Rehin cirosu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/10976 E. 2018/3816 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rehin cirosu↗ kötüniyetli iktisap↗ meşru hamil↗ ciro silsilesi↗ bloke↗ lehtar↗ rehin↗ ciro↗ üçüncü kişi↗ def'i↗ hamil↗ keşideci↗ çek↗ kötüniyet↗ menfi tespit↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, Ticaret Kanunun 687. maddesi "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü haiz olduğu, madde gereğince ciro silsilesi ile çekin üçüncü kişiye geçtiği, üçüncü kişinin çeki kötüniyetli olarak iktisap ettiği hususunun davacı tarafından kanıtlanamamış olduğu, şahsi defiilerin üçüncü kişi hamile karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, blokenin kaldırılması ve hesapta bulunan paranın ödenmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, davalı tarafın müvekkilinin keşidecisi olduğu 3 adet çekin dava dışı ... Şirketi tarafından davalı tarafa teminat amaçlı verildiği iddiası ile müvekkilinin davalı nezdindeki hesabına bloke konulduğunu, çekler hakkında menfi tespit kararı alınması nedeniyle blokenin hukuka aykırı konulduğunu ileri sürmüş, davalı taraf ise çekler hakkında alınan menfi tespitin dava dışı lehtar hakkında alındığını, ... Şirketinin kötüniyetli iktisabı ispat edilmedikçe menfi tespitin bir hüküm ifade etmeyeceğini savunmuştur. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davalı taraf çekleri rehin nedeniyle aldığını savunmuş ise de poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz. Bu durumda davalı tarafın meşru hamil olmaksızın davacı hesabına bloke koyduğunun anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5207 E. 2017/7266 K.
Ortak:rehin cirosu · lehtar · rehin · ciro · hamil · çek · menfi tespit · teminat
İncelediğiniz karardaAncak, davalı taraf çekleri «rehin» nedeniyle aldığını savunmuş ise de poliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
Şirketi tarafından davalı tarafa «teminat» amaçlı verildiği iddiası ile müvekkilinin davalı nezdindeki hesabına «bloke» konulduğunu, çekler hakkında «menfi tespit» kararı alınması nedeniyle blokenin hukuka aykırı konulduğunu ileri sürmüş, davalı taraf ise çekler hakkında alınan menfi tespitin dava dışı «lehtar» hakkında alındığını, ...
… nun 687. maddesi "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan «def»’ileri başvuran «hamile» karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü haiz olduğu, madde gereğince «ciro silsilesi» ile çekin «üçüncü kişiye» geçtiği, üçüncü kişinin çeki «kötüniyetli» olarak iktisap ettiği hususunun davacı tarafından kanıtlanamamış olduğu, şahsi defiilerin üçüncü kişi hamile karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile davanın reddi …
Benzer bu kararda2- Dava, «lehtar» tarafından «ciro» sureti ile çeke «hamil» olan davalı banka aleyhine açılan «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Bu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya «teminat» olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli «rehin cirosu» ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin «yetkili hamili» olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından …
Poliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetkili hamil · ispat yükü
Benzer bu karardaRehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi «yetkili hamil» olmayıp, çeke dayalı hakları kullanamaz.
Somut uyuşmazlıkta «ispat yükü» kendisine düşen davacı, dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında dava konusu çekin, «lehtar» dava dışı... tarafından kullanılan krediye «teminat» olarak davalı bankaya verildiğini ileri sürmüş, iddiasını ispat etmek için de davalı banka kayıtlarına dayanmıştır.
Bu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya «teminat» olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli «rehin cirosu» ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin «yetkili hamili» olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2668 E. 2015/4008 K.
Ortak:def'i · hamil · keşideci · çek · menfi tespit
İncelediğiniz kararda… nun 687. maddesi "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan «def»’ileri başvuran «hamile» karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü haiz olduğu, madde gereğince «ciro silsilesi» ile çekin «üçüncü kişiye» geçtiği, üçüncü kişinin çeki «kötüniyetli» olarak iktisap ettiği hususunun davacı tarafından kanıtlanamamış olduğu, şahsi defiilerin üçüncü kişi hamile karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile davanın reddi …
Davacı vekili, davalı tarafın müvekkilinin «keşidecisi» olduğu 3 adet çekin dava dışı ...
Şirketi tarafından davalı tarafa «teminat» amaçlı verildiği iddiası ile müvekkilinin davalı nezdindeki hesabına «bloke» konulduğunu, çekler hakkında «menfi tespit» kararı alınması nedeniyle blokenin hukuka aykırı konulduğunu ileri sürmüş, davalı taraf ise çekler hakkında alınan menfi tespitin dava dışı «lehtar» hakkında alındığını, ...
Benzer bu kararda… yı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan ve senet metninden anlaşılmayan «def»'ileri başvuran «hamile» karşı ileri süremeyeceğinden, yazılı gerekçelerle «ihtiyati haciz» talebinin reddi doğru olmamış, hükmün bu nedenle ihtiyati haciz talep eden yararına bozulması gerekmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesince çekin «keşidecisi» ...
Dayanıklı Tüketim Malları A.Ş.’nin borçlu olmadığının tespit edildiği ve çekin iptaline karar verildiği, ihtiyati hacze konu «çek» yönünden borçlu olunmadığı gerekçesiyle «ihtiyati haciz» talebinin reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:menfi tespit davası · tespit davası · ihtiyati haciz · haciz
Benzer bu karardaMahkemece, borçlular arasında görülen ve «ihtiyati haciz» talep eden bankanın taraf olmadığı «menfi tespit davası» sonucu talebe konu çekin iptaline karar verildiği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, «ihtiyati haciz» talebine konu çekle ilgili İstanbul Anadolu 2.
Dayanıklı Tüketim Malları A.Ş.’nin borçlu olmadığının tespit edildiği ve çekin iptaline karar verildiği, ihtiyati hacze konu «çek» yönünden borçlu olunmadığı gerekçesiyle «ihtiyati haciz» talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, «ihtiyati haciz» talep eden vekili temyiz etmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2259 E. 2014/9321 K.
Ortak:bloke
İncelediğiniz karardaŞirketi tarafından davalı tarafa «teminat» amaçlı verildiği iddiası ile müvekkilinin davalı nezdindeki hesabına «bloke» konulduğunu, çekler hakkında «menfi tespit» kararı alınması nedeniyle blokenin hukuka aykırı konulduğunu ileri sürmüş, davalı taraf ise çekler hakkında alınan menfi tespitin dava dışı «lehtar» hakkında alındığını, ...
Bu durumda davalı tarafın «meşru hamil» olmaksızın davacı hesabına «bloke» koyduğunun anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, banka tarafından davacı hesabına «bloke» konulmasında sözleşmeye aykırı bir durum bulunmadığı, harcama davacının hesabına geçtikten ve yabancı banka tarafından tutarın geri istenmesi için öngörülen süre geçtikten sonra bankanın bu para üzerindeki blokeyi kaldırmamasının haksız olduğu, davalı bankanın bu tarihten itibaren «temerrüde» düştüğü gerekçesiyle, 3.200 TL'nin 31.05.2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:temerrüt
Benzer bu karardaMahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, banka tarafından davacı hesabına «bloke» konulmasında sözleşmeye aykırı bir durum bulunmadığı, harcama davacının hesabına geçtikten ve yabancı banka tarafından tutarın geri istenmesi için öngörülen süre geçtikten sonra bankanın bu para üzerindeki blokeyi kaldırmamasının haksız olduğu, davalı bankanın bu tarihten itibaren «temerrüde» düştüğü gerekçesiyle, 3.200 TL'nin 31.05.2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/10976 E. , 2018/3816 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada.... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.04.2016 tarih ve 2015/557-2016/143 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile dav dışı ... Metal Şirketi arasında nakliye ve montaj işi için 14/09/2013 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmede belirlenen imalatların yapımı için belirlenen miktar olan 100.000,00 TL için Halk Bankasına ait 4 adet çekin bu şirkete verildiğini, dava dışı şirketin sözleşmede belirtilen edimlerini aksatması karşısında sözleşmenin feshedildiğini ve.... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/409 Esas saylı dosyası ile verilen 4 çekten 3'ü bakımından müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini, müvekkilinin davalı banka nezdinde bulunan 25.080,30-TL'sine davalı tarafından bloke konulduğunu, davalının blokeye gerekçe olarak bu 3 çekin müşterilerinden ....
Dağıtım Şirketi tarafından teminat olarak verildiğini beyan ettiğini, ayrıca bu 3 çekin Adana 11. İcra Dairesinin 2014/2300 Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, bu durumda bankanın teminata ilişkin gerekçesinin yerinde bulunmadığını, müvekkilinin bu çeklerden borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini bu durumda takipten de sorumlu olmadığını ileri sürerek blokenin kaldırılması ile hesapta bulunan 25.080,30 TL'nin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, kıymetli evrakların illetten mücerret olduğunu, lehtar ... Şirketi aleyhine ikame edilen davada alınan menfi tespit kararının iyi niyetli hamil olan müvekkili banka müşterisi .... Dağıtım Şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini, davacının kötüniyeli iktisabı ispat etmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, Ticaret Kanunun 687. maddesi "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü haiz olduğu, madde gereğince ciro silsilesi ile çekin üçüncü kişiye geçtiği, üçüncü kişinin çeki kötüniyetli olarak iktisap ettiği hususunun davacı tarafından kanıtlanamamış olduğu, şahsi defiilerin üçüncü kişi hamile karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, blokenin kaldırılması ve hesapta bulunan paranın ödenmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, davalı tarafın müvekkilinin keşidecisi olduğu 3 adet çekin dava dışı ... Şirketi tarafından davalı tarafa teminat amaçlı verildiği iddiası ile müvekkilinin davalı nezdindeki hesabına bloke konulduğunu, çekler hakkında menfi tespit kararı alınması nedeniyle blokenin hukuka aykırı konulduğunu ileri sürmüş, davalı taraf ise çekler hakkında alınan menfi tespitin dava dışı lehtar hakkında alındığını, ... Şirketinin kötüniyetli iktisabı ispat edilmedikçe menfi tespitin bir hüküm ifade etmeyeceğini savunmuştur. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davalı taraf çekleri rehin nedeniyle aldığını savunmuş ise de poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818.
maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz. Bu durumda davalı tarafın meşru hamil olmaksızın davacı hesabına bloke koyduğunun anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.
SONUÇ
Yukarıdaki bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 22.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/424818200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz