Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/5207 E. 2017/7266 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gizli (örtülü) rehin cirosu↗ rehin cirosu↗ yetkili hamil↗ lehtar↗ rehin↗ ciro↗ ispat yükü↗ hamil↗ çek↗ menfi tespit↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacının temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen sair karar düzeltme itirazlarının reddi gerekir.
2- Dava, lehtar tarafından ciro sureti ile çeke hamil olan davalı banka aleyhine açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir. Rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi yetkili hamil olmayıp, çeke dayalı hakları kullanamaz.
Somut uyuşmazlıkta ispat yükü kendisine düşen davacı, dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında dava konusu çekin, lehtar dava dışı... tarafından kullanılan krediye teminat olarak davalı bankaya verildiğini ileri sürmüş, iddiasını ispat etmek için de davalı banka kayıtlarına dayanmıştır. Bu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya teminat olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli rehin cirosu ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin yetkili hamili olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 16/12/2015 tarihli 2015/10031 Esas 2015/13573 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2960 E. 2012/4199 K.
Ortak:çek
İncelediğiniz karardaPoliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Benzer bu kararda… kemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından çekin davalı şirketin ortağı olan ...isimli kişiye verildiği bu kişinin çeki «tahsil cirosu» ile davalı şirkete verdiği ve «çek» bedelinin davalı şirket tarafından tahsil edildiği, taraflar arasında çek verilmesini gerektirir bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden «husumet yokluğundan» davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kabulüne dair tesis edilen karar, davalılar vekilinin temyizi üzerine, ilamda belirtilen nedenlerle Dairemizce bozul …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahsil cirosu · husumet yokluğu · husumet
Benzer bu kararda… kemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından çekin davalı şirketin ortağı olan ...isimli kişiye verildiği bu kişinin çeki «tahsil cirosu» ile davalı şirkete verdiği ve «çek» bedelinin davalı şirket tarafından tahsil edildiği, taraflar arasında çek verilmesini gerektirir bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden «husumet yokluğundan» davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kabulüne dair tesis edilen karar, davalılar vekilinin temyizi üzerine, ilamda belirtilen nedenlerle Dairemizce bozul …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/15282 E. 2014/16541 K.
Ortak:rehin cirosu · rehin · ciro · hamil · çek · teminat
İncelediğiniz karardaBu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya «teminat» olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli «rehin cirosu» ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin «yetkili hamili» olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından …
Poliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi «yetkili hamil» olmayıp, çeke dayalı hakları kullanamaz.
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerek 6762 sayılı gerekse de 6102 sayılı TTK'da poliçe hakkındaki hükümlerden hangilerinin «çek» hakkında uygulanacağının tek tek sayılmış olup, her ikisinde de poliçe hakkında düzenlenmiş olan eski TTK 601. veya yeni TTK 689. maddelerine atıf yapılmadığı, yani çekin «rehin cirosu» ile devrinin mümkün olmadığı ve rehin cirosu ile çeke «hamil» olana çekin bir hak bahşetmeyeceği, çekin rehin cirosu ile devri yasak olduğundan hamilin bir hak iddiasında bulunamayacağı, «bonoda» ise çektekinin aksine poliçedeki rehin cirosuna açık atıf yapıldığından bononun rehin cirosu ile devrinin mümkün olduğu, «ihtiyati haciz» talebinin çeke dayalı olup, TTK'nın açık ve «emredici» hükümleri ile benimsenen yerleşik Yargıtay kararları gereğince ihtiyati haciz talebine dayanak olan çekin ihtiyati haciz isteyen alacaklıya rehin cirosu ile geçtiği ve çekin rehin cirosu ile devrinin yasak olduğu, esasen bankaların müşterilerine kullandırdığı krediler nedeniyle müşterilerinden «ciro» yoluyla edindikleri çeklerin «temlik» veya «tahsil cirosu» olamayacağı, çünkü bankaların mal/emtia satan değil, kredi kullandıran kuruluşlar olup, kredinin «teminatı» olmak üzere kredi müşterilerinden ciro yoluyla çekleri aldıkları ve bu ciroların da olsa olsa rehin cirosu olduğu gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine ka …
Ancak, «ihtiyati haciz» istemine konu çekte, ihtiyati haciz talep eden «temlik» cirosuyla «hamil» olup, çeki «rehin» cirosuyla aldığına dair bir beyanı da bulunmadığından ve «çek» üzerinde «rehin cirosu» da olmadığından, mahkemece İİK'nın «257». maddesindeki ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu nazara alınmak suretiyle bir karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahsil cirosu · i̇i̇k 257 · emredici hüküm · ihtiyati haciz · bono · temlik · haciz
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerek 6762 sayılı gerekse de 6102 sayılı TTK'da poliçe hakkındaki hükümlerden hangilerinin «çek» hakkında uygulanacağının tek tek sayılmış olup, her ikisinde de poliçe hakkında düzenlenmiş olan eski TTK 601. veya yeni TTK 689. maddelerine atıf yapılmadığı, yani çekin «rehin cirosu» ile devrinin mümkün olmadığı ve rehin cirosu ile çeke «hamil» olana çekin bir hak bahşetmeyeceği, çekin rehin cirosu ile devri yasak olduğundan hamilin bir hak iddiasında bulunamayacağı, «bonoda» ise çektekinin aksine poliçedeki rehin cirosuna açık atıf yapıldığından bononun rehin cirosu ile devrinin mümkün olduğu, «ihtiyati haciz» talebinin çeke dayalı olup, TTK'nın açık ve «emredici» hükümleri ile benimsenen yerleşik Yargıtay kararları gereğince ihtiyati haciz talebine dayanak olan çekin ihtiyati haciz isteyen alacaklıya rehin cirosu ile geçtiği ve çekin rehin cirosu ile devrinin yasak olduğu, esasen bankaların müşterilerine kullandırdığı krediler nedeniyle müşterilerinden «ciro» yoluyla edindikleri çeklerin «temlik» veya «tahsil cirosu» olamayacağı, çünkü bankaların mal/emtia satan değil, kredi kullandıran kuruluşlar olup, kredinin «teminatı» olmak üzere kredi müşterilerinden ciro yoluyla çekleri aldıkları ve bu ciroların da olsa olsa rehin cirosu olduğu gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine ka …
Ancak, «ihtiyati haciz» istemine konu çekte, ihtiyati haciz talep eden «temlik» cirosuyla «hamil» olup, çeki «rehin» cirosuyla aldığına dair bir beyanı da bulunmadığından ve «çek» üzerinde «rehin cirosu» da olmadığından, mahkemece İİK'nın «257». maddesindeki ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu nazara alınmak suretiyle bir karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Kararı, «ihtiyati haciz» talep eden vekili temyiz etmiştir.
Talep, çeke dayalı «ihtiyati haciz» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile talebin reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/5207 E. , 2017/7266 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada...4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/11/2014 gün ve 2014/121-2014/379 sayılı kararı onayan Daire’nin 16/12/2015 gün ve 2015/10031-2015/13573 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı... ve... (... Boya) arasında taşeronluk sözleşmesi imzalandığını ve... adına T-Bank...Şubesinin 19/12/2013 tarihli, 1556420 no'lu, 26.000,00 TL bedelli çekin düzenlendiğini, dava dışı...'ın dava konusu çeki Vakıfbank ... Şubesine verdiğini ve davalının çeki icra takibine koymak suretiyle müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlattığını ancak, dava dışı... ve...'ın taşeronluk sözleşmesi uyarınca edimlerini yerine getirmediklerinden sözleşme karşılığı verilen çekin bedelsiz kaldığı iddası ile iptali ve borçlu olunmadığının tespiti için dava açıldığını ve açılan davada çekin ödemesinin durdurulması için tedbir kararı verildiğini, davalının...
tarafından kullanılan krediye teminat olarak tahsil cirosu ile almış olduğu çeki 19/12/2013 tarihinde takas sisteminden ibraz ettiğini, fakat tedbir kararı nedeniyle çekin ödenmediğini, buna rağmen davalı tarafından çekin takibe konulduğunu ileri sürerek, kullanılan kredinin teminatı olarak tahsil cirosu ile takip konusu çeki alan davalıya müvekkilinin borçlu olmadığının ve çekin bedelsiz kaldığının tespiti ile çekin müvekkili şirkete iadesini, şayet icra tehdidi altında çek ödenmek zorunda kalınırsa dava sonucunda ödenen bedelin iadesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, çekin lehtarı kredi borçlusu dava dışı... tarafından müvekkili bankaya ciro yolu ile temlik edildiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil konumunda olduğunu, davacı keşideci ile dava dışı ciranta firma arasındaki esasa ilişkin hukuki ilişkileri bilemeyeceğini, kambiyo evrakının kıymetli evrak hükmünde olduğunu, iyiniyetli hamilleri, taraflar arasındaki anlaşmazlıkların bağlamayacağını, keşideci davacı şirketin lehdar...'a aralarındaki sözleşme ilişkisi nedeniyle verilen çekler sebebiyle, lehdarın edimini ifa etmediği ve bu nedenle borçlu bulunmadığı yönündeki iddalarının tipik kişisel fer'i olup, müvekkili bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı vekilinin bahse konu icra dosyasının iptalini talep ederek...İcra Hukuk Mahkemesine açtığı davanın reddedildiğini, müvekkili bankanın çeklerle ilgili olarak icra takip işlemlerine başlamasında hukuka ve usule aykırı bir yön bulunmadığını savunarak davanın reddini ve davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacının temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen sair karar düzeltme itirazlarının reddi gerekir.
2- Dava, lehtar tarafından ciro sureti ile çeke hamil olan davalı banka aleyhine açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir. Rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi yetkili hamil olmayıp, çeke dayalı hakları kullanamaz.
Somut uyuşmazlıkta ispat yükü kendisine düşen davacı, dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında dava konusu çekin, lehtar dava dışı... tarafından kullanılan krediye teminat olarak davalı bankaya verildiğini ileri sürmüş, iddiasını ispat etmek için de davalı banka kayıtlarına dayanmıştır. Bu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya teminat olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli rehin cirosu ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin yetkili hamili olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 16/12/2015 tarihli 2015/10031 Esas 2015/13573 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin sair karar düzeltme itirazlarının HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 16/12/2015 tarihli 2015/10031 Esas 2015/13573 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yerel mahkeme hükmünün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz, peşin ilam ve karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 14/12/2017 tarihde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/388258400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz