Rehin cirosu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/13040 E. 2018/828 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rehin cirosu↗ temlik cirosu↗ iflas erteleme↗ rehin↗ ciro↗ ihtiyati tedbir↗ mahsup↗ hamil↗ temlik↗ iflas↗ çek↗ eksik inceleme↗ teminat↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirket yetkilisi tarafından devir ve temlik cirosu ile davalı bankaya teslim edilen çeklerin davalı bankanın kredi alacağına mahsuben bankaca tahsil edildiği, iflasın ertelenmesi sebebiyle verilen ihtiyati tedbir kararlarının maddi hukuka ilişkin üçüncü kişilerin haklarını ihlal eder nitelikte uygulanamayacağı, davalı bankanın çekleri kredi borcuna mahsuben tahsilinde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, mahkemece iflas ertelemesi davasında verilmiş ihtiyati tedbir kararına rağmen davalı bankanın kendisine rehin cirosu ile verilen çek bedellerini haksız olarak tahsil ettiği iddiasına dayalı olarak çek bedellerinin ödenmesi talebine ilişkin olup, mahkemece, devir ve temlik cirosu ile davalı bankaya teslim edilen çeklerin davacının kredi borcuna mahsup edilmek üzere tahsil edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-/-
Ancak, her nekadar çeklerin üzerinde teminat olduğuna dair bir ibare yok ise de, dava dilekçesinde bilgileri verilen 10 adet çekin dava dilekçesine ekli olarak sunulan çek/senet tevdi bordrolarında teminat olarak verildiğine dair “...çek senet tutarlarının ..... rehnedilmesi konusunda ..... ve çek/senet tevdi eden mutabık kalmışlardır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. Poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nin 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz. Bu durumda, ifade edilen yasa maddeleri ile çek/senet tevdi bordrolarının içeriğinin birlikte değerlendirilmesi suretiyle dava konusu çeklerin bankaya teminat olarak verilip verilmediğinin ve bankanın çeklerin yasal hamili olup olmadığının tespiti ile bir sonuca varılması gerekirken, çek/senet tevdi bordroları değerlendirilmeksizin eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/15070 E. 2018/2588 K.
Ortak:rehin cirosu · rehin · ciro · çek · eksik inceleme · teminat
İncelediğiniz karardaPoliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nin 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
2- Dava, mahkemece «iflas ertelemesi» davasında verilmiş «ihtiyati tedbir» kararına rağmen davalı bankanın kendisine «rehin cirosu» ile verilen «çek» bedellerini haksız olarak tahsil ettiği iddiasına dayalı olarak çek bedellerinin ödenmesi talebine ilişkin olup, mahkemece, devir ve «temlik cirosu» ile davalı bankaya «teslim» edilen çeklerin davacının kredi borcuna «mahsup» edilmek üzere tahsil edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. -/- Ancak, her nekadar çeklerin üzerinde «teminat» olduğuna dair bir ibare yok ise de, dava dilekçesinde bilgileri verilen 10 adet çekin dava dilekçesine ekli olarak sunulan çek/senet tevdi bordrolarında teminat ol …
Bu durumda, ifade edilen yasa maddeleri ile «çek»/senet tevdi bordrolarının içeriğinin birlikte değerlendirilmesi suretiyle dava konusu çeklerin bankaya «teminat» olarak verilip verilmediğinin ve bankanın çeklerin yasal «hamili» olup olmadığının tespiti ile bir sonuca varılması gerekirken, çek/senet tevdi bordroları değerlendirilmeksizin «eksik incelemeye» dayalı olarak davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaBu durumda, öncelikle, davacının «ticari defter» ve kayıtları ile «çek tevdi bordrosu» incelenerek çekin davadışı şirketin kredi borcuna «teminat» olarak verilip verilmediğinin değerlendirilmesi, çekin teminat amacıyla alındığının tespit edilmesi halinde ise çekte «rehin cirosu» geçerli olmadığından davacı bankanın işbu davayı açamayacağının gözetilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Dairemizin emsal 2012/11833 E, 2014/2980 K. sayılı kararında da zikrolunduğu üzere çekte «rehin cirosu» caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik «teminat» amacıyla çekin «ciro» edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
Poliçeye ait olup, «çek» hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK'nin 730 maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı kanunun 601. maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek tevdi bordrosu · reeskont faizi · sebepsiz zenginleşme · keşideci · ticari defter · e-defter
Benzer bu karardaBu durumda, öncelikle, davacının «ticari defter» ve kayıtları ile «çek tevdi bordrosu» incelenerek çekin davadışı şirketin kredi borcuna «teminat» olarak verilip verilmediğinin değerlendirilmesi, çekin teminat amacıyla alındığının tespit edilmesi halinde ise çekte «rehin cirosu» geçerli olmadığından davacı bankanın işbu davayı açamayacağının gözetilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının «keşidecisi» olduğu dava konusu «çek» bedelini davadışı şirkete ödediği savunmasını ispat edemediği, davadışı şirket tarafından çekin davacı bankaya «ciro» edilerek kullanıldığı, davacının çek bedelini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 50.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
644'de düzenlenen «sebepsiz zenginleşme» davasıdır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5207 E. 2017/7266 K.
Ortak:rehin cirosu · rehin · ciro · hamil · çek · teminat
İncelediğiniz karardaPoliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nin 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
2- Dava, mahkemece «iflas ertelemesi» davasında verilmiş «ihtiyati tedbir» kararına rağmen davalı bankanın kendisine «rehin cirosu» ile verilen «çek» bedellerini haksız olarak tahsil ettiği iddiasına dayalı olarak çek bedellerinin ödenmesi talebine ilişkin olup, mahkemece, devir ve «temlik cirosu» ile davalı bankaya «teslim» edilen çeklerin davacının kredi borcuna «mahsup» edilmek üzere tahsil edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. -/- Ancak, her nekadar çeklerin üzerinde «teminat» olduğuna dair bir ibare yok ise de, dava dilekçesinde bilgileri verilen 10 adet çekin dava dilekçesine ekli olarak sunulan çek/senet tevdi bordrolarında teminat ol …
Bu durumda, ifade edilen yasa maddeleri ile «çek»/senet tevdi bordrolarının içeriğinin birlikte değerlendirilmesi suretiyle dava konusu çeklerin bankaya «teminat» olarak verilip verilmediğinin ve bankanın çeklerin yasal «hamili» olup olmadığının tespiti ile bir sonuca varılması gerekirken, çek/senet tevdi bordroları değerlendirilmeksizin «eksik incelemeye» dayalı olarak davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya «teminat» olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli «rehin cirosu» ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin «yetkili hamili» olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından …
Poliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi «yetkili hamil» olmayıp, çeke dayalı hakları kullanamaz.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetkili hamil · lehtar · ispat yükü · menfi tespit
Benzer bu kararda2- Dava, «lehtar» tarafından «ciro» sureti ile çeke «hamil» olan davalı banka aleyhine açılan «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta «ispat yükü» kendisine düşen davacı, dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında dava konusu çekin, «lehtar» dava dışı... tarafından kullanılan krediye «teminat» olarak davalı bankaya verildiğini ileri sürmüş, iddiasını ispat etmek için de davalı banka kayıtlarına dayanmıştır.
Rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi «yetkili hamil» olmayıp, çeke dayalı hakları kullanamaz.
Bu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya «teminat» olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli «rehin cirosu» ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin «yetkili hamili» olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/13040 E. , 2018/828 K.
"İçtihat Metni"
....
Taraflar arasında görülen davada ....Mahkemesi’nce verilen 09/03/2016 tarih ve 2015/585-2016/196 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkili şirket hakkında ....
1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1448 esas sayılı iflasın ertelenmesi davasında verilen ihtiyati tedbir kararına rağmen davalı banka elinde bulunan çeklerin davalı tarafından tahsil edildiğini ileri sürerek 441.380,00 TL ile 121.850,00 USD'nin tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu çeklerin tamamının 27/03/2013 tarihli ... hükümleri gereğince borçlu tarafından devir ve temlik cirosu ile kredinin ödeme aracı olarak teslim edildiğini, teminat çeki olmadığını, çeklerin borca mahsuben tahsil edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirket yetkilisi tarafından devir ve temlik cirosu ile davalı bankaya teslim edilen çeklerin davalı bankanın kredi alacağına mahsuben bankaca tahsil edildiği, iflasın ertelenmesi sebebiyle verilen ihtiyati tedbir kararlarının maddi hukuka ilişkin üçüncü kişilerin haklarını ihlal eder nitelikte uygulanamayacağı, davalı bankanın çekleri kredi borcuna mahsuben tahsilinde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, mahkemece iflas ertelemesi davasında verilmiş ihtiyati tedbir kararına rağmen davalı bankanın kendisine rehin cirosu ile verilen çek bedellerini haksız olarak tahsil ettiği iddiasına dayalı olarak çek bedellerinin ödenmesi talebine ilişkin olup, mahkemece, devir ve temlik cirosu ile davalı bankaya teslim edilen çeklerin davacının kredi borcuna mahsup edilmek üzere tahsil edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-/-
Ancak, her nekadar çeklerin üzerinde teminat olduğuna dair bir ibare yok ise de, dava dilekçesinde bilgileri verilen 10 adet çekin dava dilekçesine ekli olarak sunulan çek/senet tevdi bordrolarında teminat olarak verildiğine dair “...çek senet tutarlarının ..... rehnedilmesi konusunda ..... ve çek/senet tevdi eden mutabık kalmışlardır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. Poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nin 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
Bu durumda, ifade edilen yasa maddeleri ile çek/senet tevdi bordrolarının içeriğinin birlikte değerlendirilmesi suretiyle dava konusu çeklerin bankaya teminat olarak verilip verilmediğinin ve bankanın çeklerin yasal hamili olup olmadığının tespiti ile bir sonuca varılması gerekirken, çek/senet tevdi bordroları değerlendirilmeksizin eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 07/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
....
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/406933400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz