Ihtarat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/5618 E. 2020/4127 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtarat↗ yemin teklifi↗ yemin↗ icra takibine itiraz↗ ispat yükü↗ tüzel kişilik↗ fatura↗ yetkisizlik kararı↗ hasar↗ temsil↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının dayandığı hasar tespitine ilişkin belgelerin davacı tarafından kabul edilmediği, hasar tespitini yapan firma konusunda tarafların anlaştığının ispatlanamadığı, taşıma sırasında taşınan mallarda hasar meydana geldiği iddiasını kanıtlamakla yükümlü olan davalının bu savunmasını ispat edememesi nedeniyle davacı tarafa yemin teklif ettiği, ancak davacı şirket yetkilisinin yemin etmeyeceğini beyan ederek yeminden kaçındığını, bu nedenle davalının savunmasını kanıtladığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Asıl ve birleşen davalar, taşıma hizmeti karşılığı düzenlenen fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup mahkemece, davacı tarafın yeminden kaçındığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
Bir davada ileri sürülen maddi vakıayı ispat yükü kendisine düşün taraf, o vakıayı başka türlü ispat edemezse, delil listesinde dayanmış olmak koşuluyla HMK 225 vd. md. uyarınca ispat için son çare olarak karşı tarafa yemin teklif edebilir. Yemin teklifi için ileri sürülen maddi vakıanın karşı taraftan kaynaklandığı iddia olunmalıdır. Koşullarına uygun şekilde yemin teklifi halinde, karşı taraf ya yemini eda, ya da yemini iade (ret) edebilir. Yemin davetiyesinin, yemin teklif edilen gerçek veya tüzel kişinin bizzat kendisine çıkartılması ve usulüne uygun bir biçimde tebliği zorunludur.
Yemin teklif eden tarafın hazırladığı yemin metni mahkemeye bir teklif niteliğindedir. Yemin teklif eden taraf, hangi vakıa hakkında yemin teklif ettiğini bildirir; yemin konusunu (sorusunu) ise hakim tespit eder. Yemin sorusu mahkemece resen ve özenli bir şekilde düzenlenip yemin teklif eden tarafa yemin sorusunun ispat etmek istediği vakıaya uygun olduğu yönünde beyanı alındıktan sonra, yemin konusunun duruşma tutanağına yazılması ve okunarak yemin teklif edene imza ettirilmesi uygun olur. Bundan sonra hakim, yemin şeklini okuyup, yemin metnini okuyup, yalan yere yeminin sonuçları konusunda gerekli ihtaratı yapar. Yemin edecek taraf, yemin konusunun yeterli açıklıkta olmadığını ileri sürerse, hakim, karşı tarafın görüşünü aldıktan sonra derhal bu konuda kararını verir ve gerekirse yemin metnini tekrar düzenler. Hakim, HMK 233/4.maddesindeki şekle uygun olarak yemin yaptırdıktan sonra, yemin eden tarafın ifadesini dinleyip aynen tutanağa geçer ve yazılanları yüksek sesle okuyup yemin eden tarafa yeminininde ısrar edip etmediğini sorar. Yemin edenin beyanında ısrar etmesi halinde bu beyan da tutanağa geçerildikten sonra imzası alınmasıyla birlikte yemin tamam olur.
Yemin davetiyesinin, yemin teklif edilen gerçek veya tüzel kişinin bizzat kendisine çıkartılması ve usulüne uygun bir biçimde tebliği zorunlu ise de, talimat mahkemesince yemin davetiyesi davalı şirketin tüzel kişiliği yerine davalı şirketin temsilcisi sıfatıyla ...'ya çıkarılması doğru olmamıştır.
Ayrıca, TTK m. 371/3'de temsil yetkisinin sınırlandırılması düzenlenmiştir. Somut olayda davacı şirketi temsile yetkile kişilere ilişkin olarak, sunulan imza sirkülerine göre, 50.000.- TL'ye kadar olan işlemlerin 1. Grup D sınıfı imza yetkililerinden herhangi biri ile birlikte 2. Grup D sınıfı imza yetkililerinden herhangi birinin müşterek imzaları ile gerçekleştirileceği belirtilmiştir. Bu durumda, yemin eda ettirilmek istenilen ve 2. Grup D sınıfı imza yetkilisi olduğu anlaşılan ...’nın, yemin edası sırasında şirketi tek başına temsile yetkili olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmaksızın bu kişiye yemin ettirilmesi yerinde olmamıştır.
Somut olayda mahkemece, davalı şirket yetkilisine yukarıda izah olunduğu üzere HMK 225 vd. maddelerinde gösterilen merasime uygun şekilde yemin davetiyesi gönderilmemiş, gelen kişinin yemine yetkili olup olmadığı kontrol edilmeksizin ve yemin metnine yönelik itirazları değerlendirilmeksizin yemine zorlanmış olup, duruşmaya gelen ...’nın kontrol edilmeyen metin uyarınca yemin etmeyeceğine yönelik beyanının yeminden kaçınma olarak değerlendirilmesi doğru olmamış ve bu nedenle hükmün temyiz eden davacı taraf yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/10753 E. 2012/17537 K.
Ortak:yemin teklifi · yemin · temsil
İncelediğiniz karardaYemin davetiyesinin, «yemin teklif» edilen gerçek veya tüzel kişinin bizzat kendisine çıkartılması ve usulüne uygun bir biçimde tebliği zorunlu ise de, talimat mahkemesince yemin davetiyesi davalı şirketin «tüzel kişiliği» yerine davalı şirketin «temsilcisi» sıfatıyla ...'ya çıkarılması doğru olmamıştır.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının dayandığı «hasar» tespitine ilişkin belgelerin davacı tarafından kabul edilmediği, hasar tespitini yapan firma konusunda tarafların anlaştığının ispatlanamadığı, taşıma sırasında taşınan mallarda hasar meydana geldiği iddiasını kanıtlamakla yükümlü olan davalının bu savunmasını ispat edememesi nedeniyle davacı tarafa «yemin teklif» ettiği, ancak davacı şirket yetkilisinin yemin etmeyeceğini beyan ederek yeminden kaçındığını, bu nedenle davalının savunmasını kanıtladığı gerekçesiyle asıl ve bi …
Bir davada ileri sürülen maddi vakıayı «ispat yükü» kendisine düşün taraf, o vakıayı başka türlü ispat edemezse, delil listesinde dayanmış olmak koşuluyla HMK 225 vd. md. uyarınca ispat için «son» çare olarak karşı tarafa «yemin teklif» edebilir.
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacı vekiline bozma ilamı doğrultusunda «yemin teklif» etme hakkının hatırladıldığı, davacı vekili, yemin teklif edeceğini belirterek yemin metni «ibraz» ettiği, davalı şirketin adresi itibariyle yeminin eda edilmesi için talimat yazıldığı, talimat mahkemesinin yemin davetiyesini «usulüne uygun tebliğ» ettiği, davalı şirket yetkilisinin yemin davetiyesinde verilen «ihtara» rağmen belli edilen gün ve saatte yemini eda etmek üzere hazır olmadığı, bu şekilde yemini ifadan kaçındığı, davacının, davalı şirkete karşı ileri sürdüğü aynen «ifa» hakkının yerinde olduğu, uzman bilirkişinin emsal ve piyasa koşullarıyla tarafların konumlarına, yayının ulaştığı kişi sayısı, ticaretin gelişimi ve ekonomik kalkı …
Mahkemece, bozma kararı gereğince «yemin teklif» edilen davalının yeminden kaçındığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ancak davalı Deha Denizli Radyo Televizyon Yayın Habercilik Sanayi ve Ticaret A.Ş olup bu konudaki «yemin» davetiyesi davalı şirket yerine ... adına çıkarılmış ve bu kişinin duruşmaya gelmemesi nedeniyle yeminden kaçındığı kabul edilmiştir.Yemin kural olarak davanın taraflarına teklif edilip tüzel kişi yönünden şirketi «temsil» ve ilzama yetkili kişi tarafından eda edilmelidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:usulüne uygun tebliğ · ifa · ihtar · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacı vekiline bozma ilamı doğrultusunda «yemin teklif» etme hakkının hatırladıldığı, davacı vekili, yemin teklif edeceğini belirterek yemin metni «ibraz» ettiği, davalı şirketin adresi itibariyle yeminin eda edilmesi için talimat yazıldığı, talimat mahkemesinin yemin davetiyesini «usulüne uygun tebliğ» ettiği, davalı şirket yetkilisinin yemin davetiyesinde verilen «ihtara» rağmen belli edilen gün ve saatte yemini eda etmek üzere hazır olmadığı, bu şekilde yemini ifadan kaçındığı, davacının, davalı şirkete karşı ileri sürdüğü aynen «ifa» hakkının yerinde olduğu, uzman bilirkişinin emsal ve piyasa koşullarıyla tarafların konumlarına, yayının ulaştığı kişi sayısı, ticaretin gelişimi ve ekonomik kalkı …
-
Senedi iptali | Borçluluk terkin
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14963 E. 2013/20349 K.
Ortak:yemin teklifi · yemin
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının dayandığı «hasar» tespitine ilişkin belgelerin davacı tarafından kabul edilmediği, hasar tespitini yapan firma konusunda tarafların anlaştığının ispatlanamadığı, taşıma sırasında taşınan mallarda hasar meydana geldiği iddiasını kanıtlamakla yükümlü olan davalının bu savunmasını ispat edememesi nedeniyle davacı tarafa «yemin teklif» ettiği, ancak davacı şirket yetkilisinin yemin etmeyeceğini beyan ederek yeminden kaçındığını, bu nedenle davalının savunmasını kanıtladığı gerekçesiyle asıl ve bi …
Bir davada ileri sürülen maddi vakıayı «ispat yükü» kendisine düşün taraf, o vakıayı başka türlü ispat edemezse, delil listesinde dayanmış olmak koşuluyla HMK 225 vd. md. uyarınca ispat için «son» çare olarak karşı tarafa «yemin teklif» edebilir.
Koşullarına uygun şekilde «yemin teklifi» halinde, karşı taraf ya yemini eda, ya da yemini iade (ret) edebilir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu bonolların asıllarında «teminat» olduğuna ilişkin bir ibare bulunmadığı, davacının, «bono» asılları üzerine herhangi bir «şerh» konulmadığı, fotokopileri çekilerek bu fotokopiler üzerine teminat oldukları yazılarak davalının da bulunduğu üç ortak tarafından imzalandığını ileri sürdüğü, gerçekten de davakonusu bonoların fotokopileri üzerine orjinal olarak senetlerin «teminat senedi» olduğuna ilişkin şerh düşüldüğü ve şerhin altında da davalıya ait ıslak imzanın bulunduğu, davalı bu imzayı senet asıllarının «teslim» alındığına dair attığını ve imzasının üzerinin sonradan doldurulduğunu savunmuşsa da bu hususu ispatlayamadığı, şerh altındaki imzanın kabul edilmesiyle şerhin içeriğinin de kabul edilmiş sayılacağı, senetlerin teminat senedi olduğunun kabulü gerektiği, bu nedenle dava konusu senetlerin davalı ... yönünden «bedelsiz» olduğu, diğer davalının da, dava konusu senetleri bedelsiz olduğunu bilerek aldığı vakasının ispatı için kendine çıkarılan «yemin» davetiyesine rağmen duruşmaya katılmaması ve «mazeret» de bildirmemesi sebebiyle yemin etmekten kaçınmış ve «yemin teklifindeki» vakıayı kabul etmiş sayılacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacıların dava konusu bonolardan dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, dava konusu bonoların «ciro silsilesinde», dava dışı bir kişinin de bulunduğu gerekçesiyle iptal talebinin reddine karar verilmiştir.
2- Davalı ...'ın temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava, «teminat senedi» olarak verilen bonodan dolayı «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkin olup, davacı taraf, davalı ...'un dava konusu bonoların teminat senedi olduğunu bilerek iktisap ettiğinin ispatı bakımdan bu davalıya «yemin teklifinde» bulunmuş, mahkemece de bu davalı yönünden açılan davanın, yemin davetiyesinin tebliğine rağmen davalı ...'un yeminden kaçındığı gerekçesiyle kabulüne karar verilmi …
Ancak, davalı ..., ihtarlı «yemin» davetiyesinin kendisine ilanen tebliğinden sonra, yeminin edası için «tebligatta» belirtilen duruşma tarihi gelmeden, Alanya Mahkemeleri aracılığıyla gönderdiği dilekçesinde, «yemin teklifini» kabul ettiğini, ancak Alanya'da ikamet ettiğini bu nedenle yeminini Alanya Mahkemeleri'ne talimat yazılmak suretiyle eda etmek istediğini beyan etmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ciro silsilesi · mazeret · teminat senedi · borçlu olunmadığının tespiti · bedelsizlik · cy/cy şerhi · ciro · bono
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu bonolların asıllarında «teminat» olduğuna ilişkin bir ibare bulunmadığı, davacının, «bono» asılları üzerine herhangi bir «şerh» konulmadığı, fotokopileri çekilerek bu fotokopiler üzerine teminat oldukları yazılarak davalının da bulunduğu üç ortak tarafından imzalandığını ileri sürdüğü, gerçekten de davakonusu bonoların fotokopileri üzerine orjinal olarak senetlerin «teminat senedi» olduğuna ilişkin şerh düşüldüğü ve şerhin altında da davalıya ait ıslak imzanın bulunduğu, davalı bu imzayı senet asıllarının «teslim» alındığına dair attığını ve imzasının üzerinin sonradan doldurulduğunu savunmuşsa da bu hususu ispatlayamadığı, şerh altındaki imzanın kabul edilmesiyle şerhin içeriğinin de kabul edilmiş sayılacağı, senetlerin teminat senedi olduğunun kabulü gerektiği, bu nedenle dava konusu senetlerin davalı ... yönünden «bedelsiz» olduğu, diğer davalının da, dava konusu senetleri bedelsiz olduğunu bilerek aldığı vakasının ispatı için kendine çıkarılan «yemin» davetiyesine rağmen duruşmaya katılmaması ve «mazeret» de bildirmemesi sebebiyle yemin etmekten kaçınmış ve «yemin teklifindeki» vakıayı kabul etmiş sayılacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacıların dava konusu bonolardan dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, dava konusu bonoların «ciro silsilesinde», dava dışı bir kişinin de bulunduğu gerekçesiyle iptal talebinin reddine karar verilmiştir.
2- Davalı ...'ın temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava, «teminat senedi» olarak verilen bonodan dolayı «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkin olup, davacı taraf, davalı ...'un dava konusu bonoların teminat senedi olduğunu bilerek iktisap ettiğinin ispatı bakımdan bu davalıya «yemin teklifinde» bulunmuş, mahkemece de bu davalı yönünden açılan davanın, yemin davetiyesinin tebliğine rağmen davalı ...'un yeminden kaçındığı gerekçesiyle kabulüne karar verilmi …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2759 E. 2015/8666 K.
Ortak:yemin teklifi · yemin
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının dayandığı «hasar» tespitine ilişkin belgelerin davacı tarafından kabul edilmediği, hasar tespitini yapan firma konusunda tarafların anlaştığının ispatlanamadığı, taşıma sırasında taşınan mallarda hasar meydana geldiği iddiasını kanıtlamakla yükümlü olan davalının bu savunmasını ispat edememesi nedeniyle davacı tarafa «yemin teklif» ettiği, ancak davacı şirket yetkilisinin yemin etmeyeceğini beyan ederek yeminden kaçındığını, bu nedenle davalının savunmasını kanıtladığı gerekçesiyle asıl ve bi …
Bir davada ileri sürülen maddi vakıayı «ispat yükü» kendisine düşün taraf, o vakıayı başka türlü ispat edemezse, delil listesinde dayanmış olmak koşuluyla HMK 225 vd. md. uyarınca ispat için «son» çare olarak karşı tarafa «yemin teklif» edebilir.
Koşullarına uygun şekilde «yemin teklifi» halinde, karşı taraf ya yemini eda, ya da yemini iade (ret) edebilir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların «ticari defterlerinde» davacının davalıdan 5.123,80 TL alacaklı olduğunu kayıtlı olup, davalı şirketin ticari defterlerinde 18/10/2011 tarihinde 5.000,00 TL nin hesaplar arası «virman» ve 123,80 TL'nin nakit ödeme işlemlerinin borç kaydedilerek davacı hesabının kapatıldığı, davalının yargılama sırasında davaya konu borç için davacıya 5.123,00 TL «bono» verildiğini ve bu bono nedeniyle davacının «kambiyo senedine» dayalı icra takibi yaptığını beyan ettiği ve bu hususta davacı taraf «yemin teklif» ettiği, davacı şirketin ihtarlı yemin davetiyesi tebliğine rağmen yeminden kaçındığı, bu nedenle 5.123,00 TL'lik senedin davaya konu borç için verildiğinin kabulü …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:borcun yenilenmesi · virman · mükerrer tahsilat · mükerrerlik · kambiyo senedi · yenileme · bono · hukuki yarar
Benzer bu karardaAncak mahkemece «bononun» verilmesiyle dava konusu borcun ödendiği kabul edilmişse de bono «çek» gibi bir ödeme aracı olmadığı gibi, dava konusu alacak ,yani mevcut bir borç, için bono verilmesi, somut olaya uygulanması gereken 818 Sayılı BK'nın 114/2 (6098 Sayılı TBK'nın 133/2) maddesi gereğince «borcun yenilendiği» anlamına gelmez, aksine hüküm yoksa borç için «kambiyo senedi» verilmiş olması mevcut borcu ortadan kaldırmaz.
Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların «ticari defterlerinde» davacının davalıdan 5.123,80 TL alacaklı olduğunu kayıtlı olup, davalı şirketin ticari defterlerinde 18/10/2011 tarihinde 5.000,00 TL nin hesaplar arası «virman» ve 123,80 TL'nin nakit ödeme işlemlerinin borç kaydedilerek davacı hesabının kapatıldığı, davalının yargılama sırasında davaya konu borç için davacıya 5.123,00 TL «bono» verildiğini ve bu bono nedeniyle davacının «kambiyo senedine» dayalı icra takibi yaptığını beyan ettiği ve bu hususta davacı taraf «yemin teklif» ettiği, davacı şirketin ihtarlı yemin davetiyesi tebliğine rağmen yeminden kaçındığı, bu nedenle 5.123,00 TL'lik senedin davaya konu borç için verildiğinin kabulü …
Bu itibarla mahkemece, «mükerrer tahsilata» neden olunmaması bakımından, dava konusu alacak için verilen «bononun» «ibrazı» için davacıya süre verilip, ibrazı halinde davanın kabulüne karar vermek gerekirken yerinde olmayan yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Dava, davacı şirketin, davalı şirketin kuruluş «masraflarını» ve sonrasındaki giderleri ödediği iddiasına dayalı olup, davalı davacı şirketin dava konusu alacağı için davacıya «bono» verdiğini savunmuş mahkemece de isabetli olduğu şekilde bononun dava konusu borç için verildiği kabul edilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/5618 E. , 2020/4127 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 27.11.2015 tarih ve 2010/831-2015/693 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 15.09.2020 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, asıl ve birleşen davalarda, müvekkilinin davalıya verdiği kargo taşıma hizmetine istinaden düzenlenen faturaların ödenmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takiplerinde davalı tarafından yapılan itirazların haksız olduğunu ileri sürerek ayrı ayrı icra takiplerindeki itirazların iptali ile icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, asıl ve birleşen davalarda, taşımalar esnasında meydana gelen hasarlar sebebiyle müvekkilinin, davacının Kayseri Organize Sanayi Acentesi ile mahsuplaşmak istediğini, bu hususta düzenlenen ve tarafların mutabakatı ile belirlenen ekspertiz raporunda müvekkilinin alacaklı çıktığını, taraflarca yapılan mahsuplaşma sonucu davacıya bir borcunun kalmadığını, davacı tarafın taşıma sırasında mala verdiği hasara ilişkin 4 adet toplam 24.853,62 TL faturanın kabul edilmediğini savunarak asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının dayandığı hasar tespitine ilişkin belgelerin davacı tarafından kabul edilmediği, hasar tespitini yapan firma konusunda tarafların anlaştığının ispatlanamadığı, taşıma sırasında taşınan mallarda hasar meydana geldiği iddiasını kanıtlamakla yükümlü olan davalının bu savunmasını ispat edememesi nedeniyle davacı tarafa yemin teklif ettiği, ancak davacı şirket yetkilisinin yemin etmeyeceğini beyan ederek yeminden kaçındığını, bu nedenle davalının savunmasını kanıtladığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Asıl ve birleşen davalar, taşıma hizmeti karşılığı düzenlenen fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup mahkemece, davacı tarafın yeminden kaçındığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
Bir davada ileri sürülen maddi vakıayı ispat yükü kendisine düşün taraf, o vakıayı başka türlü ispat edemezse, delil listesinde dayanmış olmak koşuluyla HMK 225 vd. md. uyarınca ispat için son çare olarak karşı tarafa yemin teklif edebilir. Yemin teklifi için ileri sürülen maddi vakıanın karşı taraftan kaynaklandığı iddia olunmalıdır. Koşullarına uygun şekilde yemin teklifi halinde, karşı taraf ya yemini eda, ya da yemini iade (ret) edebilir. Yemin davetiyesinin, yemin teklif edilen gerçek veya tüzel kişinin bizzat kendisine çıkartılması ve usulüne uygun bir biçimde tebliği zorunludur.
Yemin teklif eden tarafın hazırladığı yemin metni mahkemeye bir teklif niteliğindedir. Yemin teklif eden taraf, hangi vakıa hakkında yemin teklif ettiğini bildirir; yemin konusunu (sorusunu) ise hakim tespit eder. Yemin sorusu mahkemece resen ve özenli bir şekilde düzenlenip yemin teklif eden tarafa yemin sorusunun ispat etmek istediği vakıaya uygun olduğu yönünde beyanı alındıktan sonra, yemin konusunun duruşma tutanağına yazılması ve okunarak yemin teklif edene imza ettirilmesi uygun olur. Bundan sonra hakim, yemin şeklini okuyup, yemin metnini okuyup, yalan yere yeminin sonuçları konusunda gerekli ihtaratı yapar. Yemin edecek taraf, yemin konusunun yeterli açıklıkta olmadığını ileri sürerse, hakim, karşı tarafın görüşünü aldıktan sonra derhal bu konuda kararını verir ve gerekirse yemin metnini tekrar düzenler.
Hakim, HMK 233/4.maddesindeki şekle uygun olarak yemin yaptırdıktan sonra, yemin eden tarafın ifadesini dinleyip aynen tutanağa geçer ve yazılanları yüksek sesle okuyup yemin eden tarafa yeminininde ısrar edip etmediğini sorar. Yemin edenin beyanında ısrar etmesi halinde bu beyan da tutanağa geçerildikten sonra imzası alınmasıyla birlikte yemin tamam olur.
Yemin davetiyesinin, yemin teklif edilen gerçek veya tüzel kişinin bizzat kendisine çıkartılması ve usulüne uygun bir biçimde tebliği zorunlu ise de, talimat mahkemesince yemin davetiyesi davalı şirketin tüzel kişiliği yerine davalı şirketin temsilcisi sıfatıyla ...'ya çıkarılması doğru olmamıştır.
Ayrıca, TTK m. 371/3'de temsil yetkisinin sınırlandırılması düzenlenmiştir. Somut olayda davacı şirketi temsile yetkile kişilere ilişkin olarak, sunulan imza sirkülerine göre, 50.000.- TL'ye kadar olan işlemlerin 1. Grup D sınıfı imza yetkililerinden herhangi biri ile birlikte 2. Grup D sınıfı imza yetkililerinden herhangi birinin müşterek imzaları ile gerçekleştirileceği belirtilmiştir. Bu durumda, yemin eda ettirilmek istenilen ve 2. Grup D sınıfı imza yetkilisi olduğu anlaşılan ...’nın, yemin edası sırasında şirketi tek başına temsile yetkili olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmaksızın bu kişiye yemin ettirilmesi yerinde olmamıştır.
Somut olayda mahkemece, davalı şirket yetkilisine yukarıda izah olunduğu üzere HMK 225 vd. maddelerinde gösterilen merasime uygun şekilde yemin davetiyesi gönderilmemiş, gelen kişinin yemine yetkili olup olmadığı kontrol edilmeksizin ve yemin metnine yönelik itirazları değerlendirilmeksizin yemine zorlanmış olup, duruşmaya gelen ...’nın kontrol edilmeyen metin uyarınca yemin etmeyeceğine yönelik beyanının yeminden kaçınma olarak değerlendirilmesi doğru olmamış ve bu nedenle hükmün temyiz eden davacı taraf yararına bozulmasını gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün asıl ve birleşen davada davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, takdir olunan 2.540,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 14.10.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/619550100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz