İcra dairesinin yetkisi: TBK 89 gereği alacaklının ikametgahı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2467 E. 2024/7 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
İtirazın iptali davasında icra dairesinin yetkisine itiraz edilmişse, yetkili icra dairesi İİK 50/1 yollamasıyla HMK yetki hükümlerine göre belirlenir. Davacı, alacağını bir sözleşmeye dayandırıyor ve davalı cevap vermeyerek dava dilekçesindeki vakıaları inkar etmiş sayılıyorsa, mahkeme sözleşmenin aslını isteyip davalıyı imza yönünden isticvap etmeden, yalnızca davalının icra takibine itiraz dilekçesindeki akdi ilişkiyi inkarına değer vererek yetkisizlik kararı veremez. İmzanın davalıya ait olduğu anlaşılırsa, sözleşme kapsamındaki cari hesap alacağı TBK 89 uyarınca para borcu niteliğinde olup, ifa yeri alacaklının ikametgahıdır ve takibin başlatıldığı icra dairesi yetkilidir.
Ele alınan sorunlar
İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddinin doğru olup olmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili; takibin dayanağının sözleşme, fatura ve cari hesap ekstresi olduğunu, HMK 10 ve TBK 89 uyarınca alacaklının ikametgahındaki icra dairesinin de yetkili olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 67 uyarınca açılan itirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde takip yapılması özel dava şartı niteliğindedir ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Yetkili icra dairesi İİK 50/1 yollamasıyla HMK'nın yetki hükümlerine göre belirlenir; HMK 6 gereği genel yetkili icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeridir, ancak sözleşmeden kaynaklanan davalarda HMK 10 gereği borcun ifa yeri icra dairesi de yetkilidir. TBK 89/1 gereğince aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Somut olayda davacı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin temelini oluşturan kredili kart sözleşmesine delil olarak dayanmıştır; davalı cevap vermediğinden HMK 128(1) uyarınca davacının dava dilekçesindeki vakıaların tamamını inkar etmiş sayılır. Bu durumda davacı tarafından dayanılan sözleşmenin aslı istenip, davalının attığı imza yönünden davalı isticvap edilmeli; imzanın davalıya ait olduğunun anlaşılması halinde, sözleşme kapsamındaki cari hesap alacağı TBK 89 kapsamında para borcu niteliğinde olacağından akdin ifa yeri alacaklının ikametgahı, takibin başlatıldığı icra dairesi yetkili icra dairesi olacaktır. Davalı isticvap edilmeden, akdi ilişkiyi ret eden itiraz dilekçesine değer verilerek, TBK 89'daki özel yetki kuralı dikkate alınmadan icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sözleşmeye dayalı cari hesap alacağından kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalının sözleşmeyi inkar ettiği durumlarda mahkemenin isticvap yoluna gitmeden ve TBK 89'daki özel yetki kuralını gözetmeden icra dairesinin yetkisizliğine hükmedemeyeceği yönünde emsal niteliğinde bir değerlendirme içermektedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- İtirazın iptali davasında icra dairesinin yetkisine itiraz edilmişse, yetkili icra dairesi İİK 50/1 yollamasıyla HMK'nın yetki hükümlerine göre belirlenir; sözleşmeden kaynaklanan alacaklarda, para borcu niteliğindeki cari hesap alacağı yönünden TBK 89/1 uyarınca aksine anlaşma yoksa ifa yeri alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeridir ve bu yer icra dairesi de yetkilidir.
- Dava şartı
- İtirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde takip yapılması özel dava şartı niteliğindedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ icra dairesinin yetkisi↗ özel dava şartı↗ isticvap↗ cari hesap alacağı↗ para borcu↗ ifa yeri↗ özel yetki kuralı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/2467
KARAR NO 2024/7
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/03/2023
NUMARASI 2022/1065 Esas 2023/294 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/01/2024
İcra Dairesinin yetkisizliği nedeniyle itirazın iptali davasının usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasında 21/01/2021 tarihli ... Kredili Kart Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede, müşterinin(davalının) verdiği bilgilere dayanılarak ... tarafından tespit edilen limitler dahilinde müşterinin ... mağazalarının tamamında emtia satın alarak, bedellerin tek hesapta toplanması ve tutarın belirlenen vadede ödenmesine ilişkin olduğunu, davalı muhtelif zamanlarda müvekkili şirketten bir çok ürün satın almış olup işbu ürünlerin bedelini ödemediğini, müvekkilinin davalıdan 45.335,35-TL alacaklı olduğunu,alacağın ödenmemesi üzerine Bakırköy ... İcra Dairesinin ...-esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı,taraflar tacir olduğundan asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu;alacağın cari hesap ekstresinde ve faturalarda detaylandırıldığını, davalının itirazının iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra ve inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davanın, kredili kart sözleşmesinden kaynaklı alacağından kaynaklı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, takip dosyasında; davalı-borçlunun icra dairesinin yetkisine, hukuki ilişkiye, borca itiraz ettiği, İİK'nın 50. maddesi gereğince öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın inceleneceği, yetki sözleşmesi olmadığı, davalının yerleşim yerinin Konya olduğu, davalı tarafından temel borç ilişkisinin inkarı halinde davacının yerleşim yerinde dava açma hakkı olmadığı, yetkili icra dairesi genel yetki kuralı gereği borçlunun ikametgah adresi olan Konya İcra dairesi olduğundan,davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Davacı vekili; takip talebi ve ödeme emrinde, takibin dayanağı;21.01.2021 tarihli ... Kredili Kart Sözleşmesi uyarınca düzenlenen faturalar ve cari hesap ekstresi olduğu,HMK'nın 10. Maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde açılabileceği, sözleşmede ifa yeri kararlaştırılmaması halinde ifa yerini düzenleyen TBK'nın 89. Maddesinde para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceği hükmünün mahkemece göz ardı edildiğini,yetkili icra dairesinde açılan icra takibi var iken hukuka aykırı olarak davanın reddedildiğini, davacının,özel veya genel yetkili icra dairelerinden birinde takip başlatabileceğini, dava, faturaya dayalı para alacağı olduğundan TBK.nun 89.
maddesi gereğince alacaklının ikametgahı icra dairesinin yetkili olduğunu, kararda arabuluculuk ücreti davacı üzerine bırakılmış ise de davalının arabuluculuk görüşmelerine usulüne uygun olarak davete rağmen katılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına ,davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacının fatura ve cari hesap ektresine dayalı olarak başlattığı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde takip yapılması özel dava şartı niteliğinde olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla, mahkemece bu hususun kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Eldeki davada Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe karşı davalı borçlu tarafından, yerleşim yerinin bulunduğu Konya Meram icra dairelerinin yetkili olduğundan bahisle icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiştir. Yetkili icra dairesi; İİK’nın 50/1 maddesi yollamasıyla, HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirlenir.
HMK'nın 6. maddesi gereği, genel yetkili mahkeme ve icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri mahkeme ve icra dairesidir. Sözleşmeden kaynaklanan davalarda, HMK’nın 10. maddesi gereğince borcun ifa yeri mahkemesi de yetkilidir. 6098 sayılı TBK'nın 89/1 maddesine göre ise, aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Somut olayda icra takibin fatura ve cari hesap ilişkisine dayandırılmış ise de ;açılan itirazın iptali davasında davacı tarafından , taraflar arasındaki ticari ilişkinin temelini oluşturan 21.01.2021 tarihli ... Kredili Kart Sözleşmesi'ne delil olarak dayanılmış olup; davalı yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediğinden HMK 128(1)maddesi uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş durumdadır.
Bu halde; davacı tarafından delil olarak dayanılan sözleşmenin aslı istenip, davalının attığı imza yönünden davalı isticvap edilip, imzanın davalıya ait olduğunun anlaşılması halinde, taraflar arasında akdedilen kredili kart sözleşmesi kapsamındaki ticari ilişkide oluşan cari hesap alacağı TBK'nın 89. maddesi kapsamında para borcu niteliğinde olduğundan akdin ifa yeri alacaklının ikametgahı, takibin başlatıldığı icra dairesi yetkili icra dairesi olacaktır. Davalının imzasını taşıyan sözleşme nedeniyle isticvap edilmeden icra takibine itiraz dilekçesinde akdi ilişkiyi red ettiğine yönelik itirazına değer verilerek ,TBK 89.maddesindeki özel yetki kuralı dikkate alınmadan icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/03/2023 Tarih 2022/1065 Esas 2023/294 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/01/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/57222 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi