Zıya
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/520 E. 2015/5544 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zıya↗ saklama yükümlülüğü↗ afet↗ çek iptali davası↗ zayi belgesi↗ çek iptali↗ hırsızlık↗ ticari işletme↗ zayi↗ kesin süre↗ keşideci↗ iptal davası↗ çek↗ tacir↗ kesin hüküm↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, keşidecinin çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, ayrıca somut olayda zayi olunduğu iddia edilen çek yapraklarının keşideci tarafından doldurulmamış olmasından çekte bulunması gereken zorunlu unsurların yokluğu nedeniyle çek vasfını kazanamadıkları, bu itibarla somut olayda, dava koşullarının mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş çek yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği çek sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de zayi olduğunu ileri
sürüp bu evraklar hakkında zayi belgesi verilmesini istemiştir. Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçe ile sadece çek yaprakları hakkında değerlendirme yapılıp davanın reddine karar verilmişse de dava dilekçesinde beyan edilen sair ticari belgelerin ne olduğu davacıdan sorulmamış, bu belgeler hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. 6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 119/1-ğ bendinde açık bir şekilde talep sonucunun dava dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, aynı maddenin 2'nci fıkrasında da birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkimin davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre vereceği, bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde davanın açılmamış sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre mahkemece, hakkında zayi belgesi verilmesi istenen sair ticari belgelerin neler olduğunu açıklaması için davacılar vekiline kesin süre verilmesi, açıklama yapılması halinde bu belgeler hakkında işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ticari belgeler hakkında da talebin reddi sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/15281 E. 2017/813 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hırsızlık · ticari işletme · zayi · tacir · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş «çek» yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği «çek» sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de «zayi» olduğunu ileri sürüp bu evraklar hakkında «zayi belgesi» verilmesini istemiştir.
Benzer bu karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «zayi» belgesinin verilebilmesi için anılan belgelerin ve «defterlerin» «hırsızlık» neticesinde elden çıkması gerektiği «tacirin» kendisinden beklenen gerekli özeni göstermesine rağmen bu neticenin gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda ise defter ve faturaların davacının kendi «rızası» ile mali müşavire «teslim» edildiği, bu nedenle hırsızlık sonucu defter ve faturalarının «zıyaa» uğramasının söz konusu olmadığı, ayrıca davacının gerekli özeni göstermemesi nedeniyle bu sonucun gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, mali müşavire «teslim» edilen «ticari defterlerin», iade edilmemesi nedeniyle akibeti bilinmeyen davacıya ait ticari defterler hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hasımsız dava · delillerin toplanmaması · eş rızası · ticari defter · teslim
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; «zayi» belgesinin verilebilmesi için anılan belgelerin ve «defterlerin» «hırsızlık» neticesinde elden çıkması gerektiği «tacirin» kendisinden beklenen gerekli özeni göstermesine rağmen bu neticenin gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda ise defter ve faturaların davacının kendi «rızası» ile mali müşavire «teslim» edildiği, bu nedenle hırsızlık sonucu defter ve faturalarının «zıyaa» uğramasının söz konusu olmadığı, ayrıca davacının gerekli özeni göstermemesi nedeniyle bu sonucun gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, mali müşavire «teslim» edilen «ticari defterlerin», iade edilmemesi nedeniyle akibeti bilinmeyen davacıya ait ticari defterler hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkindir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Mahkeme gerekli gördüğü «delillerin toplanmasını» da emredebilir." hükmünü haizdir.
-
Zayi belgesi | Ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/15477 E. 2017/2693 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hırsızlık · ticari işletme · zayi · tacir · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş «çek» yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği «çek» sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de «zayi» olduğunu ileri sürüp bu evraklar hakkında «zayi belgesi» verilmesini istemiştir.
Benzer bu karardaYasa'nın 82/7 fıkrasında ''«tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü yer aldığı, somut olayda davacı defter ve belgelerin bulunduğu binanın yöneticisi tarafından haber verilmesi üzerine bu adrese gittiklerini ve yöneticinin katılımı ile defter ve belgelerin bulunduğu katın su bastığına dair tutanak tanzim edildiği, bu durumda yasanın 82/7 fıkrasında sayılan sebepler tahdidi olmadığı gibi açıkça su baskını halinde «zayi belgesi» istenilebileceği belirtilmiş olduğu, davanın şüpheli bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi veya beyanın bulunmadığı gözetilerek mahkemece inceleme yapılarak hakk …
Mahkemece iddia, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava «zayi belgesi» istemine ilişkin olduğu, yapılan «keşif» sonucunda alınan bilirkişi raporuna göre hakkında zayi belgesi istenen belgeler arasında 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile TTK ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması ve saklanması zorunlu olan «ticari defter» ve diğer kayıt ve belgelerin bulunmadığına ilişkin rapor verildiği, davacının belgelerin ne zaman zayii olduğunu ispatlayamadığı, bu talebin TTK'nın 82. maddesi ka …
1- Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesi gereğince, «ticari defter» ve belgelerin «zayi» olduğunun tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece «zayi belgesi» istenilebilecek durumun oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşif · ticari defter
Benzer bu karardaMahkemece iddia, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava «zayi belgesi» istemine ilişkin olduğu, yapılan «keşif» sonucunda alınan bilirkişi raporuna göre hakkında zayi belgesi istenen belgeler arasında 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile TTK ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması ve saklanması zorunlu olan «ticari defter» ve diğer kayıt ve belgelerin bulunmadığına ilişkin rapor verildiği, davacının belgelerin ne zaman zayii olduğunu ispatlayamadığı, bu talebin TTK'nın 82. maddesi ka …
1- Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesi gereğince, «ticari defter» ve belgelerin «zayi» olduğunun tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece «zayi belgesi» istenilebilecek durumun oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/10387 E. 2016/5196 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hırsızlık · ticari işletme · zayi · tacir · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş «çek» yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği «çek» sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de «zayi» olduğunu ileri sürüp bu evraklar hakkında «zayi belgesi» verilmesini istemiştir.
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · takas · keşif · denetime elverişlilik · hukuki yarar
Benzer bu karardaBu durum karşısında davacının, dava açmakta «hukuki yararı» bulunduğu gözetilerek davaya ilişkin tüm deliller toplanılıp, gerektiğinde mahallinde «keşif» icra olunup bilirkişi raporu alınarak sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken davacının ne suretle kusurlu olduğuna ilişkin karar yerinde «denetime elverişli» bir gerekçeye yer verilmeksizin yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Mahkeme gerekli gördüğü «delillerin toplanmasını» da emredebilir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12143 E. 2016/9632 K.
Ortak:saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hırsızlık · ticari işletme · zayi · tacir · e-defter · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş «çek» yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği «çek» sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de «zayi» olduğunu ileri sürüp bu evraklar hakkında «zayi belgesi» verilmesini istemiştir.
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «ziyaa» uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." Zayi belgesi istemli dava açmak için yasal 15 günlük «hak düşürücü süre» belirlenmiş olup, dava tarihinin de 28.08.2015 olduğu dikkate alındığında, mahkemece süresinde açılan davanın esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanı …
Reklam firmasına ait 2011-2014 yıllarına ait tüm «ticari defter», «fatura», belge ve kayıtların gerçekleşen «hırsızlık» olayı sonucunda çalınmış olduğunun tespit edildiği iddiasına dayalı «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının beyanına göre 17.07.2015 tarihinde olaydan haberdar olduğu ve TTK 82/7. maddesi uyarınca yasal 15 günlük sürede «zayi belgesi» verilmesini talep etmediği gerekçesiyle süresinde olmayan talebin reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ön inceleme tutanağı · ziya · hak düşürücü süre · ticari defter · fatura
Benzer bu karardaReklam firmasına ait 2011-2014 yıllarına ait tüm «ticari defter», «fatura», belge ve kayıtların gerçekleşen «hırsızlık» olayı sonucunda çalınmış olduğunun tespit edildiği iddiasına dayalı «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «ziyaa» uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." Zayi belgesi istemli dava açmak için yasal 15 günlük «hak düşürücü süre» belirlenmiş olup, dava tarihinin de 28.08.2015 olduğu dikkate alındığında, mahkemece süresinde açılan davanın esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanı …
Dava dilekçesinde davacı, işyerinde «hırsızlığın» 17.07.2015 tarihinde gerçekleştiğini ifade etmiş ise de, davacının olay tarihini sehven 17.07.2016 olarak yazdığı, dava dilekçesine ekli olay yeri «inceleme tutanağı» ve polis merkezine verilen ifade tutanağına göre hırsızlık olayının 17.08.2015 tarihinde gerçekleştiği sabittir.
-
Zayi belgesi verilmesi | Zayi belgesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/10198 E. 2016/4744 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hırsızlık · ticari işletme · zayi · tacir · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş «çek» yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği «çek» sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de «zayi» olduğunu ileri sürüp bu evraklar hakkında «zayi belgesi» verilmesini istemiştir.
Benzer bu karardaAncak, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 madde ve fıkrasında "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Mahkemece iddia, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirin» basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek «defter» ve belgelerini saklaması ve «zayi» olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmesi gerektiği, davacının 2011-2012-2013-2014 yıllarına ait «ticari defterler» hakkında 15 günlük yasal süre içerisinde talepte bulunulmadığı gibi, dava dilekçesinde belirtilen 2009-2010 yıllarına ait defterlerin, yangın raporu ile belirlenen …
2- Dava, «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hasımsız dava · delillerin toplanmaması · iş bölümü · ticari defter
Benzer bu karardaMahkeme gerekli gördüğü «delillerin toplanmasını» da emredebilir." hükmü düzenlenmiş olup, davacı tarafça dava dilekçesinde belirtilen «defter» ve belgeler yönünden işbu defter ve belgelerin muhafazası için iş yerinde ayrı bir «bölüm» tahsis edildiğine göre, iş yerinin başka bir yerinde meydana gelen yangının arşiv bölümüne sirayet etmesinin davacının basiretli bir «tacir» olmanın gerektirdiği özeni göstermediği anlamına gelmeyeceğinden ve somut olay da dava konusu defter ve belgeler davacının iş yerinde olup, çıkan yangın nedeniyle «zayi» olduğundan, mahkemece yazılı gerekçe ile işbu defter ve belgeler yönünden de davanın reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece iddia, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirin» basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek «defter» ve belgelerini saklaması ve «zayi» olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmesi gerektiği, davacının 2011-2012-2013-2014 yıllarına ait «ticari defterler» hakkında 15 günlük yasal süre içerisinde talepte bulunulmadığı gibi, dava dilekçesinde belirtilen 2009-2010 yıllarına ait defterlerin, yangın raporu ile belirlenen …
Bu dava «hasımsız» açılır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/520 E. , 2015/5544 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ...
12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02/12/2014 tarih ve 2014/1146-2014/328 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, müvekkilleri ..., ... ve ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş çek karnesi, çek defteri, hesap cüzdanları ve müvekkili şirkete ait belgelerin bulunduğu çantanın müvekkili ...'ya ait aracın içinden çalındığını ileri sürerek ... Bankası ... Şubesi'nce; ... adına verilen 981614 nolu hesaba bağlı çek karnesinde 1017875 nolu çek sayfası dahil olmak üzere 1017876, 1017877, 1017878, 1017879, 1017880 çek sayfalarının, ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına verilen ... Bankası ... Şubesi 882383 nolu hesaba bağlı çek karnesinde 31388887 nolu çek sayfası dahil olmak üzere 31388888, 31388889, 3138900 nolu çek de dahil olmak üzere 4 adet çek sayfasının, yine aynı şirket adına verilen ...
Bankası ... şubesi 92080824 nolu hesaba bağlı çek karnesinde 3543618, 3543619, 3543620, 3543621 nolu çek sayfaları dahil olmak üzere 4 adet çek sayfasının, ... adına verilen 92081079 nolu hesaba bağlı çek karnesinde 3100045 ve 3100046 nolu çek sayfalarının, ilgili hesap cüzdanlarının ve müvekkil şirkete ait sair ticari belgelerin zayi olduğunun kabulü ile anılan evraklar için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, keşidecinin çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, ayrıca somut olayda zayi olunduğu iddia edilen çek yapraklarının keşideci tarafından doldurulmamış olmasından çekte bulunması gereken zorunlu unsurların yokluğu nedeniyle çek vasfını kazanamadıkları, bu itibarla somut olayda, dava koşullarının mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş çek yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği çek sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de zayi olduğunu ileri
sürüp bu evraklar hakkında zayi belgesi verilmesini istemiştir. Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçe ile sadece çek yaprakları hakkında değerlendirme yapılıp davanın reddine karar verilmişse de dava dilekçesinde beyan edilen sair ticari belgelerin ne olduğu davacıdan sorulmamış, bu belgeler hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. 6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 119/1-ğ bendinde açık bir şekilde talep sonucunun dava dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, aynı maddenin 2'nci fıkrasında da birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkimin davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre vereceği, bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde davanın açılmamış sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre mahkemece, hakkında zayi belgesi verilmesi istenen sair ticari belgelerin neler olduğunu açıklaması için davacılar vekiline kesin süre verilmesi, açıklama yapılması halinde bu belgeler hakkında işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ticari belgeler hakkında da talebin reddi sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 20/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/398062100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz