Rücuen tazminat

Dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK’nın 785. maddesi, “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.” hükmünü haiz olup, sigortalı emtianın satımına dair 05.03.2010 tarihinde sigortalı gönderen tarafından dava dışı alıcıya keşide edilen 27.468,87 TL bedelli mal faturası ile sigorta ödemesine konu kazadan sonra 09.03.2010 tarihinde bu faturadaki «birim fiyatlar» dikkate alınarak yine sigortalı gönderen ile alıcı arasında düzenlenmiş olan «hasar tespit tutanağı» dosya kapsamında yer almaktadır.

Nitekim davacı ... tarafından ödeme öncesinde alınan ekspertiz raporunda da kaza sonrası çekilen fotoğraflarla birlikte 05.03.2010 tarihli «sevk irsaliyesi», bu sevk irsaliyesiyle kaza yapan araca istiflendiği anlaşılan emtianın «fatura» değeri ve sigortalı gönderenle alıcı arasındaki «hasar tespit tutanağı» dikkate alınmış, 07.03.2010 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle fatura değeri 27.468,87 TL olan emtianın tamamen hasarlanan kısmının 9.937,90 TL olduğu, kaza mahallinden alıcıya «teslimine» kadarki taşıma «masrafıyla» birlikte sigortalı gönderene 11.337,90 TL ödeme yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

Ancak, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 785. maddesi “ Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." hükmüne haiz olup davalı «taşıyıcının sorumluluğunu» bu madde hükmüne göre belirlenmesi gerekirken mahkemece, bu yönde bir inceleme yapılmaksızın, davacı «üst taşıyıcının», mal sahibine ödediği bedele hükmedilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına buzulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, taşıma nedeniyle uğranılan zararın «fiili taşıyıcıdan» rücuan tazmini istemine ilişkin olup, «üst taşıyıcı» olan davacı mal sahibine ödediği bedelin fiili taşıyıcıdan tahsilini talep etmiş, mahkemece de bu bedele hükmedilmiştir.

2-Dava, taşıma nedeniyle uğranılan zararın «fiili taşıyıcıdan» rücuan tazmini istemine ilişkin olup, «üst taşıyıcı» olan davacı mal sahibine ödediği bedelin fiili taşıyıcıdan tahsilini talep etmiş, mahkemece de bu bedele hükmedilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." hükmüne haiz olup davalı «taşıyıcının sorumluluğunu» bu madde hükmüne göre belirlenmesi gerekirken mahkemece, bu yönde bir inceleme yapılmaksızın, davacı «üst taşıyıcının», mal sahibine ödediği bedele hükmedilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına buzulmasına karar vermek gerekmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK’nın 785. maddesi, “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.” hükmünü haiz olup, sigortalı emtianın satımına dair 05.03.2010 tarihinde sigortalı gönderen tarafından dava dışı alıcıya keşide edilen 27.468,87 TL bedelli mal faturası ile sigorta ödemesine konu kazadan sonra 09.03.2010 tarihinde bu faturadaki «birim fiyatlar» dikkate alınarak yine sigortalı gönderen ile alıcı arasında düzenlenmiş olan «hasar tespit tutanağı» dosya kapsamında yer almaktadır.

Nitekim davacı ... tarafından ödeme öncesinde alınan ekspertiz raporunda da kaza sonrası çekilen fotoğraflarla birlikte 05.03.2010 tarihli «sevk irsaliyesi», bu sevk irsaliyesiyle kaza yapan araca istiflendiği anlaşılan emtianın «fatura» değeri ve sigortalı gönderenle alıcı arasındaki «hasar tespit tutanağı» dikkate alınmış, 07.03.2010 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle fatura değeri 27.468,87 TL olan emtianın tamamen hasarlanan kısmının 9.937,90 TL olduğu, kaza mahallinden alıcıya «teslimine» kadarki taşıma «masrafıyla» birlikte sigortalı gönderene 11.337,90 TL ödeme yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

Ancak, zaman itibariyle somut uyuşmazlığa uygulanması gereken mülga 6762 sayılı TTK'nun 785. maddesi “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." hükmünü haiz olup davalı «taşıyıcının sorumluluğunun» da bu madde hükmü uyarınca belirlenmesi gereklidir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ile davacı arasında «taşıma sözleşmesi» mevcut olduğundan davalının akdi sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunup bulunmamasının sonuca etkili olmadığı, kaldı ki kaza tespit tutanağında da önündeki araca arkadan çarpan davalının asli kusurlu olduğunun belirtildiği, dava konusu kaza nedeniyle oluşan zararın miktarına ilişkin olarak «asıl taşıyıcı» tarafından bu davanın davacına karşı ...

2-Dava, taşıma sırasında yükte oluşan zararın «fiili taşıyıcıdan» «rücuen tazmini» istemine ilişkin olup mahkemece, zararın miktarı konusunda ayrıca bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın «üst taşıyıcı» olan davacıya karşı açılan ve ...

… u alındığı ve zararın belirlendiği, bu raporlara itibar edilmesi gerektiğinden yeniden aynı hususta bilirkişi raporu alınmadığı, her ne kadar davacı tarafça ve onun «sorumluluk sigortasınca» ödenen meblağlar «mahsup» edildikten sonra bakiye 163.460,30 TL zararın kaldığı anılan raporlarda belirtilmiş ve bu miktarın tahsiline karar verilmiş ise de davacı aleyhine bu hükme dayalı olarak başlatılan icra takibi itibariyle davacının zararının 274.«258».40 TL'ye ulaştığı, kaza neticesinde doğan zararın tahsili için davacı aleyhine icra takibi başlatıldığından bu zararın artık davalıdan istenilmesinin de mümkün bul …

Bu itibarla mahkemece, davalının sorumluluğunun yukarıda anılan madde uyarınca belirlenmesi ile oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davacı «üst taşıyıcının» ödediği «vekalet ücreti» ve «yargılama giderlerinden» de davalıyı sorumlu tutacak biçimde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ile davacı arasında «taşıma sözleşmesi» mevcut olduğundan davalının akdi sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunup bulunmamasının sonuca etkili olmadığı, kaldı ki kaza tespit tutanağında da önündeki araca arkadan çarpan davalının asli kusurlu olduğunun belirtildiği, dava konusu kaza nedeniyle oluşan zararın miktarına ilişkin olarak «asıl taşıyıcı» tarafından bu davanın davacına karşı ...

Nitekim davacı ... tarafından ödeme öncesinde alınan ekspertiz raporunda da kaza sonrası çekilen fotoğraflarla birlikte 05.03.2010 tarihli «sevk irsaliyesi», bu sevk irsaliyesiyle kaza yapan araca istiflendiği anlaşılan emtianın «fatura» değeri ve sigortalı gönderenle alıcı arasındaki «hasar tespit tutanağı» dikkate alınmış, 07.03.2010 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle fatura değeri 27.468,87 TL olan emtianın tamamen hasarlanan kısmının 9.937,90 TL olduğu, kaza mahallinden alıcıya «teslimine» kadarki taşıma «masrafıyla» birlikte sigortalı gönderene 11.337,90 TL ödeme yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK’nın 785. maddesi, “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.” hükmünü haiz olup, sigortalı emtianın satımına dair 05.03.2010 tarihinde sigortalı gönderen tarafından dava dışı alıcıya keşide edilen 27.468,87 TL bedelli mal faturası ile sigorta ödemesine konu kazadan sonra 09.03.2010 tarihinde bu faturadaki «birim fiyatlar» dikkate alınarak yine sigortalı gönderen ile alıcı arasında düzenlenmiş olan «hasar tespit tutanağı» dosya kapsamında yer almaktadır.

Davalı vekili, cevap dilekçesi, yargılama sırasında verdiği diğer dilekçeler ve beyanlarında «alt taşıyıcı» olan davacının taşıma işini üstlendiği malları alıcılarına hasarlı «teslim» ettiğini, üst «taşıyan» olan müvekkilince düzenlenen «fatura» bedelleri düşüldükten sonra ve yapılan ödemeler dikkate alındığında davacıya borcu olmadığının tespit edileceğini savunarak, söz konusu hasarlı teslime ilişkin düz …

Ancak, 6762 sayılı TTK'nin 785. maddesine göre, “ ... tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." Davalı tarafça belirtilen «hasar» tarihi dikkate alınarak TTK’nin 785 vd. maddeleri çerçevesinde zarar olup olmadığı belirlenip takibe konulan navluna hak kazanılıp kazanılmadığının işbu davada değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, mahkemece «navlun alacağını» doğuran taşıma ya da taşımalarda meydana geldiği ileri sürülen «hasarın» oluşup oluşmadığının işbu davada değerlendirilmesi ve anılan yöne ilişkin davalı taraf savunmasının da «mahsup» talebi niteliğinde olduğunun gözetilmesi suretiyle somut olayın değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde …

Mahkemece, “....davanın niteliği gereği «itirazın iptali davası» olduğu, taraflar arasındaki ilişkide takip tarihi itibari ile alacak ve borç durumunun saptanması gerektiğinden davalının bu faturalardan dolayı davacıdan her zama …

Davalı vekili, cevap dilekçesi, yargılama sırasında verdiği diğer dilekçeler ve beyanlarında «alt taşıyıcı» olan davacının taşıma işini üstlendiği malları alıcılarına hasarlı «teslim» ettiğini, üst «taşıyan» olan müvekkilince düzenlenen «fatura» bedelleri düşüldükten sonra ve yapılan ödemeler dikkate alındığında davacıya borcu olmadığının tespit edileceğini savunarak, söz konusu hasarlı teslime ilişkin düz …

Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» istinaden sigorta şirketinin «taşıyıcıdan» «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK’nın 785. maddesi, “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.” hükmünü haiz olup, sigortalı emtianın satımına dair 05.03.2010 tarihinde sigortalı gönderen tarafından dava dışı alıcıya keşide edilen 27.468,87 TL bedelli mal faturası ile sigorta ödemesine konu kazadan sonra 09.03.2010 tarihinde bu faturadaki «birim fiyatlar» dikkate alınarak yine sigortalı gönderen ile alıcı arasında düzenlenmiş olan «hasar tespit tutanağı» dosya kapsamında yer almaktadır.

Ancak, «ziya» ve hasardan doğan tazminatın hesaplanmasına ilişkin olarak TTK'nın 785 maddesinde,'' Zıyadan doğan tazminat, ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

2- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında rucuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.

… zma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacı şirkete sigortalı bulunan emtianın davalı şirketin maliki bulunduğu araç ile taşınması sırasında kısmi olarak «zayi» olduğu, olayın meydana gelmesinde davalı şirket sürücüsünün tam kusurlu bulunduğu, «muafiyet» ve «sovtaj bedeli» dikkate alındığında davacı tarafça bakiye 2.190,60 TL'nin talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, «zayi» olan emtia yönünden yurtiçi piyasa fiyatları baz alınarak değerlendirme yapıldığı belirtilmiş, davacı taraf ise «ekspertiz raporu» kapsamında emtia satış faturalarına istinaden «hasarın» tespit edildiği, yurtiçi satış fiyatlarının dikkate alındığını belirtilerek «bilirkişi raporuna itiraz» etmiştir.

Ancak, «ziya» ve hasardan doğan tazminatın hesaplanmasına ilişkin olarak TTK'nın 785 maddesinde,'' Zıyadan doğan tazminat, ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

… , ekspertiz raporunun zarar tutarının hesaplanmasına ilişkin sayfalarının dosya içerisinde bulunmadığı anlaşılmakla, eksik sayfalar getirtilerek ve davacı vekilinin «bilirkişi raporuna itirazları» da değerlendirilerek, gerekirse konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmak suretiyle TTK'nun 785. maddesine uygun olarak tazminat hesabının yapılması ve hasıl olac …

Dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK’nın 785. maddesi, “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» istinaden sigorta şirketinin «taşıyıcıdan» «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Nitekim davacı ... tarafından ödeme öncesinde alınan ekspertiz raporunda da kaza sonrası çekilen fotoğraflarla birlikte 05.03.2010 tarihli «sevk irsaliyesi», bu sevk irsaliyesiyle kaza yapan araca istiflendiği anlaşılan emtianın «fatura» değeri ve sigortalı gönderenle alıcı arasındaki «hasar tespit tutanağı» dikkate alınmış, 07.03.2010 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle fatura değeri 27.468,87 TL olan emtianın tamamen hasarlanan kısmının 9.937,90 TL olduğu, kaza mahallinden alıcıya «teslimine» kadarki taşıma «masrafıyla» birlikte sigortalı gönderene 11.337,90 TL ödeme yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

6762 sayılı TTK’nın 785. maddesinin 1.cümlesinde “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.” şeklinde belirtilmesine rağmen mahkemece kâr «mahrumiyetine» ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, kararı …

İcra Müdürlüğü'nün 2008/13189 sayılı takip dosyasında (15.000,00 TL mal bedeli, 12.200,00 TL «kar kaybı» olmak üzere toplam) 27.200,00 TL asıl alacağa ilişkin itirazının iptaline, «asıl alacak» 27.200,00 TL'ye icra takip tarihi olan 05/11/2008 tarihinden itibaren %27 ve değişen oranlarda «avans faiz» oranının uygulanmasına, takibin bu koşullarla devamına, fazlaya ilişkin isteminin reddine, «icra inkar tazminat» isteminin reddine karar verilmiştir.

6762 sayılı TTK’nın 785. maddesinin 1.cümlesinde “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.” şeklinde belirtilmesine rağmen mahkemece kâr «mahrumiyetine» ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, kararı …