Kötüniyetli iktisap
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/7418 E. 2013/23127 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kötüniyetli iktisap↗ çek istirdadı↗ mücerretlik↗ kesinleşen ilam↗ kıymetli evrak↗ hırsızlık↗ sahtecilik↗ eş rızası↗ ciro↗ hamil↗ istirdat↗ çek↗ kötüniyet↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı hakkında açılan ceza davaları nazara alındığında davalının hakkı olmayan ve kira kontratına dayalı alacak nedeniyle dava dışı Konsept Kağıtçılık A.Ş. tarafından davacıya verilen çekleri ele geçirdiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava konusu çeklerin istirdadına, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Kararı davalı temyiz etmiştir.
Dava, 6762 Sayılı TTK'nın 704. maddesine göre açılan çek istirdadı istemine ilişkin olup, bu davada, davacının yasal hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Çeki elinde bulunduran yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir. Aksi halin kabulü kıymetli evrakın “mücerretlik” ilkesini ortadan kaldırır. Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere, davalı davaya cevap vermemiş, böylece davayı inkar etmiş sayılmış; mahkemece ise davalıda olduğu iddia edilen çeklerin yazılı gerekçeyle istirdadına karar verilmiştir. Dosya içerisinde İstanbul 48. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17/11/2011 tarihli 2010/130 Esas, 2011/1561 Karar sayılı kesinleşmemiş ilamı ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 11/06/2007 tarihli iddianamesi bulunmakta olup mahkemece görülen ceza davalarının sonuçlanmasına gerek olup olmadığı hususu değerlendirilmeden karar verilmiştir. Ancak temyiz aşamasında olduğu anlaşılan İstanbul 48. Asliye Ceza Mahkemesi'nin kararına göre sanık davalı ... suça konu çekleri ilgili banka şubesine ibraz etmediğini, çeklerin arkasında yer alan ibraz sırasındaki ciro imzasının kendisine ait olmadığını savunmuş, mahkemece de çek asılları temin edilemediğinden sanığın beraatine karar verilmiştir. Davalı hakkında sahtecilik ve hırsızlık suçlarından ceza yargılaması devam ettiğine ve kesinleşmiş mahkumiyet hükmü bulunmadığına ve davalı da cevap vermemekle davayı inkar etmiş sayıldığına göre dava konusu çeklerin davalı tarafından bankaya ibraz edildiği ve çeklerin davalının elinde bulunduğunun kabulü doğru olmadığı gibi yine bu konuda hangi delillerin bulunduğu açıklanmaksızın ve gerekçeye yer verilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/16236 E. 2011/8137 K.
Ortak:kötüniyetli iktisap · çek istirdadı · eş rızası · hamil · istirdat · çek · kötüniyet
İncelediğiniz karardaDava, 6762 Sayılı TTK'nın 704. maddesine göre açılan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, bu davada, davacının yasal «hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın «kötüniyetli» veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı hakkında açılan ceza davaları nazara alındığında davalının hakkı olmayan ve kira kontratına dayalı alacak nedeniyle dava dışı Konsept Kağıtçılık A.Ş. tarafından davacıya verilen çekleri ele geçirdiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava konusu çeklerin «istirdadına», davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Çeki elinde bulunduran yeni «hamil», çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir.
Benzer bu karardaBu madde hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca «çek»'in «istirdadı» istemine ilişkindir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalının çeki «iyiniyetle iktisap» ettiğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, anılan çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iyiniyetli iktisap · iktisapta ağır kusur · ağır kusur · yetkili hamil · ispat külfeti · iyiniyet · ispat yükü · kusur
Benzer bu karardaBu madde hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalının çeki «iyiniyetle iktisap» ettiğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, anılan çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Bu itibarla mahkemece, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükü altında olmayıp davacının iddiasını «kesin» ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğinden TTK'nun 704 ncü maddesi hükmü uyarınca davacı delilleri değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken «ispat külfeti» ters çevirerek yazılı gerekçeyle hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/3536 E. 2021/677 K.
Ortak:hırsızlık · sahtecilik · ciro
İncelediğiniz karardaDavalı hakkında «sahtecilik» ve «hırsızlık» suçlarından ceza yargılaması devam ettiğine ve kesinleşmiş mahkumiyet hükmü bulunmadığına ve davalı da cevap vermemekle davayı inkar etmiş sayıldığına göre dava konusu çeklerin davalı tarafından bankaya «ibraz» edildiği ve çeklerin davalının elinde bulunduğunun kabulü doğru olmadığı gibi yine bu konuda hangi delillerin bulunduğu açıklanmaksızın ve gerekçeye yer verilmeksi …
Asliye Ceza Mahkemesi'nin kararına göre sanık davalı ... suça konu çekleri ilgili banka şubesine «ibraz» etmediğini, çeklerin arkasında yer alan ibraz sırasındaki «ciro» imzasının kendisine ait olmadığını savunmuş, mahkemece de «çek» asılları temin edilemediğinden sanığın beraatine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, davalı ...’ın icra dosyasını davalı ...'dan olan alacağını tahsil amacı ile «temlik» alan 3. iyi niyetli kişi olduğu dosyayı kendisine temlik eden ... ve takip konusu senedi ...'a «ciro» eden ... ceza dosyasındaki suçlardan beraat ettiği ve kararın kesinleştiği, davalılara «yemin» metni ve davetiyesi gönderildiği her üç davalının da yemin metninin içerdiği hususlara ilişkin olarak yeminlerini ettikleri, takibe konu senedin davacıların elinden «hırsızlık» veya evrakta «sahtecilik» yoluyla ele geçirildiği iddiasının ispat edilemediği, davalı ... «mirasçısı» olan davalılara ilişkin olarak davanın «husumet» yönünden reddine ilişkin kararının onandığı gerekçesiyle; davalılar ..., ...ve ...yönünden karar «verilmesine yer olmadığına», diğer davalılar, ..., ... ve ... yönünden davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:kabul beyanı · yemin · mirasçılık · temlik · havale · karar verilmesine yer olmadığına · husumet
Benzer bu kararda… ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, davalı ...’ın icra dosyasını davalı ...'dan olan alacağını tahsil amacı ile «temlik» alan 3. iyi niyetli kişi olduğu dosyayı kendisine temlik eden ... ve takip konusu senedi ...'a «ciro» eden ... ceza dosyasındaki suçlardan beraat ettiği ve kararın kesinleştiği, davalılara «yemin» metni ve davetiyesi gönderildiği her üç davalının da yemin metninin içerdiği hususlara ilişkin olarak yeminlerini ettikleri, takibe konu senedin davacıların elinden «hırsızlık» veya evrakta «sahtecilik» yoluyla ele geçirildiği iddiasının ispat edilemediği, davalı ... «mirasçısı» olan davalılara ilişkin olarak davanın «husumet» yönünden reddine ilişkin kararının onandığı gerekçesiyle; davalılar ..., ...ve ...yönünden karar «verilmesine yer olmadığına», diğer davalılar, ..., ... ve ... yönünden davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
3- Davalı ... mahkemeye vermiş olduğu, 04.03.2010 «havale» tarihli dilekçede davayı kabul ettiğini açıkça belirtmiş olup, bu «kabul beyanı» ...’ı bağlayacağından davalı ... yönünden kabul nedeni ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği gibi davalı ... «mirasçıları» yönünden Dairemizin bozma kararında açıkça hükmün onanmasına denilmediğinden davalı mirasçıları yönünden kararın kesinleştiği kabul edilerek karar «verilmesine yer olmadığı» şeklinde karar verilmesi HMK’nın 297. maddesine aykırılık teşkil etmekte olup bu davalılar hakkında da yeniden hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar veri …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/7418 E. , 2013/23127 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26.05.2011 tarih ve 2006/540-2011/259 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacı şirketin hamili olduğu toplam 87.615,00 TL bedelli 3 adet çekin 07/05/2006 tarihinde iş yerine giren hırsızların kasayı açarak çalması sebebiyle zayi olduğunu, davalının dava konusu çekleri bankaya ibraz ettiğini ileri sürerek; dava konusu çeklerin istirdadı ile davacı şirkete verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, yargılamaya katılmamış, davaya cevaplarını bildirmemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı hakkında açılan ceza davaları nazara alındığında davalının hakkı olmayan ve kira kontratına dayalı alacak nedeniyle dava dışı Konsept Kağıtçılık A.Ş. tarafından davacıya verilen çekleri ele geçirdiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava konusu çeklerin istirdadına, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Kararı davalı temyiz etmiştir.
Dava, 6762 Sayılı TTK'nın 704. maddesine göre açılan çek istirdadı istemine ilişkin olup, bu davada, davacının yasal hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Çeki elinde bulunduran yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir. Aksi halin kabulü kıymetli evrakın “mücerretlik” ilkesini ortadan kaldırır. Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere, davalı davaya cevap vermemiş, böylece davayı inkar etmiş sayılmış; mahkemece ise davalıda olduğu iddia edilen çeklerin yazılı gerekçeyle istirdadına karar verilmiştir. Dosya içerisinde İstanbul 48. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17/11/2011 tarihli 2010/130 Esas, 2011/1561 Karar sayılı kesinleşmemiş ilamı ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 11/06/2007 tarihli iddianamesi bulunmakta olup mahkemece görülen ceza davalarının sonuçlanmasına gerek olup olmadığı hususu değerlendirilmeden karar verilmiştir.
Ancak temyiz aşamasında olduğu anlaşılan İstanbul 48. Asliye Ceza Mahkemesi'nin kararına göre sanık davalı ... suça konu çekleri ilgili banka şubesine ibraz etmediğini, çeklerin arkasında yer alan ibraz sırasındaki ciro imzasının kendisine ait olmadığını savunmuş, mahkemece de çek asılları temin edilemediğinden sanığın beraatine karar verilmiştir. Davalı hakkında sahtecilik ve hırsızlık suçlarından ceza yargılaması devam ettiğine ve kesinleşmiş mahkumiyet hükmü bulunmadığına ve davalı da cevap vermemekle davayı inkar etmiş sayıldığına göre dava konusu çeklerin davalı tarafından bankaya ibraz edildiği ve çeklerin davalının elinde bulunduğunun kabulü doğru olmadığı gibi yine bu konuda hangi delillerin bulunduğu açıklanmaksızın ve gerekçeye yer verilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/573826400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz