Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/2019 E. 2017/4745 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rehin cirosu↗ kambiyo senedi vasfı↗ yetkili hamil↗ icra hukuk mahkemesi↗ takas↗ lehtar↗ rehin↗ kambiyo senedi↗ ciro↗ hamil↗ keşideci↗ kredi sözleşmesi↗ çek↗ yasal faiz↗ eksik inceleme↗ ibraz↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı banka ile dava dışı Tetiker Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen kredi sözleşmesi gereğince davalının keşideci olduğu dava konusu iki adet çekin teminat amacıyla davacıya verildiği, çeklerin Merkez Bankası'nca yayınlanan yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde fiziki olarak ibraz edilmeksizin sadece çek bilgileri üzerinden bankalar arası takas odaları aracılığıyla elektronik ortamda muhatap bankaya gönderilerek zamanında ibrazının yapılmış olduğu ve kambiyo senedi vasfını da kaybetmemiş oldukları, çekin takas odasınca yapılan ibrazında çeklerin arkasına karşılığının olmadığına dair kaşenin basıldığı .ancak tarih kaşesinin basılmamış olduğu, daha sonra muhatap bankadan kanuni sorumluluk tutarının tahsili sırasında 12/12/2013 tarih kaşesinin basılmış olduğu ve bu nedenle İcra Hukuk Mahkemesi ve Yargıtay'ın yanıltılmış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 97.910,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, çekten kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacı banka vekilinin, dava dilekçesinde ve yargılamanın her aşamasında dava konusu çeklerin, lehtar dava dışı Tetiker Metal San ve Tic.Ltd.Şti. tarafından kullanılan krediye teminat olarak müvekkiline verildiğini ileri sürmüş olması karşısında çekin rehin cirosu sonucu davacı bankanın elinde bulunduğu kabul edilmelidir. Poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz. Bu durumda, mahkemece, davacı bankanın dava konusu çeklerin yetkili hamili olmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
2-Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5207 E. 2017/7266 K.
Ortak:rehin cirosu · yetkili hamil · lehtar · rehin · ciro · hamil · çek · teminat
İncelediğiniz karardaPoliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
Ancak, davacı banka vekilinin, dava dilekçesinde ve yargılamanın her aşamasında dava konusu çeklerin, «lehtar» dava dışı Tetiker Metal San ve Tic.Ltd.Şti. tarafından kullanılan krediye «teminat» olarak müvekkiline verildiğini ileri sürmüş olması karşısında çekin «rehin cirosu» sonucu davacı bankanın elinde bulunduğu kabul edilmelidir.
Şti. arasında düzenlenen «kredi sözleşmesi» gereğince davalının «keşideci» olduğu dava konusu iki adet çekin «teminat» amacıyla davacıya verildiği, çeklerin Merkez Bankası'nca yayınlanan yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde fiziki olarak «ibraz» edilmeksizin sadece «çek» bilgileri üzerinden bankalar arası «takas» odaları aracılığıyla elektronik ortamda muhatap bankaya gönderilerek zamanında ibrazının yapılmış olduğu ve «kambiyo senedi vasfını» da kaybetmemiş oldukları, çekin takas odasınca yapılan ibrazında çeklerin arkasına karşılığının olmadığına dair kaşenin basıldığı .ancak tarih kaşesinin basılmamış olduğu, daha sonra muhatap bankadan kanuni sorumluluk tutarının tahsili sırasında 12/12/2013 tarih kaşesinin basılmış olduğu ve bu nedenle İcra Hukuk Mahkemesi ve Yargıtay'ın yanıltılmış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 97.910,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece davalı banka kayıtları incelenerek, dava konusu çekin davalı bankaya «teminat» olarak verilmiş olduğunun banka kayıtlarından anlaşılması durumunda, çekin gizli «rehin cirosu» ile davalı bankanın elinde bulunduğu ve davalı bankanın dava konusu çekin «yetkili hamili» olamayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından …
Rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi «yetkili hamil» olmayıp, çeke dayalı hakları kullanamaz.
2- Dava, «lehtar» tarafından «ciro» sureti ile çeke «hamil» olan davalı banka aleyhine açılan «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ispat yükü · menfi tespit
Benzer bu kararda2- Dava, «lehtar» tarafından «ciro» sureti ile çeke «hamil» olan davalı banka aleyhine açılan «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta «ispat yükü» kendisine düşen davacı, dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında dava konusu çekin, «lehtar» dava dışı... tarafından kullanılan krediye «teminat» olarak davalı bankaya verildiğini ileri sürmüş, iddiasını ispat etmek için de davalı banka kayıtlarına dayanmıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2593 E. 2013/2214 K.
Ortak:yetkili hamil · lehtar · hamil · çek · ibraz
İncelediğiniz karardaŞti. arasında düzenlenen «kredi sözleşmesi» gereğince davalının «keşideci» olduğu dava konusu iki adet çekin «teminat» amacıyla davacıya verildiği, çeklerin Merkez Bankası'nca yayınlanan yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde fiziki olarak «ibraz» edilmeksizin sadece «çek» bilgileri üzerinden bankalar arası «takas» odaları aracılığıyla elektronik ortamda muhatap bankaya gönderilerek zamanında ibrazının yapılmış olduğu ve «kambiyo senedi vasfını» da kaybetmemiş oldukları, çekin takas odasınca yapılan ibrazında çeklerin arkasına karşılığının olmadığına dair kaşenin basıldığı .ancak tarih kaşesinin basılmamış olduğu, daha sonra muhatap bankadan kanuni sorumluluk tutarının tahsili sırasında 12/12/2013 tarih kaşesinin basılmış olduğu ve bu nedenle İcra Hukuk Mahkemesi ve Yargıtay'ın yanıltılmış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 97.910,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Bu durumda, mahkemece, davacı bankanın dava konusu çeklerin «yetkili hamili» olmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Ancak, davacı banka vekilinin, dava dilekçesinde ve yargılamanın her aşamasında dava konusu çeklerin, «lehtar» dava dışı Tetiker Metal San ve Tic.Ltd.Şti. tarafından kullanılan krediye «teminat» olarak müvekkiline verildiğini ileri sürmüş olması karşısında çekin «rehin cirosu» sonucu davacı bankanın elinde bulunduğu kabul edilmelidir.
Benzer bu karardaAncak mahkemece davacının «alacağın temliki» hükümlerine göre çekin «yetkili hamili» olduğu kabul edilmiş ise de, davacı tarafından «ibraz» edilen «çek» fotokopisine göre çekin «lehtarı» Aypek Ltd.
Çekin bankaya ibrazından sonra sadece «çek» üzerinde davacının cirosu bulunduğundan «alacağın temliki» hükümlerine göre davacının «yetkili hamil» olduğu da kabul edilemez.
Dava, ...'nın 644. maddesine dayalı olarak açılan sebepsiz iktisap davası olup mahkemece «alacağın temliki» hükümlerine göre, davacının «yetkili hamil» olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:alacağın temliki · temlik
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, takip dayanağı çekin «alacağın temliki» hükümlerine göre davacının eline geçtiği, davalı tarafça davacının çeki temlik almakta kötü niyetli olduğunun iddia ve ispat olunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava, ...'nın 644. maddesine dayalı olarak açılan sebepsiz iktisap davası olup mahkemece «alacağın temliki» hükümlerine göre, davacının «yetkili hamil» olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ancak mahkemece davacının «alacağın temliki» hükümlerine göre çekin «yetkili hamili» olduğu kabul edilmiş ise de, davacı tarafından «ibraz» edilen «çek» fotokopisine göre çekin «lehtarı» Aypek Ltd.
Çekin bankaya ibrazından sonra sadece «çek» üzerinde davacının cirosu bulunduğundan «alacağın temliki» hükümlerine göre davacının «yetkili hamil» olduğu da kabul edilemez.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2960 E. 2012/4199 K.
Ortak:çek
İncelediğiniz karardaŞti. arasında düzenlenen «kredi sözleşmesi» gereğince davalının «keşideci» olduğu dava konusu iki adet çekin «teminat» amacıyla davacıya verildiği, çeklerin Merkez Bankası'nca yayınlanan yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde fiziki olarak «ibraz» edilmeksizin sadece «çek» bilgileri üzerinden bankalar arası «takas» odaları aracılığıyla elektronik ortamda muhatap bankaya gönderilerek zamanında ibrazının yapılmış olduğu ve «kambiyo senedi vasfını» da kaybetmemiş oldukları, çekin takas odasınca yapılan ibrazında çeklerin arkasına karşılığının olmadığına dair kaşenin basıldığı .ancak tarih kaşesinin basılmamış olduğu, daha sonra muhatap bankadan kanuni sorumluluk tutarının tahsili sırasında 12/12/2013 tarih kaşesinin basılmış olduğu ve bu nedenle İcra Hukuk Mahkemesi ve Yargıtay'ın yanıltılmış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 97.910,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Poliçeye ait olup «çek» hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak «teminat» amacıyla çekin «ciro» ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
Benzer bu kararda… kemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından çekin davalı şirketin ortağı olan ...isimli kişiye verildiği bu kişinin çeki «tahsil cirosu» ile davalı şirkete verdiği ve «çek» bedelinin davalı şirket tarafından tahsil edildiği, taraflar arasında çek verilmesini gerektirir bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden «husumet yokluğundan» davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kabulüne dair tesis edilen karar, davalılar vekilinin temyizi üzerine, ilamda belirtilen nedenlerle Dairemizce bozul …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahsil cirosu · husumet yokluğu · husumet
Benzer bu kararda… kemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından çekin davalı şirketin ortağı olan ...isimli kişiye verildiği bu kişinin çeki «tahsil cirosu» ile davalı şirkete verdiği ve «çek» bedelinin davalı şirket tarafından tahsil edildiği, taraflar arasında çek verilmesini gerektirir bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden «husumet yokluğundan» davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kabulüne dair tesis edilen karar, davalılar vekilinin temyizi üzerine, ilamda belirtilen nedenlerle Dairemizce bozul …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/2019 E. , 2017/4745 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 05/11/2015 tarih ve 2014/1644-2015/594 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkil ile borçlu Tetiker Metal San. ve Tic Ltd.Şti. arasında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince kredi borçlusunun lehtar olduğu ve davalı tarafından keşide edilen iki adet çekin müvekkili bankaya teminat olarak verildiğini, borçlunun kredileri geri ödememesi üzerine hesabının kat edildiğini ve müvekkiline teminat olarak verilen çeklerin tahsili için muhatap bankaya ibraz edildiğini, ancak çeklerin karşılığının çıkmadığını ve yasal sorumluluk miktarı olan 2.090,00 TL’nin ödendiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalı keşideci aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, davalının ise bu takip için çeklerin yasal süresinde ibrazının yapılmadığı gerekçesiyle şikayet yoluna başvurduğunu, icra mahkemesinin şikayeti kabul ettiğini ve kararının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, ancak çeklerin muhatap bankaya yasal süresi içerisinde ibraz edildiğini ve yasal sorumluluk bedellerinin muhatap bankadan tahsil edildiğini, icra mahkemesinin sınırlı yetki ve inceleme sonucu vermiş olduğu kararın işbu alacak davasında delil olamayacağını ileri sürerek 97.910,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; davacının dava konusu çeklerin meşru hamili olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı banka ile dava dışı Tetiker Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen kredi sözleşmesi gereğince davalının keşideci olduğu dava konusu iki adet çekin teminat amacıyla davacıya verildiği, çeklerin Merkez Bankası'nca yayınlanan yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde fiziki olarak ibraz edilmeksizin sadece çek bilgileri üzerinden bankalar arası takas odaları aracılığıyla elektronik ortamda muhatap bankaya gönderilerek zamanında ibrazının yapılmış olduğu ve kambiyo senedi vasfını da kaybetmemiş oldukları, çekin takas odasınca yapılan ibrazında çeklerin arkasına karşılığının olmadığına dair kaşenin basıldığı .ancak tarih kaşesinin basılmamış olduğu, daha sonra muhatap bankadan kanuni sorumluluk tutarının tahsili sırasında 12/12/2013 tarih kaşesinin basılmış olduğu ve bu nedenle İcra Hukuk Mahkemesi ve Yargıtay'ın yanıltılmış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 97.910,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, çekten kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacı banka vekilinin, dava dilekçesinde ve yargılamanın her aşamasında dava konusu çeklerin, lehtar dava dışı Tetiker Metal San ve Tic.Ltd.Şti. tarafından kullanılan krediye teminat olarak müvekkiline verildiğini ileri sürmüş olması karşısında çekin rehin cirosu sonucu davacı bankanın elinde bulunduğu kabul edilmelidir. Poliçeye ait olup çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
Bu durumda, mahkemece, davacı bankanın dava konusu çeklerin yetkili hamili olmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
2-Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 26/09/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/372691100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz