Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/9179 E. 2013/23145 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
açığa imza↗ avalist↗ aval↗ şahsi sorumluluk↗ bono↗ limited şirket↗ menfi tespit↗ vekalet ücreti↗ temsil↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 8.000,00 TL bedelli bonoyu davacı ...'ın şirket temsilcisi olarak düzenlediği, senette Özel Bödes Eğitim Hizmetleri Basım Yayın Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kaşesinin bulunduğu ve senet borçlusunun bu şirket olduğu, ortakların şirkete ve şirketin alacaklarına karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, kişisel yönden dava ve takibe konu olamayacakları gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 8000 TL bedelli bono sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, bonodan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin olup, davacı davaya konu bonoyu, dava dışı şirket temsilcisi olarak imzaladığını bu nedenle şahsi sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüş mahkemece de dava konusu bononun davacı tarafından dava dışı şirket temsilcisi sıfatıyla düzenlendiği, bu nedenle borçtan sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak davaya konu bononun, dava dışı borçlu şirket temsilcisi davacı tarafından şirket kaşesi üzerine ve açığa imza atılmak suretiyle düzenlendiği anlaşılmaktadır. 6762 Sayılı TTK'nın 690. maddesi göndermesiyle bonolar hakkında uygulanması gereken aynı Kanunun 590'ncı maddesi uyarınca davalının bonodan dolayı şahsi sorumluluğu söz konusu olduğu gibi şirket kaşesi dışında senet üzerine atmış olduğu ikinci imza, aynı Yasa'nın 612'nci maddesi uyarınca aval olarak kabul edilir ve bu imza sahibi borçtan avalist sıfatıyla da şahsen sorumlu olur. Bu itibarla, mahkemece davacının bonodan dolayı şahsen sorumlu bulunduğu nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olamamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/18977 E. 2013/610 K.
Ortak:açığa imza · avalist · aval · bono · temsil
İncelediğiniz karardaAncak davaya konu «bononun», dava dışı borçlu şirket «temsilcisi» davacı tarafından şirket kaşesi üzerine ve «açığa imza» atılmak suretiyle düzenlendiği anlaşılmaktadır.
6762 Sayılı TTK'nın 690. maddesi göndermesiyle «bonolar» hakkında uygulanması gereken aynı Kanunun 590'ncı maddesi uyarınca davalının bonodan dolayı «şahsi sorumluluğu» söz konusu olduğu gibi şirket kaşesi dışında senet üzerine atmış olduğu ikinci imza, aynı Yasa'nın 612'nci maddesi uyarınca «aval» olarak kabul edilir ve bu imza sahibi borçtan «avalist» sıfatıyla da şahsen sorumlu olur.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 8.000,00 TL bedelli bonoyu davacı ...'ın şirket «temsilcisi» olarak düzenlediği, senette Özel Bödes Eğitim Hizmetleri Basım Yayın Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kaşesinin bulunduğu ve senet borçlusunun bu şirket olduğu, ortakların şirkete ve şirketin alacaklarına karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, kişisel yönden dava ve takibe konu olamayacakları gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 8000 TL bedelli «bono» sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaİhtiyati «haciz» talebine konu «bononun», borçlu şirket «temsilcisi» ... tarafından şirket kaşesi üzerine ve «açığa imza» atılmak suretiyle düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Mülga TTK'nun 690. maddesi göndermesiyle «bonolar» hakkında uygulanması gereken aynı kanunun 589. maddesi gereğince, şirket «temsilcisinin» şirket kaşesi dışında senet üzerine atmış olduğu ikinci imza, burada «keşideci» sıfatı söz konusu olmayacağından, «aval» olarak kabul edilir ve bu imza sahibi borçtan ovalist sıfatıyla sorumlu olur.
Mahkemece, alacaklının talebinin, İcra ve İflas Kanunu'nun «257». maddesinin l. fıkrasına uygun olduğu gerekçesiyle, aleyhine «ihtiyati haciz» istenilen .... yönünden kabulü ile, borçlu şirketin menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslarda olan hak ve alacaklarının, 27.000,00 TL borç tutarı ile sınırlı olmak kaydıyla ihtiyaten haczine, borçlu ...'in ise senet metninde «avalist» olarak isim, adres ve imzası bulunmadığı gerekçesiyle, borçlu ... yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:i̇i̇k 257 · ihtiyati haciz · keşideci · haciz
Benzer bu karardaMahkemece, alacaklının talebinin, İcra ve İflas Kanunu'nun «257». maddesinin l. fıkrasına uygun olduğu gerekçesiyle, aleyhine «ihtiyati haciz» istenilen .... yönünden kabulü ile, borçlu şirketin menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslarda olan hak ve alacaklarının, 27.000,00 TL borç tutarı ile sınırlı olmak kaydıyla ihtiyaten haczine, borçlu ...'in ise senet metninde «avalist» olarak isim, adres ve imzası bulunmadığı gerekçesiyle, borçlu ... yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, «ihtiyati haciz» isteyen-alacaklı vekili temyiz etmiştir.
Dava, «ihtiyati haciz» talebine ilişkindir.
Mahkemece, «ihtiyati haciz» isteyen-alacaklı vekilinin talebinin borçlu .... yönünden kabulüne, borçlu ... yönünden ise, anılan borçlunun senet metninde «avalist» olarak isim, adres, ve imzası bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/5614 E. 2023/81 K.
Ortak:bono · menfi tespit · Menfi tespit
İncelediğiniz kararda1- Dava, bonodan kaynaklanan «menfi tespit» istemine ilişkin olup, davacı davaya konu bonoyu, dava dışı şirket «temsilcisi» olarak imzaladığını bu nedenle «şahsi sorumluluğunun» bulunmadığını ileri sürmüş mahkemece de dava konusu «bononun» davacı tarafından dava dışı şirket temsilcisi sıfatıyla düzenlendiği, bu nedenle borçtan sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 8.000,00 TL bedelli bonoyu davacı ...'ın şirket «temsilcisi» olarak düzenlediği, senette Özel Bödes Eğitim Hizmetleri Basım Yayın Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kaşesinin bulunduğu ve senet borçlusunun bu şirket olduğu, ortakların şirkete ve şirketin alacaklarına karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, kişisel yönden dava ve takibe konu olamayacakları gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 8000 TL bedelli «bono» sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Ancak davaya konu «bononun», dava dışı borçlu şirket «temsilcisi» davacı tarafından şirket kaşesi üzerine ve «açığa imza» atılmak suretiyle düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «bono» bir ödeme aracı olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekeceği, sebepten bağımsız olarak soyut bir hukuki işlem şeklinde olan bonodan dolayı borç altına giren kişilerin bu senedin «bedelsiz» olduğu konusundaki iddiasında «ispat külfetinin» borçluya ait olduğu, diğer «menfi tespit» davalarından farklı olarak «kıymetli evrak» ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit davalarında «borç ikrarı» anlamı «taşıyan» bonodan dolayı alacaklının alacağını ispat etmesi zorunluluğu bulunmadığı, davacı taraf senet altındaki kaşenin şirketlerine ait olmadığını iddia etmiş ise de kaşe senedin zorunlu unsuru sayılmayacağından takibe konu senedin «kambiyo senedi vasfını» etkilemeyeceği, «ispat yükü» üzerinde olan davacının borçlu olmadığını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Şti.'nin senetten sorumlu olduğunun kabulü gerekeceği, şirket kaşesi «bononun» zorunlu unsurlarından olmayıp kaşenin bulunması ya da bulunmamasının senedin geçerliliğini etkileyemeyeceği, dava konusu senedin davacı şirketin kayıtlarında yer a …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, icra takibinden sonra açılan «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:kambiyo senedi vasfı · borç ikrarı · kıymetli evrak · ispat külfeti · bedelsizlik · kambiyo senedi · ikrar · ispat yükü
Benzer bu karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «bono» bir ödeme aracı olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekeceği, sebepten bağımsız olarak soyut bir hukuki işlem şeklinde olan bonodan dolayı borç altına giren kişilerin bu senedin «bedelsiz» olduğu konusundaki iddiasında «ispat külfetinin» borçluya ait olduğu, diğer «menfi tespit» davalarından farklı olarak «kıymetli evrak» ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit davalarında «borç ikrarı» anlamı «taşıyan» bonodan dolayı alacaklının alacağını ispat etmesi zorunluluğu bulunmadığı, davacı taraf senet altındaki kaşenin şirketlerine ait olmadığını iddia etmiş ise de kaşe senedin zorunlu unsuru sayılmayacağından takibe konu senedin «kambiyo senedi vasfını» etkilemeyeceği, «ispat yükü» üzerinde olan davacının borçlu olmadığını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/38 E. 2017/444 K.
Ortak:aval · şahsi sorumluluk · bono · limited şirket · temsil
İncelediğiniz kararda1- Dava, bonodan kaynaklanan «menfi tespit» istemine ilişkin olup, davacı davaya konu bonoyu, dava dışı şirket «temsilcisi» olarak imzaladığını bu nedenle «şahsi sorumluluğunun» bulunmadığını ileri sürmüş mahkemece de dava konusu «bononun» davacı tarafından dava dışı şirket temsilcisi sıfatıyla düzenlendiği, bu nedenle borçtan sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
6762 Sayılı TTK'nın 690. maddesi göndermesiyle «bonolar» hakkında uygulanması gereken aynı Kanunun 590'ncı maddesi uyarınca davalının bonodan dolayı «şahsi sorumluluğu» söz konusu olduğu gibi şirket kaşesi dışında senet üzerine atmış olduğu ikinci imza, aynı Yasa'nın 612'nci maddesi uyarınca «aval» olarak kabul edilir ve bu imza sahibi borçtan «avalist» sıfatıyla da şahsen sorumlu olur.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 8.000,00 TL bedelli bonoyu davacı ...'ın şirket «temsilcisi» olarak düzenlediği, senette Özel Bödes Eğitim Hizmetleri Basım Yayın Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kaşesinin bulunduğu ve senet borçlusunun bu şirket olduğu, ortakların şirkete ve şirketin alacaklarına karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, kişisel yönden dava ve takibe konu olamayacakları gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 8000 TL bedelli «bono» sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaİtiraz eden, her iki imzanın da şirketi «temsilen» kendisi tarafından atıldığını bu nedenle «bono» nedeniyle «şahsi sorumluluğunun» bulunmadığını ileri sürmüştür.
İhtiyati «haciz» istemine konu olan «bonoda» ödeyecek kişi (asıl borçlu) olarak ... ismi olup, bono üzerine iki adet aynı «limited şirket» kaşesinin basıldığı ve kaşelerden birinin üzerinde aynı kişiye ait iki adet imza bulunduğu görülmektedir.
Bono metninde yer alan Limited Şirket ise asıl borçluya «aval» veren durumunda olup «bono» üzerindeki her iki imza asıl borçlu ile aval veren yönünden atılmış bulunmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ihtiyati hacze itiraz · ihtiyati haciz · haciz
Benzer bu karardaBu durum karşısında, asıl borçlu durumunda bulunan «ihtiyati hacize» itiraz eden gerçek kişinin itirazının reddedilmesi gerekirken mahkemece imzaların kaşe üzerinde bulunması hususu yanlış değerlendirilerek «ihtiyati hacze itirazın» kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Dava, «ihtiyati haciz» kararına itiraza ilişkindir.
Alacaklı «bonoya» dayalı olarak «ihtiyati haciz» istemiş olup, borçlulardan gerçek kişinin itirazı üzerine mahkemece itirazın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece her iki imzanın da şirket kaşesi üzerinde bulunduğu belirtilerek «ihtiyati hacze itirazın» kabulüne karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/9179 E. , 2013/23145 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19.03.2013 tarih ve 2012/388-2013/195 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacının dava dışı Birey Dershanesinin sahibi Bödes Eğitim Tic.Ltd. Şti.'nin ortağı olduğunu ve aynı zamanda şirkete ait olan dershanede müdür ve öğretmen olarak çalıştığını, davalının da aynı dershane bünyesinde öğretmen olarak çalıştığını ve ücretinin tahsili için müvekkili aleyhine kambiyo senedine dayalı icra takibi yapıldığını, ancak şirket borçlarından ortakların bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkili aleyhine icra takibi yapılamayacağını ileri sürerek davacının 8.000,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve yargılama sonuna kadar ödenen bedel olursa bunun faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının senet altındaki imzayı inkar etmediğini, senet altında iki adet imzanın bulunduğunu, birisinin şirketi birisinin de davacının kendisini bağlayacağını, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre keşidecinin şirketi temsile yetkisi olmadığı takdirde de borçtan bizzat kendisinin sorumlu olacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 8.000,00 TL bedelli bonoyu davacı ...'ın şirket temsilcisi olarak düzenlediği, senette Özel Bödes Eğitim Hizmetleri Basım Yayın Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kaşesinin bulunduğu ve senet borçlusunun bu şirket olduğu, ortakların şirkete ve şirketin alacaklarına karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, kişisel yönden dava ve takibe konu olamayacakları gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 8000 TL bedelli bono sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, bonodan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin olup, davacı davaya konu bonoyu, dava dışı şirket temsilcisi olarak imzaladığını bu nedenle şahsi sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüş mahkemece de dava konusu bononun davacı tarafından dava dışı şirket temsilcisi sıfatıyla düzenlendiği, bu nedenle borçtan sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak davaya konu bononun, dava dışı borçlu şirket temsilcisi davacı tarafından şirket kaşesi üzerine ve açığa imza atılmak suretiyle düzenlendiği anlaşılmaktadır. 6762 Sayılı TTK'nın 690. maddesi göndermesiyle bonolar hakkında uygulanması gereken aynı Kanunun 590'ncı maddesi uyarınca davalının bonodan dolayı şahsi sorumluluğu söz konusu olduğu gibi şirket kaşesi dışında senet üzerine atmış olduğu ikinci imza, aynı Yasa'nın 612'nci maddesi uyarınca aval olarak kabul edilir ve bu imza sahibi borçtan avalist sıfatıyla da şahsen sorumlu olur.
Bu itibarla, mahkemece davacının bonodan dolayı şahsen sorumlu bulunduğu nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olamamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/571364600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz