Ttk 732
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/3570 E. 2021/125 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ttk 732↗ ibraz süresi↗ temel ilişki↗ para alacağı↗ bilirkişi ücreti↗ yetkili hamil↗ kıymetli evrak↗ ispat külfeti↗ davanın konusu↗ kesin süre↗ ifa↗ tbk 99↗ hamil↗ sebepsiz zenginleşme↗ keşideci↗ usulden reddi↗ ihtar↗ tebligat↗ çek↗ dosya masrafı↗ yetkisizlik kararı↗ ibraz↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, süresi içerisinde müracaat halinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiş olup, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 23.09.2013 tarih ve 2013/21882 esas ve 2013/22530 karar sayılı ilamı ile; “Davacı davasında, 10 günlük süre içerisinde bankaya ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak itirazın iptali şeklinde talepte bulunmuştur. Eski BK m.73/1, TBK m. 89/1'e göre “Para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir”. Davanın konusu para alacağına ilişkin olduğundan alacaklının bulunduğu yer mahkemesi olan Mersin Asliye Hukuk Mahkemeleri davaya bakmaya yetkilidir. Mahkemece işin esasına girilip sonucu hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece usule ilişkin bozma ilamına uyularak Mersin 1.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı vekili hazırken 15.12.2015 tarihli duruşmada verilen 3 nolu arakararda; “Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına, 3.000,00 TL bilirkişi masrafı ile 100,00 TL dosya gidiş-dönüş ve tebligat masrafının davacı vekili tarafından 2 haftalık kesin süre içerisinde karşılanmasına, aksi halde önceki alınan rapor yeterli ve hüküm vermeye elverişli görülmediğinden davanın usülden reddine karar verileceği hususunun ihtarına” karar verilmiş olup, davacı vekili tarafından mahkemece verilen kesin süre içerisinde gerekli masrafların yatırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kıymetli evrak niteliğinde bulunan ve ibraz süresi içerisinde bankaya ibraz edilmeyen çek nedeniyle alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. 6102 sayılı TTK’nın 732. maddesi uyarınca, süresinde ibraz edilmeyen çekler yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde yetkili hamil sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideciden alacağın tahsilini isteyebilir. Sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince sebepsiz zenginleşmediğini ispat yükümlülüğü keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamalıdır. Somut olayda davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerekmekte olup, mahkemece ispat külfetinde yanılgıya düşülerek davacı tarafın bilirkişi ücretini yatırmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/15207 E. 2013/20170 K.
Ortak:çek · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaDava, «kıymetli evrak» niteliğinde bulunan ve «ibraz süresi» içerisinde bankaya ibraz edilmeyen «çek» nedeniyle alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, 26/08/2009 tarihinde, ihtiyati hacze konu «çek» alacaklısı şirketin muamele merkezinin İstanbul Ticaret Mahkemeleri «yetki» alanında bulunduğu, çeke ilişkin borcun «para borcu» sayılması ve BK 73.maddesine göre götürülecek borçlardan olması nedeniyle İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle, «yetki itirazının» reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin keşide yeri · para borcu · keşide yeri · yerleşim yeri · ihtiyati hacze itiraz · yetki itirazı · ihtiyati haciz · yetki
Benzer bu karardaAleyhine «ihtiyati haciz» kararı istenen şirketin «yerleşim yeri» Mersin olduğu gibi, «çekin keşide yeri» de Mersin'dir.
İhtiyati hacze itiraz eden vekili, ihtiyati hacze konu «çekin keşide yerinin» Mersin olması nedeniyle Mersin Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek, «ihtiyati haciz» kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Mahkemece, 26/08/2009 tarihinde, ihtiyati hacze konu «çek» alacaklısı şirketin muamele merkezinin İstanbul Ticaret Mahkemeleri «yetki» alanında bulunduğu, çeke ilişkin borcun «para borcu» sayılması ve BK 73.maddesine göre götürülecek borçlardan olması nedeniyle İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle, «yetki itirazının» reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, 21/04/2009 tarihinde, «ihtiyati haciz» talebinin kabulüne karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/10298 E. 2014/17060 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:dava şartı yokluğu · hukuki yarar
Benzer bu kararda… re, davacının dava dilekçesinde de ayrıntılarını belirttiği üzere alacak miktarını tam olarak belirleyebildiği, ancak davayı kısmi olarak açtığı, kısmi dava açmakta «hukuki yararı» bulunmadığı, hukuki yararın HMK'nın 114/h. maddesi gereğince dava şartı olduğu gerekçesiyle, HMK'nın 114. ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava «şartı yokluğundan» usülden reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar dairemizce davalı ...’a yönelik dava yönünden bozulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/3570 E. , 2021/125 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Mersin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 27.09.2016 tarih ve 2014/41-2016/480 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı şirketin davacıya olan muhasebe hizmetinden doğan borcunu ödemek için takip konusu çeki ciro ederek davacıya verdiğini, çekin karşılıksız çıktığını, bunun üzerine ilamsız icra takibi yapıldığını, keşideci davalı şirketin TTK'nın 732. maddesine göre çek bedeli kadar sebepsiz zenginleştiğini, bu nedenle çek hamili davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan alacaklı olduğunu belirterek davalının haksız olarak takibe yaptığı itirazının iptaline, takibin devamına, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sebepsiz zenginleşme hükümlerinin gerçekleşmediğini, öncelikle davacıdan önceki ciranta olan Rem-Saş şirketine dava açılması gerektiğini, davadışı Rem-Saş şirketinin edimlerini yerine getirmediğini ve çekleri alarak kaybolduğunu, davalı şirketi dolandırdığını, davacının da Remsaş şirketinin muhasebecisi ve mali müşaviri olduğunu ve bu durumu bilebilecek durumda olduğunu, borçlunun zararına bilerek hareket eden hamilin TMK'nın 732. maddesinden yararlanmasının mümkün olmadığını, Remsaş'ın edimlerini yerine getirmemiş olması nedeni ile davalı şirketin sebepsiz zenginleşmesinin de mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, süresi içerisinde müracaat halinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiş olup, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 23.09.2013 tarih ve 2013/21882 esas ve 2013/22530 karar sayılı ilamı ile; “Davacı davasında, 10 günlük süre içerisinde bankaya ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak itirazın iptali şeklinde talepte bulunmuştur. Eski BK m.73/1, TBK m. 89/1'e göre “Para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir”. Davanın konusu para alacağına ilişkin olduğundan alacaklının bulunduğu yer mahkemesi olan Mersin Asliye Hukuk Mahkemeleri davaya bakmaya yetkilidir.
Mahkemece işin esasına girilip sonucu hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece usule ilişkin bozma ilamına uyularak Mersin 1.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı vekili hazırken 15.12.2015 tarihli duruşmada verilen 3 nolu arakararda; “Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına, 3.000,00 TL bilirkişi masrafı ile 100,00 TL dosya gidiş-dönüş ve tebligat masrafının davacı vekili tarafından 2 haftalık kesin süre içerisinde karşılanmasına, aksi halde önceki alınan rapor yeterli ve hüküm vermeye elverişli görülmediğinden davanın usülden reddine karar verileceği hususunun ihtarına” karar verilmiş olup, davacı vekili tarafından mahkemece verilen kesin süre içerisinde gerekli masrafların yatırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kıymetli evrak niteliğinde bulunan ve ibraz süresi içerisinde bankaya ibraz edilmeyen çek nedeniyle alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. 6102 sayılı TTK’nın 732. maddesi uyarınca, süresinde ibraz edilmeyen çekler yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde yetkili hamil sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideciden alacağın tahsilini isteyebilir. Sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince sebepsiz zenginleşmediğini ispat yükümlülüğü keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamalıdır. Somut olayda davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerekmekte olup, mahkemece ispat külfetinde yanılgıya düşülerek davacı tarafın bilirkişi ücretini yatırmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 19.01.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/639370700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz