Haksız Rekabetin Tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/9076 E. 2013/22554 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıyan↗ maddi tazminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının kitabında yer alan 12 soruya ait cevapların, davacının kitabında yer alan aynı soruların cevaplarından aynen alındığı, alınan soru cevaplarının sahibinin hususiyetini taşıyan fikri çaba ürünü, ilim eseri niteliğinde bulunduğu, alıntılandırmada herhangi bir kaynak gösterilmediği gibi, amacı aşacak şekilde iktibas yapıldığı; aynı şekilde davalının kitabında yer alan 19 adet sorunun davalı tarafından geçmişte araştırma yapılıp, belli bir sıra dahilinde tercih edilmiş olmadığı, aksine davacının kitabındaki ilgili sorulardan aynen alındığı, davacının ise bu soruları emek ve zaman harcamak suretiyle eski yıllardaki soruları araştırarak bulduğu ve kendisinin belirlediği bir plan dahilinde sıraladığı, davacının bu çalışmasının sonucu ortaya koyduğu 19 sorunun küçük de olsa bir veri tabanı niteliğinde olduğu, davalının bunu aynen kendi kitabına aktardığı, herhangi bir kaynak gösterilmediği gibi, amacı aşacak şekilde eserden iktibas yapılmış olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalının ihlal teşkil eden soru ve çözümleri içeren ürünün yeni basım ve satışının durdurulmasına, FSEK'in 68. maddesi uyarınca 930,00 TL telif tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tecavüzün bu şekilde ref'ine, fazla isteminin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 5846 sayılı Kanun kapsamında, esere tecavüz nedeniyle tecavüzün ref'i, basım ve satışının durdurulması ve maddi tazminat talebine ilişkindir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 1/B ve 2. maddeler uyarınca, ilim ve edebiyat eseri herhangi bir şekilde dil ve yazıyla ifade olunan ve sahibinin hususiyetini taşıyan fikir mahsulüdür. Somut uyuşmazlıkta, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişilerce düzenlenen raporda, her iki kitapta müşterek olarak bulunan 12 adet sorunun cevabının davacı kitabında daha önce mevcut olan çözümün alınarak davalı yayınevi tarafından piyasaya sunulan kitapta kullanıldığından bahisle, fikri hak ihlali bulunduğu görüşü açıklanmıştır. Davacıya ait kitabın ÖSYM tarafından ÜSS, ÖYS, ÖSS sınavlarında sorulan sorular ile bunların cevaplarından oluşması nedeniyle, davacı tarafın bu cevaplar üzerinde mali hak iddiasında bulunabilmesi için söz konusu kitabı hazırlayan gerçek kişilerin ürettikleri çözümün bilinen ve herkesçe ulaşılabilecek çözümleri dışında bu kişilerin fikri çaba ve hususiyetleri sonucu meydana getirdikleri birer çözüm olduklarının kabulü gerekir. Oysa bilirkişi raporunda söz konusu soru cevaplarındaki bazı çözümlerin birkaç değişiklikle davacı kitabından alındığı açıklanmış ise de yine aynı raporda bu soruların farklı çözümlerinin de muhtemel olduğu, ancak her iki kitapta da aynı çözümlerin bulunduğu düşüncesinden yola çıkılarak izinsiz iktisapta bulunulduğu kanaatine ulaşılmış, öte yandan davacı tarafça piyasaya sunulan kitapta yer alan söz konusu 12 adet cevabın 5846 sayılı FSEK'in 1/B ve 2. maddeleri kapsamında sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat eseri niteliğinde fikir mahsulü olup olmadığı hususunda bir açıklamada bulunulmamıştır. Bu durumda, yukarıda belirtilen hususlarda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmaksızın, sadece aynı soru cevaplarının davalı tarafça yayınlanan kitapta yer aldığından bahisle bu eylemin 5846 sayılı FSEK'in 68. maddeye aykırı olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Telif Hakkı İhlalinden Kaynaklanan Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/9899 E. 2011/4508 K.
Ortak:taşıyan · maddi tazminat
İncelediğiniz kararda… tabında yer alan 12 soruya ait cevapların, davacının kitabında yer alan aynı soruların cevaplarından aynen alındığı, alınan soru cevaplarının sahibinin hususiyetini «taşıyan» fikri çaba ürünü, ilim eseri niteliğinde bulunduğu, alıntılandırmada herhangi bir kaynak gösterilmediği gibi, amacı aşacak şekilde iktibas yapıldığı; aynı şekilde …
Dava, 5846 sayılı Kanun kapsamında, esere tecavüz nedeniyle tecavüzün ref'i, basım ve satışının durdurulması ve «maddi tazminat» talebine ilişkindir.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 1/B ve 2. maddeler uyarınca, ilim ve edebiyat eseri herhangi bir şekilde dil ve yazıyla ifade olunan ve sahibinin hususiyetini «taşıyan» fikir mahsulüdür.
Benzer bu kararda… satışının durdurulmasına, mevcut kitaplara el konulmasına,internette yapılan reklam ve kitap ile ilgili işlemlerin durdurularak tecavüzün önlenmesine, 22.277,00.TL «maddi tazminat» ve 10.000,00 TL manevi tazminatın «temerrüt» faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Anılan Yasanın 1 nci maddesinde eser, sahibinin hususiyetini «taşıyan» ilim ve edebiyat, musiki,güzel sanatlar ve sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri olarak tanımlanmıştır.Fikri ürünün eser niteliğinde olup olmadığı hususu, mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:eksik inceleme · temerrüt
Benzer bu kararda… satışının durdurulmasına, mevcut kitaplara el konulmasına,internette yapılan reklam ve kitap ile ilgili işlemlerin durdurularak tecavüzün önlenmesine, 22.277,00.TL «maddi tazminat» ve 10.000,00 TL manevi tazminatın «temerrüt» faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
… konusu fotoğrafların eser niteliğinde olup olmadıklarının açıklığa kavuşturulması suretiyle hasıl alacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» karar tesisi bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/5325 E. 2019/6552 K.
Ortak:Haksız Rekabetin Tespiti
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tasarruf yetkisi · kaldırma ve yeniden hüküm · haksız fiil · haksız rekabet · dahili dava · istinaf yoluna başvurulabilirlik
Benzer bu kararda… lduğu, dolayısıyla davacının FSEK kapsamında talep edebileceği bir hakkının bulunmadığının mütalaa edildiği ve bu görüşün Dairece de benimsendiği, davacının TBK'nın «haksız fiil» veya TTK'nın «haksız rekabet» hükümlerine göre talepte bulunma imkanına gelince; esasen davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde sadece FSEK'e dayanıldığından, davacının anılan hükümlere göre korunamayacağının kabulü gerekse de bir an için aksi düşünüldüğünde dahi, 2012 basım tarihli inceleme konusu yayının, davacı ile davalı yazarlar tarafından ortaklaşa hazırlandığı ve dava konusu 2013 ve devamı baskılarda bu yayında yer alan soruların büyük çoğunluğunun kullanıldığı ancak, 2013 ve devamı baskıların, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunca alınan kararlar doğrultusunda, ilköğretim veya ortaöğretimde yapılan müfredat değişiklikleri gözetilerek, davalılarca büyük oranda yeniden yazılıp güncellendiği, buna ilaveten davaya konu yayın içeriğindeki soruların, daha önceki yıllarda davalı yayınevi «dahil» birçok yayınevince yayımlanmış olan aynı nitelikteki kitaplarda da aynen yer aldığı, sonuç olarak davacının hak iddia ettiği 2012 tarihli yayında yer alan ve 2013 ve devamı baskılarda kullanılan soruların, tek başına davacı tarafından üretilmiş olduğunun davacı tarafça kanıtlanamadığı, bu nedenle haksız fiil veya haksız rekabet hükümlerine göre de hak iddia edilemeyeceği, her ne kadar tüm bu nedenler ilk derece mahkemesi kararının gerekçesiyle aynı olsa da duruşma açılıp inceleme yapılarak yazılı sonuca varıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının «kaldırılarak yeniden» hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 3.
… oruma bulamayacağı, davaya konu yayın veya yayın içeriği eser olmamakla birlikte, şayet koşulları mevcut ise Türk Borçlar Kanunu veya Türk Ticaret Kanunu kapsamında «haksız fiil», «haksız rekabet», hükümlerine göre korunma imkanının bulunduğu, bununla birlikte 2012 basım tarihli inceleme konusu yayının, davacı ile davalı yazarlar tarafından ortaklaşa olarak hazırlandığı, ancak davaya konu bu yayında yer alan soruların her birinin hangi yazar/yazarlar tarafından ve kaç adet olarak hazırlandığının belli olmadığı, söz konusu yayınlar üzerindeki çoğaltma ve yayma niteliğindeki «tasarruf yetkilerinin» davalı yayınevine ait olduğu, bahse konu yayınların içeriğindeki soruların oluşturulmasından yayınevinin değil, yazarların sorumlu bulunduğu, davaya konu yayın içe …
Karara karşı davacı vekili tarafından «istinaf yoluna başvurulmuştur».
… rinde mali ve manevi haklarının da bulunduğunun kabulüyle değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince davanın reddine yönelik kararın «kaldırılıp yeniden» esas hakkında davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmediğinden bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/1776 E. 2023/5557 K.
Ortak:maddi tazminat
İncelediğiniz karardaDava, 5846 sayılı Kanun kapsamında, esere tecavüz nedeniyle tecavüzün ref'i, basım ve satışının durdurulması ve «maddi tazminat» talebine ilişkindir.
Benzer bu kararda… in doğru olduğu, ancak Mahkemece yapılan inceleme ve değerlendirmeler hüküm kurulması için yeterli görülmediğinden bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, davacının «maddi tazminat» istemini dayandırdığı 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca taraflar arasında sözleşme ilişkisi doğduğundan «zamanaşımı» süresinin 10 yıl olduğu, yine davacının maddi tazminat istemini dayandırdığı 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesi uyarınca da «uzamış ceza zamanaşımı» süresinin geçerli bulunması karşısında zamanaşımı süresinin 8 yıl olduğu, özünde «haksız fiile» dayalı bu istemler için zaman aşımı süresinin, en erken davalının ilk basımı gerçekleştirdiği 2012 yılında başlayacağı nazara alındığında hem 16.02.2016 dava hem de 28.05.2018 «ıslah» tarihi itibariyle zamanaşımı sürelerinin dolmadığı, Mahkemece davacının 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin ikinci fıkrasına dayalı talebinin reddine karar verildiği halde, davanın tamamen kabulüne karar verilip, davalı yararına «vekalet ücreti» ve «yargılama giderlerine» hükmedilmemesinin ve 70 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayalı talepleri hakkında bir karar verilmemesinin de doğru görülmediği, davacının 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca 199.771,46 TL talep edebileceği, ancak bu konuda davacının 28.05.2018 tarihli ıslah talebi ile bağlı kalındığı, İstinaf mahkemesince alınan ek bilirkişi raporunda davacının 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davalının fiili satışlarına göre 3.493,03 TL, bandrol sayısına göre 11.209,22 TL, basım adedine göre 25.792,42 TL kar talep edebileceği, bu bedellerin tamamının, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca hükmedilecek telif tazminatından az olduğundan 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre davacının koşulları oluşmayan talebinin reddine karar vermek gerektiği, davalı tarafça dava konusu fiilin işlenmediği yönünde bir savunmada bulunulmadığı nazara alınarak ceza davasının kesinleşmesinin beklenmesinin bir yarar sağlamayacağı, dava dilekçesinin talep sonucunda herhangi bir faiz talebinde bulunulmadığı ancak ıslah dilekçesinde tüm telif tazminatı talebi için dava tarihinden itibaren «yasal faiz» talebinde bulunulduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün «kaldırılmasına, yeniden» esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne 199.610,52.TL telif tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan tahsil …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya ait 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 ve 2012 yıllarında KPSS sınavında sorulduğu belirtilen sınav sorularının, davalı tarafa ait 26 ayrı eserde izinsiz kullanılıp kullanılmadığı, 5846 sayılı Kanun'un 68, 70 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 70 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayalı «maddi tazminat» taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:uzamış ceza zamanaşımı · rayiç bedel · ceza zamanaşımı · mükerrerlik · maddi hata · hakkaniyet · muvafakat · kaldırma ve yeniden hüküm
Benzer bu kararda… in doğru olduğu, ancak Mahkemece yapılan inceleme ve değerlendirmeler hüküm kurulması için yeterli görülmediğinden bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, davacının «maddi tazminat» istemini dayandırdığı 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca taraflar arasında sözleşme ilişkisi doğduğundan «zamanaşımı» süresinin 10 yıl olduğu, yine davacının maddi tazminat istemini dayandırdığı 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesi uyarınca da «uzamış ceza zamanaşımı» süresinin geçerli bulunması karşısında zamanaşımı süresinin 8 yıl olduğu, özünde «haksız fiile» dayalı bu istemler için zaman aşımı süresinin, en erken davalının ilk basımı gerçekleştirdiği 2012 yılında başlayacağı nazara alındığında hem 16.02.2016 dava hem de 28.05.2018 «ıslah» tarihi itibariyle zamanaşımı sürelerinin dolmadığı, Mahkemece davacının 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin ikinci fıkrasına dayalı talebinin reddine karar verildiği halde, davanın tamamen kabulüne karar verilip, davalı yararına «vekalet ücreti» ve «yargılama giderlerine» hükmedilmemesinin ve 70 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayalı talepleri hakkında bir karar verilmemesinin de doğru görülmediği, davacının 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca 199.771,46 TL talep edebileceği, ancak bu konuda davacının 28.05.2018 tarihli ıslah talebi ile bağlı kalındığı, İstinaf mahkemesince alınan ek bilirkişi raporunda davacının 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davalının fiili satışlarına göre 3.493,03 TL, bandrol sayısına göre 11.209,22 TL, basım adedine göre 25.792,42 TL kar talep edebileceği, bu bedellerin tamamının, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca hükmedilecek telif tazminatından az olduğundan 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre davacının koşulları oluşmayan talebinin reddine karar vermek gerektiği, davalı tarafça dava konusu fiilin işlenmediği yönünde bir savunmada bulunulmadığı nazara alınarak ceza davasının kesinleşmesinin beklenmesinin bir yarar sağlamayacağı, dava dilekçesinin talep sonucunda herhangi bir faiz talebinde bulunulmadığı ancak ıslah dilekçesinde tüm telif tazminatı talebi için dava tarihinden itibaren «yasal faiz» talebinde bulunulduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün «kaldırılmasına, yeniden» esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne 199.610,52.TL telif tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan tahsil …
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilince dava konusu kitapların basım tarihlerinden itibaren «yasal faiz» talep edildiği halde mahkemece bu konuda bir karar verilmediğini, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesine göre tazminat istendiği hallerde aynı Kanun'un 70 inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanarak tazminat istenebileceğini, mahkemece bu maddeye göre hesap yapılamaması halinde zarar miktarının «hakkaniyete» uygun olarak belirlenmesinin gerektiğini, mahkemenin 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre yaptığı değerlendirmenin de hatalı olduğunu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamaya «dahil» edilen soru sayılarında «maddi hatalar» yapıldığını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.
… mış olunan kitaplarla ilgili olarak davacı tarafın 2016 yılına kadar hiçbir talebinin olmadığını, davacı taraf uzunca bir süre ses çıkarmayarak söz konusu yayınlara «muvafakat» etmiş sayılmasının gerektiğini, tazminat hesaplaması yapılırken davacı tarafça sunulan Telif Ücret Tarifesinin dikkate alındığını, emsal ve «rayiç bedeller» üzerinden hareket edilmeyip fahiş rakamlara ulaşıldığını, bu nedenle yapılan tazminat hesabını da kabul etmediklerini, «zamanaşımı» hakkında bir değerlendirme yapılmadığını, müvekkil şirkete ait kitapların içerik itibariyle aynı olduğu sadece yeni baskılarda kapaklarındaki yıl ibaresinin değişt …
… n soruların maksadın haklı göstereceği nispette iktisap niteliğinde olduğunu, sorulardan izinsiz faydalanmak gibi bir amacın bulunmadığını, bilirkişilerce soruların «mükerrer» sayıldığını ve tazminatın yanlış hesaplandığını, davacının sunduğu ücret tarifesi üzerinden yapılan tazminat miktarına itiraz edildiğini, davacı taraf uzun süre sessiz kalıp dava açmadığından yayınlara «muvafakat» etmiş sayılacağını, davacı taleplerinin «zamanaşımına» uğradığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/9606 E. 2018/2285 K.
Ortak:maddi tazminat
İncelediğiniz karardaDava, 5846 sayılı Kanun kapsamında, esere tecavüz nedeniyle tecavüzün ref'i, basım ve satışının durdurulması ve «maddi tazminat» talebine ilişkindir.
Benzer bu kararda… öğretim alanında toplama eser olsa da iktibas serbestisi koşullarına riayet edilmediği, çoğaltma ve yayma haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, «rayiç değerin» 3 katı 55.000 TL «maddi tazminatın» «ıslah» tarihinden itibaren «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline, 5.000 TL manevi tazminatın ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline, taraflar arasında farazi sözleşme kurulmuş olup men taleplerinin reddine, hüküm kesinleşince «ilanına» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rayiç değer · ıslah · yasal faiz · ilan
Benzer bu kararda… öğretim alanında toplama eser olsa da iktibas serbestisi koşullarına riayet edilmediği, çoğaltma ve yayma haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, «rayiç değerin» 3 katı 55.000 TL «maddi tazminatın» «ıslah» tarihinden itibaren «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline, 5.000 TL manevi tazminatın ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline, taraflar arasında farazi sözleşme kurulmuş olup men taleplerinin reddine, hüküm kesinleşince «ilanına» karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/9076 E. , 2013/22554 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16.01.2013 tarih ve 2011/4-2013/7 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin “44 yılın ÜSS-ÖYS-ÖSS Soruları ve Ayrıntılı Çözümleri (Geometri-Analitik Geometri)” isimli eserin mali haklarının sahibi olduğunu, anılan eserin ilk olarak 2006 yılında piyasaya sunulduğunu, her yıl sınavlarda çıkan sorular da göz önüne alınarak eklenip basımının yenilendiğini, kitapta kullanılan soruların telif haklarının ÖSYM’ye ait olduğunu, telif ücreti ödenmek suretiyle kullanım için kurumdan izin alındığını, buna karşın soruların çözümlenmesi, dizgi, grafik ve tasarım işlemlerinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, başka firmalar tarafından da aynı iznin alınıp eserler oluşturulup kamuya sunulduğunu, oluşturulan eserler arasında sorular dışında herhangi bir benzerlik bulunmadığını, buna karşın davalı firmanın müvekkilinin haklarına sahip olduğu eserin birebir aynısını ufak tefek kelime ve ifade farklılıkları oluşturarak “YGS-LYS Son 45 Yıl Geometri Soruları ve Çözümleri” adıyla kamuya sunduğunu, hatta müvekkilinin eserinde 1966-1974 yılları arasında henüz ÖSYM kurulmadan sınavlarda sorulan soruların da bulunduğunu, davalının bu soruları da aynı sıra ve cevaplarıyla birlikte aldığını, müvekkilinin satışa sunduğu kitabın aynısının davalı tarafından taranarak dizgisi de kullanılmak suretiyle piyasaya sunulduğunu ileri sürerek, müvekkiline ait esere yönelik tecavüzün ref’ine, bahse konu eserin basım ve satışının durdurulmasına, FSEK'in 68.
maddesi uyarınca 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, tecavüzün ref’ine, tecavüz konusu kitapların toplatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin soruları ÖSYM'den telif ücreti ödeyerek satın aldığını, çözümlerini işin ehli uzmanlara yaptırdığını, cevaplardaki benzerliklerin normal olduğunu, çünkü doğru cevaba ulaşma yolunun sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının kitabında yer alan 12 soruya ait cevapların, davacının kitabında yer alan aynı soruların cevaplarından aynen alındığı, alınan soru cevaplarının sahibinin hususiyetini taşıyan fikri çaba ürünü, ilim eseri niteliğinde bulunduğu, alıntılandırmada herhangi bir kaynak gösterilmediği gibi, amacı aşacak şekilde iktibas yapıldığı; aynı şekilde davalının kitabında yer alan 19 adet sorunun davalı tarafından geçmişte araştırma yapılıp, belli bir sıra dahilinde tercih edilmiş olmadığı, aksine davacının kitabındaki ilgili sorulardan aynen alındığı, davacının ise bu soruları emek ve zaman harcamak suretiyle eski yıllardaki soruları araştırarak bulduğu ve kendisinin belirlediği bir plan dahilinde sıraladığı, davacının bu çalışmasının sonucu ortaya koyduğu 19 sorunun küçük de olsa bir veri tabanı niteliğinde olduğu, davalının bunu aynen kendi kitabına aktardığı, herhangi bir kaynak gösterilmediği gibi, amacı aşacak şekilde eserden iktibas yapılmış olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalının ihlal teşkil eden soru ve çözümleri içeren ürünün yeni basım ve satışının durdurulmasına, FSEK'in 68.
maddesi uyarınca 930,00 TL telif tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tecavüzün bu şekilde ref'ine, fazla isteminin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 5846 sayılı Kanun kapsamında, esere tecavüz nedeniyle tecavüzün ref'i, basım ve satışının durdurulması ve maddi tazminat talebine ilişkindir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 1/B ve 2. maddeler uyarınca, ilim ve edebiyat eseri herhangi bir şekilde dil ve yazıyla ifade olunan ve sahibinin hususiyetini taşıyan fikir mahsulüdür. Somut uyuşmazlıkta, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişilerce düzenlenen raporda, her iki kitapta müşterek olarak bulunan 12 adet sorunun cevabının davacı kitabında daha önce mevcut olan çözümün alınarak davalı yayınevi tarafından piyasaya sunulan kitapta kullanıldığından bahisle, fikri hak ihlali bulunduğu görüşü açıklanmıştır. Davacıya ait kitabın ÖSYM tarafından ÜSS, ÖYS, ÖSS sınavlarında sorulan sorular ile bunların cevaplarından oluşması nedeniyle, davacı tarafın bu cevaplar üzerinde mali hak iddiasında bulunabilmesi için söz konusu kitabı hazırlayan gerçek kişilerin ürettikleri çözümün bilinen ve herkesçe ulaşılabilecek çözümleri dışında bu kişilerin fikri çaba ve hususiyetleri sonucu meydana getirdikleri birer çözüm olduklarının kabulü gerekir.
Oysa bilirkişi raporunda söz konusu soru cevaplarındaki bazı çözümlerin birkaç değişiklikle davacı kitabından alındığı açıklanmış ise de yine aynı raporda bu soruların farklı çözümlerinin de muhtemel olduğu, ancak her iki kitapta da aynı çözümlerin bulunduğu düşüncesinden yola çıkılarak izinsiz iktisapta bulunulduğu kanaatine ulaşılmış, öte yandan davacı tarafça piyasaya sunulan kitapta yer alan söz konusu 12 adet cevabın 5846 sayılı FSEK'in 1/B ve 2. maddeleri kapsamında sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat eseri niteliğinde fikir mahsulü olup olmadığı hususunda bir açıklamada bulunulmamıştır. Bu durumda, yukarıda belirtilen hususlarda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmaksızın, sadece aynı soru cevaplarının davalı tarafça yayınlanan kitapta yer aldığından bahisle bu eylemin 5846 sayılı FSEK'in 68.
maddeye aykırı olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/570101800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz