Sigorta
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/4088 E. 2019/5564 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihbar süresi↗ prim iadesi↗ eksper raporu↗ delil tespiti↗ sigorta teminatı↗ gerçek zarar↗ muafiyet↗ teminat kapsamı↗ riziko↗ acentelik↗ ek prim↗ kâr kaybı↗ ihbar↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ eksik inceleme↗ teminat↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece bozma ilamından sonra yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sigorta teminatının antep fıstığında dişi çiçeklerin oluşmasından sonra başlayacağı ve fakat don olayının olduğu tarihte bu çiçeklenmenin başlamadığından zararın teminat kapsamında olmadığı, ayrıca sigorta poliçesinde don olayından sonra sigortacıya ihbar süresinin 10 gün olarak belirtilmesine rağmen, davacının 31/03/2014 tarihli hasarı 21/04/2014 tarihinde, 30/03/2014 tarihli hasarı ise 14/04/2014 tarihinde acenteye ihbar etmiş olduğu, ihbar sürelerine de riayet edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Dava, Tarsim Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortaları Poliçesi'nden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davacı, Gaziantep /Oğuzeli ilçesi ...köyü 176%95 parselde bulunan antep fıstığını don olayına karşı sigorta ettirdiğini, 30/03/2014 tarihinde gerçekleşen riziko sonrasında bedelin ödenmediğini ileri sürmüş, davalı ise rizikonun tomurcuk evresinde gerçekleştiğinden zararın teminat dışında kaldığını savunmuştur.
Somut olayda davacıya ait antep fıstığı, dava dışı Ziraat Sigorta A.Ş. tarafından 25/02/2014 başlangıç ve 30/09/2014 bitiş tarihli 3620304 nolu poliçe ile davalı nam ve hesabına sigorta edilmiştir. Poliçede “don” teminatı kapsam içine alınmış olup düzenlenen ekspertiz raporunda, ağır don zararı olmasına rağmen hasar tarihinde ağaçlardaki karagözlerin henüz çiçek açmadığı için teminatın başlamadığı belirtilmiş, Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/31 D.İş sayılı dosyasından 02.05.2014 tarihinde keşfen yapılan tespitte ise, don zararının karagözlerde, çiçek salkımlarında, küçük meyvelerde ve yapraklarda görüldüğü, çiçek salkımlarındaki zararın çiçeklerin soğuktan donması, yapraklarda şekil ve morfolojisindeki bozulmalar ve açmamış karagözlerde ise dökülme şeklinde gerçekleşmiş olduğu, 242 adet ağaçta ortalama %95 oranında zarar meydana geldiği, ürün kaybının 2.299 kg. olduğu tespit edilmiştir.
Sigorta poliçesinde yer alan sözleşme koşulları bölümünde “Antep fıstığında teminatın dişi çiçeklerin oluşmasından sonra başlayacağı, sözü edilen fenolojik evrenin, parselin %90’ında %20 oranında gerçekleştiği zamanı” ifade ettiği, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları A-7. madde yollamasıyla Tarife ve Talimatlar 2.2. maddesinin de aynı düzenlemeyi içerdiği ve devamında da “...sigortalı bahçede, ilk çiçeklenme evresindeki ağaç/bitki sayısının, toplam ağaç/bitki sayısına oranının %90’ı aşması halinde (farklı çeşitlerden oluşmuş olsa bile) don teminatının başladığına hükmedileceği” düzenlenmesine yer verilmiştir.
Mahkemece, yaptırılan inceleme sonucu alınan 17.10.2016 tarihli ilk bilirkişi raporunda tespit dosyası ve olay sonrası çekilen fotoğraflardan poliçedeki “Antep fıstığında dişi çiçeklerin oluşması” şartının gerçekleştiği ve ürün kaybının 2.299 kg. olduğu, 26.01.2018 tarihli ikinci bilirkişi raporunda ise ekspertiz raporu dikkate alınarak sigortalı bahçede don olayının sigorta teminatı başlamadan önce meydana geldiği yönünde kanaat bildirilmiştir. Rapora karşı davacı vekili, delil tespit raporu ile 17.10.2016 tarihli ilk bilirkişi raporunun birbirini teyit ettiği, ikinci bilirkişi raporunun ise çelişkili olduğu yönünde itiraz etmiştir.
Mahkemece, 26.01.2018 tarihli ikinci bilirkişi raporu hükme esas alınmışsa da, raporda uyuşmazlığa ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ile Tarife ve Talimatlarında yer alan don riskine ilişkin hükümler değerlendirilmemiş, davacı vekilinin somut itirazları karşılanmamış ve raporlar arasındaki çelişki giderilmemiştir.
O halde, mahkemece, aralarında üniversitelerin ziraat fakültelerinden sert kabuklu meyve bitkileri bölümlerinde görevli uzman akademisyen ile sigortacının bulunduğu bir bilirkişi heyeti oluşturulup, dava konusu antep fıstıklarının riziko tarihindeki yetiştirme evresi ve hasarın teminat içinde kalıp kalmadığı, teminat içinde ise poliçede yer alan muafiyet oranları da gözetilmek suretiyle talep edilebilecek tazminatın tutarı, varsa poliçe zeyili ve içeriği ile somut olayla bağlantısı, davalı tarafından prim iadesi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği gibi hususlar üzerinde durularak tarafların kanıtları, hasarlı bahçelerde çekilmiş fotoğraflar, İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı, ekspertiz raporları, sigorta poliçesi hükümleri, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ve Tarife ve Talimatları ile daha önce alınan bilirkişi raporlarının da değerlendirildiği ve çelişkinin giderildiği denetime ve hükme esas almaya elverişli yeni bir bilirkişi heyet raporu alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/1917 E. 2017/1462 K.
Ortak:teminat kapsamı · riziko · sigorta poliçesi · hasar · eksik inceleme · teminat
İncelediğiniz karardaO halde, mahkemece, aralarında üniversitelerin ziraat fakültelerinden sert kabuklu meyve bitkileri bölümlerinde «görevli» uzman akademisyen ile sigortacının bulunduğu bir bilirkişi heyeti oluşturulup, dava konusu antep fıstıklarının «riziko» tarihindeki yetiştirme evresi ve «hasarın» «teminat» içinde kalıp kalmadığı, teminat içinde ise poliçede yer alan «muafiyet» oranları da gözetilmek suretiyle talep edilebilecek tazminatın tutarı, varsa poliçe zeyili ve içeriği ile somut olayla bağlantısı, davalı tarafından «prim iadesi» yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği gibi hususlar üzerinde durularak tarafların kanıtları, hasarlı bahçelerde çekilmiş fotoğraflar, İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı, ekspertiz raporları, «sigorta poliçesi» hükümleri, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ve Tarife ve Talimatları ile daha önce alınan bilirkişi raporlarının da değerlendirildiği ve çelişkinin giderildiği denetime ve hükme esas almaya elverişli yeni bir bilirkişi heyet raporu alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Mahkemece bozma ilamından sonra yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «sigorta teminatının» antep fıstığında dişi çiçeklerin oluşmasından sonra başlayacağı ve fakat don olayının olduğu tarihte bu çiçeklenmenin başlamadığından zararın «teminat kapsamında» olmadığı, ayrıca «sigorta poliçesinde» don olayından sonra sigortacıya «ihbar» süresinin 10 gün olarak belirtilmesine rağmen, davacının 31/03/2014 tarihli «hasarı» 21/04/2014 tarihinde, 30/03/2014 tarihli hasarı ise 14/04/2014 tarihinde «acenteye» ihbar etmiş olduğu, «ihbar sürelerine» de riayet edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Poliçede “don” «teminatı kapsam» içine alınmış olup düzenlenen ekspertiz raporunda, ağır don zararı olmasına rağmen «hasar» tarihinde ağaçlardaki karagözlerin henüz çiçek açmadığı için teminatın başlamadığı belirtilmiş, Gaziantep 1.
Benzer bu karardaAncak, dosya kapsamından, taraflar arasında düzenlenen «sigorta poliçesinde» don «rizikosunun» «teminat kapsamına» alınmadığı, davacının 30.03.2014 tarihinde meydana gelen fırtına rizikosuna dayalı «hasar» ihbarında bulunduğu, yapılan ekspertiz incelemesinde ürünler üzerinde don hasarının var olduğunun tespit edildiği ve davalı tarafından don rizikosunun teminat dışı …
Bu durumda, mahkemece, sigortalı bahçede 30.03.2014 tarihinde hangi «rizikonun» gerçekleştiği, eğer «teminat» dışı olan don rizikosu gerçekleşmiş ise oluşan zararın ne kadarının don rizikosundan kaynaklandığı tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, sigortalı bahçede meydana gelen «hasarın» hangi rizikolardan kaynaklandığı tam olarak tespit edilmeden «eksik incelemeye» dayalı teminat dışı rizikoyu da kapsar şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir Dava, devlet destekli bitkisel ürün «sigorta poliçesine» dayalı alacak istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşif · olumsuz oy · yasal faiz · dava sebebi
Benzer bu kararda… dia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 30/03/2014 tarihinde davacıya ait taşınmazın bulunduğu bölgede fırtınaya bağlı aşırı soğuk, dolu, don ve «olumsuz» hava koşulları «sebebi» ile antepfıstığı ağaçlarında % 100 oranında zarar oluştuğu, bu sebeple davalının poliçedeki üst limit ile sorumlu olduğu, poliçedeki azami sorumluluk miktarı olan 21.060,00 TL tazminattan davacının hesabına yatırılan 4.500,00 TL'nin mahsubu ile davalının 16.560,00 TL’den sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 16.560,00 TL’nin hasat tarihi olan 20/07//2014 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
D.İş. sayılı dosyası ile ....04.2014 tarihinde yapılan «keşif» sonucu alınan bilirkişi raporunda sigortalı bahçenin 30.03.2014 tarihinde meydana gelen don olayından ve daha sonra meydana gelen doludan etkilendiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır.
-
Bitkisel ürün sigorta tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8324 E. 2018/1735 K.
Ortak:gerçek zarar · muafiyet · sigorta poliçesi · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaO halde, mahkemece, aralarında üniversitelerin ziraat fakültelerinden sert kabuklu meyve bitkileri bölümlerinde «görevli» uzman akademisyen ile sigortacının bulunduğu bir bilirkişi heyeti oluşturulup, dava konusu antep fıstıklarının «riziko» tarihindeki yetiştirme evresi ve «hasarın» «teminat» içinde kalıp kalmadığı, teminat içinde ise poliçede yer alan «muafiyet» oranları da gözetilmek suretiyle talep edilebilecek tazminatın tutarı, varsa poliçe zeyili ve içeriği ile somut olayla bağlantısı, davalı tarafından «prim iadesi» yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği gibi hususlar üzerinde durularak tarafların kanıtları, hasarlı bahçelerde çekilmiş fotoğraflar, İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı, ekspertiz raporları, «sigorta poliçesi» hükümleri, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ve Tarife ve Talimatları ile daha önce alınan bilirkişi raporlarının da değerlendirildiği ve çelişkinin giderildiği denetime ve hükme esas almaya elverişli yeni bir bilirkişi heyet raporu alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Mahkemece bozma ilamından sonra yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «sigorta teminatının» antep fıstığında dişi çiçeklerin oluşmasından sonra başlayacağı ve fakat don olayının olduğu tarihte bu çiçeklenmenin başlamadığından zararın «teminat kapsamında» olmadığı, ayrıca «sigorta poliçesinde» don olayından sonra sigortacıya «ihbar» süresinin 10 gün olarak belirtilmesine rağmen, davacının 31/03/2014 tarihli «hasarı» 21/04/2014 tarihinde, 30/03/2014 tarihli hasarı ise 14/04/2014 tarihinde «acenteye» ihbar etmiş olduğu, «ihbar sürelerine» de riayet edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı, Gaziantep /Oğuzeli ilçesi ...köyü 176%95 parselde bulunan antep fıstığını don olayına karşı sigorta ettirdiğini, 30/03/2014 tarihinde gerçekleşen «riziko» sonrasında bedelin ödenmediğini ileri sürmüş, davalı ise rizikonun tomurcuk evresinde «gerçekleştiğinden zararın» «teminat» dışında kaldığını savunmuştur.
Benzer bu kararda… içre Federal Mahkemesinin Borçlar Hukuku Kararları-I; Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü; sayfa 117) Açıklanan ilkeler ışığında, mahkemece poliçe şartları, «muafiyet» ve müşterek sigorta hükümleri de dikkate alınarak, gerektiğinde bir sigorta uzmanı ve ... mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden de rapor almak suretiyle, «gerçek zarar» hesaplanarak sonucuna göre karar vermek gerekirken «eksik inceleme» ile hüküm tesisi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. ...- Dava, bitkisel ürün «sigorta poliçesinden» kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yasal faiz · kesin hüküm
Benzer bu kararda… arda 6098 sayılı Kanun 50/... maddesi uyarınca hareket edilebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile 11.232 TL tazminatının 30/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Zarar nispeten «kesin» verilerin yardımıyla tespit edilebiliyorsa BK.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/2404 E. 2012/8678 K.
Ortak:riziko · hasar · eksik inceleme · teminat · Sigorta
İncelediğiniz karardaO halde, mahkemece, aralarında üniversitelerin ziraat fakültelerinden sert kabuklu meyve bitkileri bölümlerinde «görevli» uzman akademisyen ile sigortacının bulunduğu bir bilirkişi heyeti oluşturulup, dava konusu antep fıstıklarının «riziko» tarihindeki yetiştirme evresi ve «hasarın» «teminat» içinde kalıp kalmadığı, teminat içinde ise poliçede yer alan «muafiyet» oranları da gözetilmek suretiyle talep edilebilecek tazminatın tutarı, varsa poliçe zeyili ve içeriği ile somut olayla bağlantısı, davalı tarafından «prim iadesi» yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği gibi hususlar üzerinde durularak tarafların kanıtları, hasarlı bahçelerde çekilmiş fotoğraflar, İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı, ekspertiz raporları, «sigorta poliçesi» hükümleri, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ve Tarife ve Talimatları ile daha önce alınan bilirkişi raporlarının da değerlendirildiği ve çelişkinin giderildiği denetime ve hükme esas almaya elverişli yeni bir bilirkişi heyet raporu alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Mahkemece bozma ilamından sonra yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «sigorta teminatının» antep fıstığında dişi çiçeklerin oluşmasından sonra başlayacağı ve fakat don olayının olduğu tarihte bu çiçeklenmenin başlamadığından zararın «teminat kapsamında» olmadığı, ayrıca «sigorta poliçesinde» don olayından sonra sigortacıya «ihbar» süresinin 10 gün olarak belirtilmesine rağmen, davacının 31/03/2014 tarihli «hasarı» 21/04/2014 tarihinde, 30/03/2014 tarihli hasarı ise 14/04/2014 tarihinde «acenteye» ihbar etmiş olduğu, «ihbar sürelerine» de riayet edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı, Gaziantep /Oğuzeli ilçesi ...köyü 176%95 parselde bulunan antep fıstığını don olayına karşı sigorta ettirdiğini, 30/03/2014 tarihinde gerçekleşen «riziko» sonrasında bedelin ödenmediğini ileri sürmüş, davalı ise rizikonun tomurcuk evresinde «gerçekleştiğinden zararın» «teminat» dışında kaldığını savunmuştur.
Benzer bu karardaDava, «sigorta tazminatı» alacağına ilişkin olup davacının talebi üzerine alınan tespit bilirkişi raporunda don «rizikosunun» meyve aşamasında gerçekleştiği ve «hasarın» «teminat» dahilinde olduğu belirtilmesine karşın mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda don rizikosunun çiçeklenme aşamasında gerçekleştiği belirtilmiş ve bu suretle de tespit bilirkişi raporu ile mahkemece alınan bilirkişi raporu arasında çelişki oluşmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, meydana gelen don «afetinin» çiçeklenme döneminde olduğu için «hasar» tespit çalışmalarının 2010/418 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında yapıldığı, davacının da bu karar kapsamında olduğunu bildirerek 4.261,65 TL destekleme ödemesi aldığı, bu sefer de aynı hasarın meyve evresinde oluştuğu iddiası ile işbu davayı açtığı, davacının Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında müracaatta bulunup destek almasının hasarın çiçek evresinde olduğu tespitini zımnen kabul ettiği yönünde delil oluşturduğu, ayrıca davacının talebinin TMK’nun 2. maddesi gereği «dürüstlük kuralına» da aykırı olduğu, söz konusu don olayından meydana gelen zararının ağaçların çiçek evresinde olması nedeniyle davacının zararının «sigorta tazminatı» kapsamına girmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bu itibarla mahkemece, raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak neticesine göre karar vermek gerekirken «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:afet · sigorta tazminatı · dürüstlük kuralı
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, meydana gelen don «afetinin» çiçeklenme döneminde olduğu için «hasar» tespit çalışmalarının 2010/418 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında yapıldığı, davacının da bu karar kapsamında olduğunu bildirerek 4.261,65 TL destekleme ödemesi aldığı, bu sefer de aynı hasarın meyve evresinde oluştuğu iddiası ile işbu davayı açtığı, davacının Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında müracaatta bulunup destek almasının hasarın çiçek evresinde olduğu tespitini zımnen kabul ettiği yönünde delil oluşturduğu, ayrıca davacının talebinin TMK’nun 2. maddesi gereği «dürüstlük kuralına» da aykırı olduğu, söz konusu don olayından meydana gelen zararının ağaçların çiçek evresinde olması nedeniyle davacının zararının «sigorta tazminatı» kapsamına girmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «sigorta tazminatı» alacağına ilişkin olup davacının talebi üzerine alınan tespit bilirkişi raporunda don «rizikosunun» meyve aşamasında gerçekleştiği ve «hasarın» «teminat» dahilinde olduğu belirtilmesine karşın mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda don rizikosunun çiçeklenme aşamasında gerçekleştiği belirtilmiş ve bu suretle de tespit bilirkişi raporu ile mahkemece alınan bilirkişi raporu arasında çelişki oluşmuştur.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/9604 E. 2012/16462 K.
Ortak:teminat kapsamı · riziko · sigorta poliçesi · hasar · teminat · Sigorta
İncelediğiniz karardaMahkemece bozma ilamından sonra yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «sigorta teminatının» antep fıstığında dişi çiçeklerin oluşmasından sonra başlayacağı ve fakat don olayının olduğu tarihte bu çiçeklenmenin başlamadığından zararın «teminat kapsamında» olmadığı, ayrıca «sigorta poliçesinde» don olayından sonra sigortacıya «ihbar» süresinin 10 gün olarak belirtilmesine rağmen, davacının 31/03/2014 tarihli «hasarı» 21/04/2014 tarihinde, 30/03/2014 tarihli hasarı ise 14/04/2014 tarihinde «acenteye» ihbar etmiş olduğu, «ihbar sürelerine» de riayet edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
O halde, mahkemece, aralarında üniversitelerin ziraat fakültelerinden sert kabuklu meyve bitkileri bölümlerinde «görevli» uzman akademisyen ile sigortacının bulunduğu bir bilirkişi heyeti oluşturulup, dava konusu antep fıstıklarının «riziko» tarihindeki yetiştirme evresi ve «hasarın» «teminat» içinde kalıp kalmadığı, teminat içinde ise poliçede yer alan «muafiyet» oranları da gözetilmek suretiyle talep edilebilecek tazminatın tutarı, varsa poliçe zeyili ve içeriği ile somut olayla bağlantısı, davalı tarafından «prim iadesi» yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği gibi hususlar üzerinde durularak tarafların kanıtları, hasarlı bahçelerde çekilmiş fotoğraflar, İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı, ekspertiz raporları, «sigorta poliçesi» hükümleri, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ve Tarife ve Talimatları ile daha önce alınan bilirkişi raporlarının da değerlendirildiği ve çelişkinin giderildiği denetime ve hükme esas almaya elverişli yeni bir bilirkişi heyet raporu alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Poliçede “don” «teminatı kapsam» içine alınmış olup düzenlenen ekspertiz raporunda, ağır don zararı olmasına rağmen «hasar» tarihinde ağaçlardaki karagözlerin henüz çiçek açmadığı için teminatın başlamadığı belirtilmiş, Gaziantep 1.
Benzer bu karardaTaraflar arasındaki uyuşmazlık, «teminat kapsamına» alınan «rizikoların» gerçekleşip gerçekleşmediği, davalının bu nedenle tazminat ödeyip ödemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «sigorta poliçesine» göre don «teminatının», sigortalı bahçede meyve dönemindeki ağaç sayısının, toplam ağaç sayısına oranının %90'ı aşması halinde don teminatının başladığının kabul edileceğinin belirtildiğ …
Dava, bitkisel ürün «sigortaları poliçesi» ile sigortalanan üründe meydana gelen «hasarın» tazminine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:poliçe özel şartı · özel dava şartı · ziya · ibraz
Benzer bu karardaDavalı vekili, don olayının kayısı ağaçlarının çiçeklenmesi döneminde meydana gelmesi karşısında «poliçe özel şartlarına» göre zararın «teminat» dışı olduğunu savunmuştur.
Davacıya ait birden «ziyade» kayısı bahçesinin düzenlenen «sigorta poliçeleriyle» don, dolu ve fırtına «rizikolarını» kapsar şekilde geçerli olarak davalı tarafından sigorta örtüsüne alındığı hususu çekişmesizdir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda zararın Tarım İl Müdürlüğü verileri nazara alınarak sigortalı meyve ağaçlarının çiçeklenme döneminde iken meydana geldiği belirtilmişse de dosya içerisinde bulunan Pütürge Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/13 Değişik İş sayılı dosyasına «ibraz» edilen tespit raporunda sigortalı ağaçların meyva döneminde iken hasarlandığı bildirilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/4088 E. , 2019/5564 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 20/03/2018 tarih ve 2016/295-2018/418 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacının, davalı sigorta firmasına 3620304 nolu poliçe ile ... ilçesi ...köyü 176 parselde bulunan fıstığını “don olayına” karşı sigorta ettirdiğini, 30.03.2014 tarihinde don olayı meydana geldiğini, Gaziantep Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/31 D.İş sayılı dosyasında fıstıkların %95 oranında zarar gördüğü, ürün kaybının 2.299 kg. kırmızı kuru kabuklu antep fıstığı olduğunun tespit edildiğini, davacının sigorta firmasına başvurduğunu ancak zararın karşılanmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 35.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacı adına 25/02/2014-30/09/2014 tarihleri arasında geçerli bitkisel sigorta poliçesi tanzim edildiğini, davacının 30/03/2014 tarihli don hasarı ihbarı neticesinde ekspertiz çalışması yapıldığını, don hasarının çiçeklenme başlamadan önce tomurcuk evresinde teminat başlamadan önce yaşandığının tespit edildiğini, davacının 31/03/2014 tarihinde yeniden bir don hasarı oluştuğu için başvuru yaptığını, yapılan ekspertiz çalışması neticesinde teminat dışında kaldığının tespit edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece bozma ilamından sonra yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sigorta teminatının antep fıstığında dişi çiçeklerin oluşmasından sonra başlayacağı ve fakat don olayının olduğu tarihte bu çiçeklenmenin başlamadığından zararın teminat kapsamında olmadığı, ayrıca sigorta poliçesinde don olayından sonra sigortacıya ihbar süresinin 10 gün olarak belirtilmesine rağmen, davacının 31/03/2014 tarihli hasarı 21/04/2014 tarihinde, 30/03/2014 tarihli hasarı ise 14/04/2014 tarihinde acenteye ihbar etmiş olduğu, ihbar sürelerine de riayet edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Dava, Tarsim Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortaları Poliçesi'nden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davacı, Gaziantep /Oğuzeli ilçesi ...köyü 176%95 parselde bulunan antep fıstığını don olayına karşı sigorta ettirdiğini, 30/03/2014 tarihinde gerçekleşen riziko sonrasında bedelin ödenmediğini ileri sürmüş, davalı ise rizikonun tomurcuk evresinde gerçekleştiğinden zararın teminat dışında kaldığını savunmuştur.
Somut olayda davacıya ait antep fıstığı, dava dışı Ziraat Sigorta A.Ş. tarafından 25/02/2014 başlangıç ve 30/09/2014 bitiş tarihli 3620304 nolu poliçe ile davalı nam ve hesabına sigorta edilmiştir. Poliçede “don” teminatı kapsam içine alınmış olup düzenlenen ekspertiz raporunda, ağır don zararı olmasına rağmen hasar tarihinde ağaçlardaki karagözlerin henüz çiçek açmadığı için teminatın başlamadığı belirtilmiş, Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/31 D.İş sayılı dosyasından 02.05.2014 tarihinde keşfen yapılan tespitte ise, don zararının karagözlerde, çiçek salkımlarında, küçük meyvelerde ve yapraklarda görüldüğü, çiçek salkımlarındaki zararın çiçeklerin soğuktan donması, yapraklarda şekil ve morfolojisindeki bozulmalar ve açmamış karagözlerde ise dökülme şeklinde gerçekleşmiş olduğu, 242 adet ağaçta ortalama %95 oranında zarar meydana geldiği, ürün kaybının 2.299 kg.
olduğu tespit edilmiştir.
Sigorta poliçesinde yer alan sözleşme koşulları bölümünde “Antep fıstığında teminatın dişi çiçeklerin oluşmasından sonra başlayacağı, sözü edilen fenolojik evrenin, parselin %90’ında %20 oranında gerçekleştiği zamanı” ifade ettiği, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları A-7. madde yollamasıyla Tarife ve Talimatlar 2.2. maddesinin de aynı düzenlemeyi içerdiği ve devamında da “...sigortalı bahçede, ilk çiçeklenme evresindeki ağaç/bitki sayısının, toplam ağaç/bitki sayısına oranının %90’ı aşması halinde (farklı çeşitlerden oluşmuş olsa bile) don teminatının başladığına hükmedileceği” düzenlenmesine yer verilmiştir.
Mahkemece, yaptırılan inceleme sonucu alınan 17.10.2016 tarihli ilk bilirkişi raporunda tespit dosyası ve olay sonrası çekilen fotoğraflardan poliçedeki “Antep fıstığında dişi çiçeklerin oluşması” şartının gerçekleştiği ve ürün kaybının 2.299 kg. olduğu, 26.01.2018 tarihli ikinci bilirkişi raporunda ise ekspertiz raporu dikkate alınarak sigortalı bahçede don olayının sigorta teminatı başlamadan önce meydana geldiği yönünde kanaat bildirilmiştir. Rapora karşı davacı vekili, delil tespit raporu ile 17.10.2016 tarihli ilk bilirkişi raporunun birbirini teyit ettiği, ikinci bilirkişi raporunun ise çelişkili olduğu yönünde itiraz etmiştir.
Mahkemece, 26.01.2018 tarihli ikinci bilirkişi raporu hükme esas alınmışsa da, raporda uyuşmazlığa ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ile Tarife ve Talimatlarında yer alan don riskine ilişkin hükümler değerlendirilmemiş, davacı vekilinin somut itirazları karşılanmamış ve raporlar arasındaki çelişki giderilmemiştir.
O halde, mahkemece, aralarında üniversitelerin ziraat fakültelerinden sert kabuklu meyve bitkileri bölümlerinde görevli uzman akademisyen ile sigortacının bulunduğu bir bilirkişi heyeti oluşturulup, dava konusu antep fıstıklarının riziko tarihindeki yetiştirme evresi ve hasarın teminat içinde kalıp kalmadığı, teminat içinde ise poliçede yer alan muafiyet oranları da gözetilmek suretiyle talep edilebilecek tazminatın tutarı, varsa poliçe zeyili ve içeriği ile somut olayla bağlantısı, davalı tarafından prim iadesi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği gibi hususlar üzerinde durularak tarafların kanıtları, hasarlı bahçelerde çekilmiş fotoğraflar, İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı, ekspertiz raporları, sigorta poliçesi hükümleri, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ve Tarife ve Talimatları ile daha önce alınan bilirkişi raporlarının da değerlendirildiği ve çelişkinin giderildiği denetime ve hükme esas almaya elverişli yeni bir bilirkişi heyet raporu alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 18/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/548938900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz