltd. Şti.'ne hasar bedeli olarak toplam 28.016 TL'yi 01.11.2012 tarihinde ödediğini, ödeme ile davacı şirketin, mukavele şartlarına ve sigortalısı yerine kaim olduğunu, sigortalının zararına sebebiyet verenler aleyhine her türlü hakların davacı şirkete intikal ettiğini ileri sürerek, 28.016 TL alacağın 01.11.2012 tarihi olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Fidan .... Ltd. Şti. vekili, davalı şirket ile Unat .... Ltd. Şti. arasında taşıma sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye istinaden 25.08.2012 tarihinde mülkiyeti ...'a ait ... plaka sayılı aracın davalı şirket tarafından kiralanarak, Gaziantep'ten Irak’a doğru emtia sevki yapmaya başlandığını, aracın 25.08.2012 tarihinde, Şanlıurfa ili sınırları içinde tek taraflı bir kaza geçirdiğini, emtianın bir kısmının telef olduğunu ve bir kısmının hasara uğradığını, olayda davalıya atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davanın, davacı ... şirketinin nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın uğradığı hasar nedeniyle sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlularından rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, Unat .... Ltd. Şti.'nin davacı şirket nezdinde emtia nakliye sigorta poliçesi bulunduğu, Unat ... Ltd. Şti.’ne ait emtiaların ... plakalı araç ile nakliyesi sırasında aracın geçirdiği kaza neticesinde hasara uğradığı, davacının sigortalı Unat ... Ltd. Şti.’ne hasar bedeli olarak 28.016 TL ödediği, kusur bilirkişisinin raporu ile davalıya ait aracın fren donanımındaki teknik arıza (frenlerin tutmamasına) nedeniyle kazanın meydana geldiği, davalı sürücü ...
kazada tamamen kusursuz ise de, işleten sıfatıyla aracın bakımını zamanında ve istenilen teknik seviyede yaptırmakla yükümlü olduğundan, kusursuz sorumluluk taşıdığı, ekspertiz hasar raporu ile uğranılan zararın 28.016 TL olarak tespit edildiği, davacının, sigortalıya, hasar bedelini ödediği ve sigortalıdan ödeme ve ibraname ile temlik aldığı hasar bedelinin rücu bildiriminin davalılara tebliğ edildiği, 6102 Sayılı TTK’nın 875. maddesine göre taşıyıcının eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde uğradığı ziya veya hasardan mesul olduğu, 6102 Sayılı TTK’nın 1472. maddesi gereğince sigortacının sigorta ettirene veya sigortalısına tazminat ödedikten sonra onların yerine geçerek bu tazminatı kusurlu üçüncü kişiden isteyebilme hakkına sahip olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 28.016 TL alacağın 01.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken veya müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ...
vekili ve davalı Fidan Tur. Ulus. Nak. Gıda Pet. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, emtia taşıma sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dava dışı Unat Yağ Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin, davacı ... şirketi nezdinde 09.03.2012-09.03.2013 vadeli nakliyat emtia sigorta poliçesi olduğu, davalı Fidan .... Ltd. Şti. ile dava dışı Unat .... Ltd. Şti. arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeye istinaden mülkiyeti davalı ...'a ait aracın davalı Fidan ... Ltd. Şti. tarafından kiralanarak, Gaziantep'ten Irak’a doğru emtiaların nakliyesinin gerçekleştirildiği esnada aracın 25.08.2012 tarihinde, Şanlıurfa ili sınırları içinde tek taraflı bir kaza geçirdiği, araçta bulunan sigortalıya ait emtiaların hasara uğradığı, davacının sigortalı Unat ...
Ltd. Şti.’ne hasar bedeli olarak 28.016 TL ödediği ve sigortalıdan ödeme ve ibraname ile temlik aldığı hasar bedelinin rücu bildiriminin davalılara tebliğ edildiği, kusur bilirkişisinin raporu ile davalıya ait aracın fren donanımındaki teknik arıza (frenlerin tutmamasına) nedeniyle kazanın meydana geldiği, davalı sürücü ...’ın kazaya sebebiyet verecek herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu bağlamda somut olaya CMR (Karayolu ile Milletlerarası Mal Taşıması Mukavelesi ile ilgili Anlaşma) Konvansiyonu hükümleri uygulanacaktır. CMR Konvansiyonu’nun 17/1. maddesi uyarınca, kural olarak, taşıyıcı, teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, malların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan sorumludur. CMR Konvansiyonu’nun sınırlı ve sınırsız sorumluluk hallerinin somut olay bakımından tartışılması da gerekmektedir. CMR Konvansiyonu’nun 29’ncu maddesinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun hangi hallerde uygulanmayacağı gösterilmiş olup, buna göre taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena harekete denk tutulan kusurundan meydana gelen hasar halinde, taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan veya ispat yükünü karşı tarafa yükleyen hükümlerin uygulama kabiliyeti kalmamaktadır.
Konvansiyon’un 29’ncu madde hükmü koşullarının varlığı halinde taşımacının sorumluluğu sınırlı olmayıp, gerçek zararın tamamından sorumluluğu söz konusudur. Bu madde hükmünün değerlendirilmesi sonucunda taşıyıcının herhangi bir kasti veya fena hareketinin bulunmadığı, sınırsız sorumluluğa tabi olmadığı, sınırlı sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, mahkemece, taşıma hukuku konusunda uzmanlığı bulunan yeni bir bilirkişiden yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalıların sınırlı sorumlu olduğu gözönünde bulundurulmak suretiyle davalıların ödemekle yükümlü olduğu özel çekme hakkı (ÖÇH) belirlenerek varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı nitelendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davalılar yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalılara iadesine, 30.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/665683100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz