Objektif iyiniyet kuralları

11. Hukuk Dairesi         2018/4051 E.  ,  2019/6030 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 29/05/2017 tarih ve 2015/15 E- 2017/197 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nce verilen 24/05/2018 tarih ve 2018/60 E- 2018/560 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Tekirdağ bağlama limanına kayıtlı bulunan 1992 model motoru ve bu motorun bağlı olduğu 1993 model fiber tekneyi 2005 yılı Mart ayında 2. el olarak dava dışı şahıstan fatura karşılığı aldığını, noter satış senedinin temin edilememesi sebebi ile satın alma ve liman kayıt işlemlerinden vazgeçtiğini, Liman Başkanlığı tarafından teknenin noter satış senedi olmaksızın müvekkiline ait olmayan sahte imza ile tersanede yeni imal edilmiş gibi 2005 yılına ait sıfır model işlemi yapılarak müvekkilinin adına 17/06/2005 tarih 1213 kayıt numarası ile tescil edildiğini, tescil işleminin iptali için idare mahkemesine dava açtıklarını, görevsizlik kararı verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, kararın kesinleşmesinden itibaren 10 günlük süre içinde dava açtıklarını ileri sürerek Tekirdağ Liman Başkanlığı’nın 17/06/2005 tarih 1213 sayılı işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, davada zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının olduğunu, davacının tekneyi faturalı olarak satın alıp ilk defa kayda girdiğini, noter senedinin kayıtlı teknelerin satışında düzenlendiğini ve ilk kayıtta gerekli olmadığını, teknenin fatura ile satışının yapılmış olması, faturada teknenin imalat yılının yazılı olmaması, teknenin daha önce kaydının olmaması sebebiyle Liman Başkanlığının usulüne uygun olarak tekneyi kullanılmamış yeni bir tekne olarak kaydettiğini, davacının çeşitli tarihlerde verdiği dilekçelerindeki beyanları arasında tutarsızlık bulunduğunu, özel teknelerden 16/05/2009 tarihine kadar motorlu taşıtlar vergisi alındığından davacının geçmiş yıllara ait motorlu taşıtlar vergisi yükümlüğü sebebiyle usule uygun tekne tescil işlemlerini iptal ettirmeye çalıştığını savunarak davanın süre ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 17/06/2005 tarihli gemi ölçme raporuna göre geminin 0,58 tonilato olması, TTK 957. md. gereğince 18 tonilato altındaki gemilerin tescilinin isteme bağlı olduğu, TTK 965 md. göre tescili isteme bağlı olan gemilerin sahibinin talebi üzerine sicilden terkin edileceği, bu nedenle kayıt malikinin talebi üzerine terkininin yapılması gerektiği ile davanın kabulüne Tekirdağ Liman Başkanlığı’nın 24/12/2009 tarih 1201 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulüne 17/06/2005 tarih 1213 kayıt numarası ile tescil edilen teknenin sicilden terkinine karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince, davacının 17/06/2005 tarihli işlemin sahteliğini ileri sürmüş ise de tescil aşamasında sunulan evraklar ve davalıya hitaben düzelenen 28/08/2008 tarihli dilekçe ile teknenin kayalara çarparak battığını belirtip Liman Başkanlığından terkin talebinde bulunması sebebiyle davacının sahtelik iddiasına itibar edilmediği, davacının teknenin özelliklerine ilişkin belge içeriğinden haberdar olmasına rağmen uzun süre sessiz kalıp teknenin imalat yılına ilişkin itiraz ileri sürmesinin TMK 2/2 maddesine göre objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesinin 29/05/2017 tarih 2015/15 Esas 2017/197 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında yeniden karar verilmesine, davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, davacının sicilden terkin istemiyle açtığı davayı TMK 2/2 maddesine bağlı olarak davacının davranışının objektif iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığı gerekçesi ile reddetmiş ise de, gerek tescil işleminin yapıldığı tarihteki 6762 sayılı Kanun'un 851/son maddesi ve gerekse 6102 sayılı TTK'nın 965/1 maddesi hükmü uyarınca gemi siciline tescili ihtiyari nitelikte olan gemiler bakımından sicilden terkin işlemi mücerret talebe bağlı kılınmıştır. Davacının sicile tescil edilen teknesinin tescilinin ihtiyari nitelikte olduğu tartışmasızdır. Bu durumda, davacının hangi saikle terkin talebinde bulunduğunun terkin işlemi açısından önemi olmadığı gibi gemi üzerinde ipotek hakkının varlığına dair herhangi bir işaret de bulunmamaktadır.

Hal böyle iken Bölge Adliye Mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesinin isabetli hükmünün kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle davacı vekilinin temyiz talebinin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 01/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.