Çek İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/7954 E. 2018/1948 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
harç ikmali↗ hmk 115/3↗ dosyanın işlemden kaldırılması↗ hmk 150↗ takipsizlik kararı↗ peşin karar harcı↗ işlemden kaldırma↗ davanın açılmamış sayılması↗ dava şartı yokluğu↗ kesin süre↗ açılmamış sayılma↗ usulden reddi↗ ihtar↗ hukuki yarar↗ ihtarname↗ harç↗ dava sebebi↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, harcın HMK 114/1 maddesinde açıkça dava şartı olarak zikredilmediği, Harçlar Yasası 28. ve 30. maddeleri dikkate alındığında harcın da dava şartlarından olduğu, harç eksik yatırılmış ise dava şartı olması nedeniyle ve ikmal edilebilen türden olduğundan bunun ikmaline ilişkin ihtarda bulunulabileceği, davacının buna dair davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerektiği, davacının HMK 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi yönündeki talebinin yerinde görülmediği, davacının dilekçesi dikkate alınarak açıkça harç ikmali yapmayacağını belirttiği, kendisine yeniden harç ikmaline yönelik ihtarname çıkartılmasına gerek olmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
6100 sayılı HMK 114/g maddesinde, davacının gider avansının yatırması dava şartları arasında sayılmış, Yasa'nın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının kesin süre içerisinde giderilmemiş olması halinde davanın, dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verileceği öngörülmüş, Yasa'nın 120/2 maddesinde de dava açarken yatırılması gereken gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının dava dilekçesinde yatırması gereken eksik peşin harcı yatırmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 114 ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Oysa yargılama harçları HMK 120/2 maddesinde belirtilen gider avansından olmadığı gibi HMK 114 maddesinde dava şartları arasında da sayılmadığından, peşin harcın eksik yatırılması durumunda HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebi ile davanın usulden reddi mümkün değildir.
Dava dilekçesinde harcın eksik yatırılmış olması halinde mahkemenin takip edeceği usul 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 30. maddesinde düzenlenmiş olup, harcın yatırılmaması davayı takipsiz bırakmakla aynı sonucu doğuracağından HMK 150/1 maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına ve işlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın HMK 150 maddesinde öngörülen 3 ay içinde tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken mahkemece bu yönler gözetilmeksizin dava şartı yokluğundan ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/10024 E. 2018/4915 K.
Ortak:dosyanın işlemden kaldırılması · takipsizlik kararı · peşin karar harcı · işlemden kaldırma · davanın açılmamış sayılması · dava şartı yokluğu · kesin süre · açılmamış sayılma · dava şartı
İncelediğiniz kararda… inde harcın eksik yatırılmış olması halinde mahkemenin takip edeceği usul 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 30. maddesinde düzenlenmiş olup, harcın yatırılmaması davayı «takipsiz» bırakmakla aynı sonucu doğuracağından HMK 150/1 maddesi uyarınca «dosyanın işlemden kaldırılmasına» ve işlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın HMK 150 maddesinde öngörülen 3 ay içinde tamamlanmaması halinde «davanın açılmamış sayılmasına» karar verilmesi gerekirken mahkemece bu yönler gözetilmeksizin dava «şartı yokluğundan» ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
… re, harcın HMK 114/1 maddesinde açıkça dava şartı olarak zikredilmediği, Harçlar Yasası 28. ve 30. maddeleri dikkate alındığında harcın da dava şartlarından olduğu, «harç» eksik yatırılmış ise dava şartı olması nedeniyle ve ikmal edilebilen türden olduğundan bunun ikmaline ilişkin «ihtarda» bulunulabileceği, davacının buna dair davanın dava «şartı yokluğundan» «usulden reddine» karar vermek gerektiği, davacının HMK 150. maddesi uyarınca «davanın açılmamış sayılmasına» karar verilmesi yönündeki talebinin yerinde görülmediği, davacının dilekçesi dikkate alınarak açıkça «harç ikmali» yapmayacağını belirttiği, kendisine yeniden harç ikmaline yönelik «ihtarname» çıkartılmasına gerek olmadığı gerekçesiyle davanın «hukuki yarar» dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
6100 sayılı HMK 114/g maddesinde, davacının gider avansının yatırması dava şartları arasında sayılmış, Yasa'nın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının «kesin süre» içerisinde giderilmemiş olması halinde davanın, dava «şartı yokluğu» «sebebi» ile «usulden reddine» karar verileceği öngörülmüş, Yasa'nın 120/2 maddesinde de dava açarken yatırılması gereken gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde m …
Benzer bu karardaBu durumda mahkemenin takip edeceği usul 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 30. maddesinde öngörüldüğü üzere harcın yatırılmaması davayı «takipsiz» bırakmakla aynı sonucu doğuracağından HMK’nun 150/1 maddesi uyarınca «dosyanın işlemden kaldırılmasına» ve işlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın HMK’nun 150. maddesinde öngörülen 3 ay içinde tamamlanmaması halinde «davanın açılmamış sayılmasına» karar verilmesi gerekirken mahkemece anılan husus gözetilmeden dava «şartı yokluğundan usulden ret» kararı verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 06.06.2016 tarih 2016/2080 Esas, 2016/6235 Karar sayılı o …
6100 sayılı HMK’nun 114/g maddesinde, davacının gider avansını yatırması dava şartları arasında sayılmış, Yasa'nın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının «kesin süre» içerisinde giderilmemiş olması halinde davanın, dava «şartı yokluğu» «sebebi» ile «usulden reddine» karar verileceği öngörülmüş, Yasa'nın 120/2 maddesinde de dava açarken yatırılması gereken gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde m …
Somut uyuşmazlıkta mahkemece, 09.09.2015 tarihli celse 1 nolu «ara» karar ile “....25.000.000 Euro üzerinden «harcın tamamlanması» için davacı vekiline iki haftalık «kesin süre» verilmesine, HMK’nun 94. maddesi çerçevesinde kesin süre içerisinde harcın tamamlanmaması durumunda dava «şartı yokluğundan» davanın «usulden red» edileceğinin «ihtar» edilmesine....” karar verilmesine rağmen davacı vekilinin verilen kesin süreye rağmen harcı tamamlamaması üzerine 07/10/2015 tarihli celse “davanın «usulden reddine»” karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:dava şartı yokluğundan usulden ret · usulden red · usulden ret · harcın tamamlanması · re'sen gözetilme · ara karar
Benzer bu karardaSomut uyuşmazlıkta mahkemece, 09.09.2015 tarihli celse 1 nolu «ara» karar ile “....25.000.000 Euro üzerinden «harcın tamamlanması» için davacı vekiline iki haftalık «kesin süre» verilmesine, HMK’nun 94. maddesi çerçevesinde kesin süre içerisinde harcın tamamlanmaması durumunda dava «şartı yokluğundan» davanın «usulden red» edileceğinin «ihtar» edilmesine....” karar verilmesine rağmen davacı vekilinin verilen kesin süreye rağmen harcı tamamlamaması üzerine 07/10/2015 tarihli celse “davanın «usulden reddine»” karar verilmiştir.
Bu durumda mahkemenin takip edeceği usul 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 30. maddesinde öngörüldüğü üzere harcın yatırılmaması davayı «takipsiz» bırakmakla aynı sonucu doğuracağından HMK’nun 150/1 maddesi uyarınca «dosyanın işlemden kaldırılmasına» ve işlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın HMK’nun 150. maddesinde öngörülen 3 ay içinde tamamlanmaması halinde «davanın açılmamış sayılmasına» karar verilmesi gerekirken mahkemece anılan husus gözetilmeden dava «şartı yokluğundan usulden ret» kararı verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 06.06.2016 tarih 2016/2080 Esas, 2016/6235 Karar sayılı o …
Harçlar Kanunu, «harç» alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'«sen) gözetilmesini» hükme bağlamıştır.
Harçlar Kanunu'nun 30'uncu maddesinde peşin karar ve ilam «harcı tamamlanmadıkça» davaya devam olunmayacağı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409'uncu maddesinde (HMK’nun 150. maddesi) gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulmasının, noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu, aynı Kanun'un 32'nci maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak «harçlar» ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı düzenlenmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/1282 E. 2011/10245 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:eksik inceleme
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece davacı vekilinin itirazlarının karşılanması ve eksik hususların ikmali için bilirkişi heyetinden ek rapor veya yeni bir bilirkişi raporu alınması gerekirken, «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/4382 E. 2014/10895 K.
Ortak:dava şartı yokluğu · kesin süre · usulden reddi · harç · kesin hüküm · dava şartı
İncelediğiniz kararda6100 sayılı HMK 114/g maddesinde, davacının gider avansının yatırması dava şartları arasında sayılmış, Yasa'nın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının «kesin süre» içerisinde giderilmemiş olması halinde davanın, dava «şartı yokluğu» «sebebi» ile «usulden reddine» karar verileceği öngörülmüş, Yasa'nın 120/2 maddesinde de dava açarken yatırılması gereken gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde m …
… re, harcın HMK 114/1 maddesinde açıkça dava şartı olarak zikredilmediği, Harçlar Yasası 28. ve 30. maddeleri dikkate alındığında harcın da dava şartlarından olduğu, «harç» eksik yatırılmış ise dava şartı olması nedeniyle ve ikmal edilebilen türden olduğundan bunun ikmaline ilişkin «ihtarda» bulunulabileceği, davacının buna dair davanın dava «şartı yokluğundan» «usulden reddine» karar vermek gerektiği, davacının HMK 150. maddesi uyarınca «davanın açılmamış sayılmasına» karar verilmesi yönündeki talebinin yerinde görülmediği, davacının dilekçesi dikkate alınarak açıkça «harç ikmali» yapmayacağını belirttiği, kendisine yeniden harç ikmaline yönelik «ihtarname» çıkartılmasına gerek olmadığı gerekçesiyle davanın «hukuki yarar» dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının dava dilekçesinde yatırması gereken eksik «peşin harcı» yatırmaması nedeniyle dava «şartı yokluğundan» HMK 114 ve 115/2 maddeleri gereğince davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaAvansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık «kesin süre» verilir.” Anılan Kanun'un 114. maddesinin “g” bendinde, gider avansının dava şartlarından olduğu belirtilmiştir.
Ancak, dava «şartı noksanlığının giderilmesi» mümkün ise bunun tamamlanması için «kesin süre» verir.
Bu durumda mahkemece, davacıya gider avansını tamamlaması için «kesin süre» verilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:dava şartı noksanlığının giderilmesi · gider avansı · zayi nedeniyle çek iptali · çek iptali · zayi · çek
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece «gider avansı» ikmal edilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
01.10.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun «harç» ve avans ödenmesi başlıklı 120. maddesine göre, “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığı'nca çıkarılacak «gider avansı» tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.
Ancak, dava «şartı noksanlığının giderilmesi» mümkün ise bunun tamamlanması için «kesin süre» verir.
Bu süre içinde dava «şartı noksanlığı giderilmemişse» davayı dava «şartı yokluğu» sebebiyle usulden reddeder.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/7954 E. , 2018/1948 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/12/2015 tarih ve 2015/1036-2015/885 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı, şirketin diğer imza yetkilisi ...'ndan nitelikli dolandırıcılık suretiyle alınan 5.000.000 - $ bedelli Gemi İnşa A.Ş tarafından keşide edilen 31/10/2015 tarihli çekin ... 10 Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2015/1585 D.İş sayılı dosyasında tedbir kararı verildiği, bu kararın devamına bu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, çek kimin elinde ise istirdadına, bulunamaması halinde iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, harcın HMK 114/1 maddesinde açıkça dava şartı olarak zikredilmediği, Harçlar Yasası 28. ve 30. maddeleri dikkate alındığında harcın da dava şartlarından olduğu, harç eksik yatırılmış ise dava şartı olması nedeniyle ve ikmal edilebilen türden olduğundan bunun ikmaline ilişkin ihtarda bulunulabileceği, davacının buna dair davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerektiği, davacının HMK 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi yönündeki talebinin yerinde görülmediği, davacının dilekçesi dikkate alınarak açıkça harç ikmali yapmayacağını belirttiği, kendisine yeniden harç ikmaline yönelik ihtarname çıkartılmasına gerek olmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
6100 sayılı HMK 114/g maddesinde, davacının gider avansının yatırması dava şartları arasında sayılmış, Yasa'nın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının kesin süre içerisinde giderilmemiş olması halinde davanın, dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verileceği öngörülmüş, Yasa'nın 120/2 maddesinde de dava açarken yatırılması gereken gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının dava dilekçesinde yatırması gereken eksik peşin harcı yatırmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 114 ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Oysa yargılama harçları HMK 120/2 maddesinde belirtilen gider avansından olmadığı gibi HMK 114 maddesinde dava şartları arasında da sayılmadığından, peşin harcın eksik yatırılması durumunda HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebi ile davanın usulden reddi mümkün değildir.
Dava dilekçesinde harcın eksik yatırılmış olması halinde mahkemenin takip edeceği usul 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 30. maddesinde düzenlenmiş olup, harcın yatırılmaması davayı takipsiz bırakmakla aynı sonucu doğuracağından HMK 150/1 maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına ve işlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın HMK 150 maddesinde öngörülen 3 ay içinde tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken mahkemece bu yönler gözetilmeksizin dava şartı yokluğundan ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 14/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/467182600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz