Genel kurulun devredilemez yetkileri

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/215 E. 2023/7236 K.

Ortak:teamül · icazet · sahtecilik · zamanaşımı def'i · olumsuz oy · def'i · bilirkişi incelemesi · yetkisizlik kararı · zamanaşımı var

İncelediğiniz kararda

Bu durumda, ilke olarak davalı banka özel yasa ile kurulmuş ve kendisine ayrıcalıklar tanınmış bir «güven kurumu» olması dolayısıyla en küçük kusurlarından bile sorumlu ise de, mahkemece davalı tarafından süresinde «zamanaşımı def»'inde bulunulmasına rağmen bu konuda olumlu ya da «olumsuz» bir karar verilmemesi doğru olmadığı gibi, öncelikle davacı şirketin hesap ekstreleri ile ilgili belediyelerden davacıya ilişkin evraklar getirtilerek şirketin ticari kayıtları ve banka hesap ekstreleri üzerinde «bilirkişi incelemesi» yaptırılması, yapılan ödemelerin davacı şirket kayıtlarına işlenip işlenmediğinin tespit edilmesi ve şirkete ait hesap ekstreleri incelenerek 29.04.2008-....9.2008 tarihleri ve sonrasında şirket yetkililerince yapılan ya da itiraza uğramayan işlem bulunup bulunmadığı, dosyaya «ibraz» edilen «vekaletnamedeki yetkiler» gözetildiğinde işbu yetkilerin davacının yapılan işlemlere «icazet» verdiği ya da işlemleri benimsediği anlamına gelip gelmediği, davacı ile davalı banka arasında bu yönde oluşmuş bir «teamül» bulunup bulunmadığı, icazet olmadığının kabulü halinde de davacının müterafik kusurlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bu nedenle kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir. ...- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin «faiz başlangıç tarihine» yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı tarafça şirketin tek yetkili ve «temsilcisi» Hükümdar Çelik olmasına rağmen, herhangi bir yazılı izni ve talimatı olmaksızın 29.04.2008-....9.2008 tarihleri arasında davacı şirketin hesabından «yetkisiz» kişelerce para çekildiği iddia edilmiş, davalı tarafından da, davacı şirketin para ödemeleri konusunda talimat verdiği ayrıca vekaletnamelerin bulunduğu, davacının sessiz kalarak «teamül» haline gelen ödemelere «icazet» verdiği, uzun süre şirket hesaplarının kontrol edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dava konusu dönemde hesaplara ilgili belediyelerden aktarılan pa …

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın tarihsiz ve imza «sahteciliği» yapılarak oluşturulmuş talimat yazılarını ve vekaletnameyi dikkate alarak şirket yöneticisi haricinde başka bir kişinin davacının hesabından para çekmesine olanak sağladığı zira, basiretli ve özenli davranarak genel kurul kararında yetkili kılınanların kim olduğunu araştırarak tarihsiz talimat yazılarını ve ...

Benzer bu kararda

Bozma Kararı Dairemizin 25.09.2018 tarih, 2016/12312 E. ve 2018/5643 K. sayılı kararıyla; davacı tarafça şirketin ... yetkili ve «temsilcisinin» Hükümdar ... olmasına rağmen, herhangi bir yazılı izni ve talimatı olmaksızın 29.04.2008-17.9.2008 tarihleri arasında davacı şirketin hesabından «yetkisiz» kişilerce para çekildiğinin iddia edildiği, davalı tarafından da, davacı şirketin para ödemeleri konusunda talimat verdiği, buna ilişkin vekâletnamelerin de bulunduğu, davacının sessiz kalarak «teamül» haline gelen ödemelere «icazet» verdiği, ... süre şirket hesaplarının kontrol edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dava konusu dönemde hesaplara ilgili belediyelerden aktarılan paraların şirket uhdesine geçmediğinin davacı tarafından fark edilmemiş olmasının mümkün olmadığı, şirket yetkilileri ile para çeken kişiler arasında irtibat bulunduğunun savunulduğu, bu durumda, ilke olarak davalı banka ... yasa ile kurulmuş ve kendisine ayrıcalıklar tanınmış bir ... kurumu olması dolayısıyla en ... kusurlarından bile sorumlu ise de mahkemece davalı tarafından süresinde «zamanaşımı def»'inde bulunulmasına rağmen bu konuda olumlu ya da «olumsuz» bir karar verilmemesi doğru olmadığı gibi, öncelikle davacı şirketin hesap ekstreleri ile ilgili belediyelerden davacıya ilişkin evraklar getirtilerek şirketin ticari kayıtları ve banka hesap ekstreleri üzerinde «bilirkişi incelemesi» yaptırılması, yapılan ödemelerin davacı şirket kayıtlarına işlenip işlenmediğinin tespit edilmesi ve şirkete ait hesap ekstreleri incelenerek 29.04.2008-17.9.2008 tarihleri ve sonrasında şirket yetkililerince yapılan ya da itiraza uğramayan işlem bulunup bulunmadığı, dosyaya «ibraz» edilen vekâletnamedeki yetkiler gözetildiğinde işbu yetkilerin davacının yapılan işlemlere icazet verdiği ya da işlemleri benimsediği anlamına gelip gelmediği, davacı ile davalı banka arasında bu yönde oluşmuş bir teamül bulunup bulunmadığı, icazet olmadığının kabulü halinde de davacının müterafik kusurlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından bahisle hüküm davalı yararına bozulmuştur.

Mahkemece 19.04.2016 tarih, 2014/73 E. ve 2016/322 K. sayılı kararı ile davalı bankanın tarihsiz ve imza «sahteciliği» yapılarak oluşturulmuş talimat yazılarını ve vekaletnameyi dikkate alarak şirket yöneticisi haricinde başka bir kişinin davacının hesabından para çekmesine olanak sağladığı, zira, basiretli ve özenli davranarak genel kurul kararında yetkili kılınanların kim olduğunu araştırarak tarihsiz talimat yazılarını ve İzmir 27.

… erçevesinde değerlendirmesi gerektiği, ayrıca davalının dikkate aldığı ve işleme koyduğu tarihsiz talimat yazılarının da şirket yetkilisinin ... ürünü olmayan, imza «sahteciliği» yapılmış belgeler olduğu, sahte belgelerin hukuki sonuç doğurmayacağı, bankanın gelen talimat yazılarındaki şirket kaşesi üzerindeki imza ile davacı şirket yetkili …

Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

Farklı:zamanaşımı defi · havale · geçersizlik

Alacak | Tazminat

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/2017 E. 2024/3921 K.

Ortak:güven kurumu · teamül · icazet · sahtecilik · zamanaşımı def'i · olumsuz oy · def'i · bilirkişi incelemesi · zamanaşımı var

İncelediğiniz kararda

Bu durumda, ilke olarak davalı banka özel yasa ile kurulmuş ve kendisine ayrıcalıklar tanınmış bir «güven kurumu» olması dolayısıyla en küçük kusurlarından bile sorumlu ise de, mahkemece davalı tarafından süresinde «zamanaşımı def»'inde bulunulmasına rağmen bu konuda olumlu ya da «olumsuz» bir karar verilmemesi doğru olmadığı gibi, öncelikle davacı şirketin hesap ekstreleri ile ilgili belediyelerden davacıya ilişkin evraklar getirtilerek şirketin ticari kayıtları ve banka hesap ekstreleri üzerinde «bilirkişi incelemesi» yaptırılması, yapılan ödemelerin davacı şirket kayıtlarına işlenip işlenmediğinin tespit edilmesi ve şirkete ait hesap ekstreleri incelenerek 29.04.2008-....9.2008 tarihleri ve sonrasında şirket yetkililerince yapılan ya da itiraza uğramayan işlem bulunup bulunmadığı, dosyaya «ibraz» edilen «vekaletnamedeki yetkiler» gözetildiğinde işbu yetkilerin davacının yapılan işlemlere «icazet» verdiği ya da işlemleri benimsediği anlamına gelip gelmediği, davacı ile davalı banka arasında bu yönde oluşmuş bir «teamül» bulunup bulunmadığı, icazet olmadığının kabulü halinde de davacının müterafik kusurlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bu nedenle kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir. ...- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin «faiz başlangıç tarihine» yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı tarafça şirketin tek yetkili ve «temsilcisi» Hükümdar Çelik olmasına rağmen, herhangi bir yazılı izni ve talimatı olmaksızın 29.04.2008-....9.2008 tarihleri arasında davacı şirketin hesabından «yetkisiz» kişelerce para çekildiği iddia edilmiş, davalı tarafından da, davacı şirketin para ödemeleri konusunda talimat verdiği ayrıca vekaletnamelerin bulunduğu, davacının sessiz kalarak «teamül» haline gelen ödemelere «icazet» verdiği, uzun süre şirket hesaplarının kontrol edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dava konusu dönemde hesaplara ilgili belediyelerden aktarılan pa …

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın tarihsiz ve imza «sahteciliği» yapılarak oluşturulmuş talimat yazılarını ve vekaletnameyi dikkate alarak şirket yöneticisi haricinde başka bir kişinin davacının hesabından para çekmesine olanak sağladığı zira, basiretli ve özenli davranarak genel kurul kararında yetkili kılınanların kim olduğunu araştırarak tarihsiz talimat yazılarını ve ...

Sonuç: 🔶 iki emsal

Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8348 E. 2018/3161 K.

Ortak:özen borcu · objektif özen yükümlülüğü · usulsüz tevdi sözleşmesi · usulsüz tevdi · güven kurumu · teamül · icazet · özen yükümlülüğü

İncelediğiniz kararda

Ancak, ...'nın 616. maddesi uyarınca şirket sözleşmesinin değiştirilmesi, müdürlerin atanması ve görevden alınmasının «genel kurulun devredilmez yetkilerinden» olduğu, ...'nın 625. maddesinde müdürlerin devredilemez «yetki» ve görevlerinin sayıldığı, şirketin yönetilmesinin genel kurulca müdür olarak tayin edilen kişinin görevi olup, şirket müdürünün de bu görevinden vazgeçemeyeceği ve görevi devredemeyeceği, işbu davada şirket müdürünün vekaletname ile vekil tayin etmiş olduğu anlaşıldığından söz konusu işlemin hukuka ve kanuna aykırı olduğu, şirket yöneticisinin yetki ve görevlerini kendisinin kullanabileceği, bu yetkilerini başkalarına devredemeyeceği, davalı bankanın vekaletnameyi dikkate alarak şirket yöneticisi haricinde başka bir kişinin hesaptan para çekmesine olanak sağladığı, davalının şirket genel kurul kararı olmadan şirket yetkilisinin görevlerini bir başkasına vekaletname ile devredemeyeceğini gözetmesi gerektiğine ilişkin gerekçe yerinde değil ise de, bir «güven kurumu» olarak, «basiretli tacir» gibi davranması gereken bankalar, 818 sayılı BK’nın 99/... ve 6098 sayılı TBK'nın 115/... madde ve fıkraları uyarınca «objektif özen yükümlülüğünün» yerine getirilmemesinden kaynaklanan hafif kusurlarından dahi sorumlu olup, banka olmaları nedeniyle de diğer tacirlere nazaran daha yüksek «özen borcu» altındadırlar.

Bu durumda, ilke olarak davalı banka özel yasa ile kurulmuş ve kendisine ayrıcalıklar tanınmış bir «güven kurumu» olması dolayısıyla en küçük kusurlarından bile sorumlu ise de, mahkemece davalı tarafından süresinde «zamanaşımı def»'inde bulunulmasına rağmen bu konuda olumlu ya da «olumsuz» bir karar verilmemesi doğru olmadığı gibi, öncelikle davacı şirketin hesap ekstreleri ile ilgili belediyelerden davacıya ilişkin evraklar getirtilerek şirketin ticari kayıtları ve banka hesap ekstreleri üzerinde «bilirkişi incelemesi» yaptırılması, yapılan ödemelerin davacı şirket kayıtlarına işlenip işlenmediğinin tespit edilmesi ve şirkete ait hesap ekstreleri incelenerek 29.04.2008-....9.2008 tarihleri ve sonrasında şirket yetkililerince yapılan ya da itiraza uğramayan işlem bulunup bulunmadığı, dosyaya «ibraz» edilen «vekaletnamedeki yetkiler» gözetildiğinde işbu yetkilerin davacının yapılan işlemlere «icazet» verdiği ya da işlemleri benimsediği anlamına gelip gelmediği, davacı ile davalı banka arasında bu yönde oluşmuş bir «teamül» bulunup bulunmadığı, icazet olmadığının kabulü halinde de davacının müterafik kusurlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bu nedenle kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir. ...- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin «faiz başlangıç tarihine» yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

Bu tanımlamaya göre, mevduat ödünç ile «usulsüz tevdi sözleşmelerinin» niteliklerini «taşıyan» kendine özgü bir sözleşmedir.

Benzer bu kararda

Ancak, bir «güven kurumu» olarak, «basiretli tacir» gibi davranması gereken bankalar, 818 sayılı BK’nin 99/... ve 6098 sayılı TBK'nin 115/... madde ve fıkraları uyarınca «objektif özen yükümlülüğünün» yerine getirilmemesinden kaynaklanan hafif kusurlarından dahi sorumlu olup, banka olmaları nedeniyle de diğer tacirlere nazaran daha yüksek «özen borcu» altındadırlar.

Bu durumda, ilke olarak davalı banka özel yasa ile kurulmuş ve kendisine ayrıcalıklar tanınmış bir «güven kurumu» olması dolayısıyla en küçük kusurlarından bile sorumlu ise de, mahkemece davacının hesaplarından işlem yaptığı iddia edilen dava dışı kişiye verilmiş bir «vekaletname, yetki» ya da davalı bankaya verilmiş talimat bulunup bulunmadığı, hesabın hareketli hesap olup olmadığı, hesap ekstrelerinin davacıya gönderilip gönderilmediği, davacının hesap hareketlerinden haberdar olup olmadığı, davacının hesaplarında dava konusu edilen dönemde bizzat davacı tarafından yapılan ya da itiraza uğramayan işlem bulunup bulunmadığı, bunun yapılan işlemlere davacının «icazet» verdiği ya da işlemleri benimsediği anlamına gelip gelmediği, davacı ile davalı banka arasında oluşmuş bir «teamülün» bulunup bulunmadığı hususları ile davacı tarafça benzer iddialarla başka bankalar aleyhine de davalar açıldığının ileri sürülmesi ve anlaşılması karşısında MK'nin .... maddesi de nazara alınarak değerlendirme yapılıp hasıl olacak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken sadece «imza incelemesi» sonrası alınan bilirkişi raporuna dayalı olarak davacının imzasını taşımayan para çekme dekontları nedeniyle alacağı bulunduğundan bahisle «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

… mza bulunmayan işlemlerle 338.359,40 TL'lik para çekme işlemi gerçekleştirildiği, bankaların kendilerine yatırılan paraları mudilere istenildiğinde veya belirli bir «vadede» ayni veya nispi olarak iade etmekle yükümlü olduğu, mevduatın ödünç ile «usulsüz tevdi sözleşmelerinin» niteliklerini «taşıyan» kendine özgü bir sözleşme olup, BK'nin 386 ve 387. m. göre, ödünç alanın akdin sonunda ödünç verilen parayı eğer kararlaştırılmış ise, faiziyle iadeye mecbur olduğu, aynı Yasa'nın 570.m. gereğince de, usulsüz tevdide paranın nef'i ve «hasarının» mutlak şekilde saklayana geçtiği için ayrıca açıklamaya gerek kalmadan saklayanın bu parayı kendi yararına kullanabileceği, usulsüz işlemle çekilen paraların aslında doğrudan doğruya bankanın zararı niteliğinde olup, mevduat sahibinin bankaya karşı alacağının aynen devam ettiği, usulsuz işlemlerin gerçekleşmesinde ispatlandığı takdirde mevduat sahibinin müterafik kusurundan söz edilebileceği ve bankanın bu «kusur oranı» üzerinden hesap sahibinin alacağından «mahsup» talebinde bulunabileceği, somut olayda ATK raporuna göre alacak miktarına esas dekont altındaki imzanın davacıya ait olmadığı, yine bir kısım dekont altında da hiç …

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:vekaletnamede yetki · yetkisiz temsil · çek karnesi · temsil yetkisi · iyiniyet kuralı · imza incelemesi · iyiniyet · muvafakat

Benzer bu kararda

… pılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı tarafça dava dilekçesi ile, davalı banka nezdindeki hesaplarından para çekildiği, imzası taklit edilerek «çek karnesi» «teslim» edildiği, sahte imzalarla sözleşmeler imzalandığı ve adına «taahhütnamelerde» bulunulduğu, haberi ve izni olmadan başka bankalara EFT yapıldığı, işlemler için kimseye vekaletname ya da şifai «temsil yetkisi» verilmemesine rağmen haberi, izni veya «icazeti» olmadan hesapları üzerinden işlemler yapılmasına davalı bankanın müsaade ettiği iddia edilmiş, 02.01.2009 «havale» tarihli cevaba cevap dilekçesinde de, hiçbir temsil yetkisi verilmeyen dava dışı ... tarafından hesaplardan para çekildiği, imzası taklit edilerek çek karnesi teslim edildiği, sahte imzalarla adına taahhütnamelerde bulunulduğunun tespit edildiği, «yetkisiz temsilci» dava dışı ...'ın yapmış olduğu işlemlerden doğan zararın ihtilaf konusu yapıldığı belirtilmiş, davalı tarafça da, davacının hesabının sürekli hareket gördüğü, bugüne kadar davacı tarafından herhangi bir alacak talebinde veya usulsüzlük iddiasında bulunulmadığı, tüm işlemlerin davacının bilgi ve onayı dahilinde yapıldığı, davacının hesap hareketlerinden haberdar olduğu, kendisine hesap ekstrelerinin de gönderildiği, hesap hareketlerini bilmesine rağmen bugüne kadar sessiz kalarak işlemlere zımni «muvafakat» verdiğinin kabulü gerektiği, basiretli davranma yükümlüğünü ihlal eden davacının talebinin «iyiniyet kurallarına» aykırı olduğu savunulmuştur.

Bu durumda, ilke olarak davalı banka özel yasa ile kurulmuş ve kendisine ayrıcalıklar tanınmış bir «güven kurumu» olması dolayısıyla en küçük kusurlarından bile sorumlu ise de, mahkemece davacının hesaplarından işlem yaptığı iddia edilen dava dışı kişiye verilmiş bir «vekaletname, yetki» ya da davalı bankaya verilmiş talimat bulunup bulunmadığı, hesabın hareketli hesap olup olmadığı, hesap ekstrelerinin davacıya gönderilip gönderilmediği, davacının hesap hareketlerinden haberdar olup olmadığı, davacının hesaplarında dava konusu edilen dönemde bizzat davacı tarafından yapılan ya da itiraza uğramayan işlem bulunup bulunmadığı, bunun yapılan işlemlere davacının «icazet» verdiği ya da işlemleri benimsediği anlamına gelip gelmediği, davacı ile davalı banka arasında oluşmuş bir «teamülün» bulunup bulunmadığı hususları ile davacı tarafça benzer iddialarla başka bankalar aleyhine de davalar açıldığının ileri sürülmesi ve anlaşılması karşısında MK'nin .... maddesi de nazara alınarak değerlendirme yapılıp hasıl olacak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken sadece «imza incelemesi» sonrası alınan bilirkişi raporuna dayalı olarak davacının imzasını taşımayan para çekme dekontları nedeniyle alacağı bulunduğundan bahisle «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

TÜRK MİLLETİ ADINA

SONUÇ