İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/13077 E. 2016/9331 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
genel işlem koşulları↗ emsal banka uygulaması↗ genel işlem koşulu↗ teamül↗ genel kredi sözleşmesi↗ tbk 99↗ uyuşmazlık konusu↗ kredi sözleşmesi↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, 6098 sayılı TBK'nın "Genel işlem koşulları" başlıklı 20. maddesi kapsamında yapılan değerlendirme kapsamında yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasında 06.06.2008 tarihinde imzalanan genel kredi sözleşmesi 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır. Bu durumda, sözleşme tarihi itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu kredi yönünden emsal banka uygulamaları araştırılıp uyuşmazlık konusu bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair teamül bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
2-Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13235 E. 2018/700 K.
Ortak:genel işlem koşulları · emsal banka uygulaması · genel işlem koşulu · teamül · uyuşmazlık konusu · kredi sözleşmesi · eksik inceleme · İstirdat
İncelediğiniz karardaBu durumda, sözleşme tarihi itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu kredi yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasında 06.06.2008 tarihinde imzalanan «genel kredi sözleşmesi» 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır.
Benzer bu karardaBu durumda, sözleşme tarihleri itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu krediler yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasında 2006-2011 yılları arasında değişik tarihlerde imzalanan «kredi sözleşmeleri» 6098 sayılı TBK'nin yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmelerde nazara alınmayacaktır.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankaca davacı yan aleyhine sözleşmeye konulan dosya ve «komisyon» ücreti, işlem «masrafı» ile yapılandırma ücreti gibi maddelerin «genel işlem koşulları» niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıdan fazla tahsil edildiği anlaşılan 6.084,00 TL'yi oluşturan kalemlerin banka hesabına girdiği tarihten itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:komisyon · dosya masrafı · avans faizi
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankaca davacı yan aleyhine sözleşmeye konulan dosya ve «komisyon» ücreti, işlem «masrafı» ile yapılandırma ücreti gibi maddelerin «genel işlem koşulları» niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıdan fazla tahsil edildiği anlaşılan 6.084,00 TL'yi oluşturan kalemlerin banka hesabına girdiği tarihten itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
1- Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan krediler nedeniyle «masraf» ve «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5241 E. 2014/14233 K.
Ortak:emsal banka uygulaması · teamül · genel kredi sözleşmesi · uyuşmazlık konusu · kredi sözleşmesi · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaBu durumda, sözleşme tarihi itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu kredi yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasında 06.06.2008 tarihinde imzalanan «genel kredi sözleşmesi» 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır.
Benzer bu karardaBu durumda, davalı banka savunmasında kredi müşterisinden tahsil edilen bu bedelin aralarındaki sözleşme hükümleri, yasal mevzuat ve «bankacılık teamüllerine» uygun olduğunu, davacının iddiasının aksine dava konusu tutarın kullandırılan kredinin «teminatı» olarak değil kredinin «komisyonu» ve diğer giderleri için ödendiğini ileri sürdüğüne göre, mahkemece bu hususta «emsal banka uygulamaları» da araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair teamül bulunup bulunmadığı, varsa hangi oranda tahakkuk ettirildiği hususları araştırılarak sonucuna göre karar tesisi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da. «genel kredi sözleşmesi» hükümlerine göre «komisyon» ve ödenecek komisyonlara ilişkin açıklamanın yer aldığı, bunlardan müşterinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, komisyon oranlarını mevzuatın izin verdiği sürede en üst sınırdan olmak üzere bankanın tek taraflı olarak tespit ve uygulama «yetkisinin» bulunduğu belirtilmekle birlikte, dava konusu 15.000 USD «masraf» alınması gerektiğine ilişkin bir bilgiye rastlanmadığı da bildirilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinde» de dava konusu tutarın bankaca tahsil edileceğine dair somut bir hüküm bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bankacılık teamülleri · sözleşme serbestisi · bedel iadesi · cari hesap · teminat kapsamı · ipotek · komisyon · dosya masrafı
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu tutarın kredi «teminatı» olarak alındığına dair «kredi sözleşmesi» içeriğinde herhangi bir ibare bulunmadığı, davalı bankanın davacıdan ek teminat olarak dava dışı kişilerin taşınmazlarını «ipotek» almak suretiyle krediyi teminatlandırdığı, davacıya ait «cari hesap» hareketleri ve kredi tahsilat hareketleri göz önüne alındığında, dava edilen 15.000 USD'lik miktarın davacının kullandığı krediye bağlı ödemesi gereken «komisyon» ve diğer giderler için alınmış olup «teminat kapsamında» alınmadığının anlaşıldığı, kaldı ki, davacı şirketin, kredi kullanırken açılan özel cari hesabına dava olunan miktarı yatırdığı, açılan bu hesaptan "3 NL proje komisyonu" açıklaması ile dava konusu komisyon tahsilat işleminin yapıldığı, davacının iadesini talep ettiği 15.000 USD'lik miktarın kredi teminatı olarak verildiğinin davacı tarafından kanıtlanamadığı, «sözleşme serbestliği» içinde davalının davacı şirketten kullandırılan kredilere yönelik komisyon ve diğer giderler olarak aldığı dava konusu miktarın iadesinin mümkün görülmediği gerekç …
Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da. «genel kredi sözleşmesi» hükümlerine göre «komisyon» ve ödenecek komisyonlara ilişkin açıklamanın yer aldığı, bunlardan müşterinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, komisyon oranlarını mevzuatın izin verdiği sürede en üst sınırdan olmak üzere bankanın tek taraflı olarak tespit ve uygulama «yetkisinin» bulunduğu belirtilmekle birlikte, dava konusu 15.000 USD «masraf» alınması gerektiğine ilişkin bir bilgiye rastlanmadığı da bildirilmiştir.
Bu durumda, davalı banka savunmasında kredi müşterisinden tahsil edilen bu bedelin aralarındaki sözleşme hükümleri, yasal mevzuat ve «bankacılık teamüllerine» uygun olduğunu, davacının iddiasının aksine dava konusu tutarın kullandırılan kredinin «teminatı» olarak değil kredinin «komisyonu» ve diğer giderleri için ödendiğini ileri sürdüğüne göre, mahkemece bu hususta «emsal banka uygulamaları» da araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair teamül bulunup bulunmadığı, varsa hangi oranda tahakkuk ettirildiği hususları araştırılarak sonucuna göre karar tesisi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
Dava. davalı bankaca kredi müşterisinden tahsil edilen «teminat» «bedelinin iadesi» istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Haksız tahsil edilen ücretin iadesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/80 E. 2016/6217 K.
Ortak:emsal banka uygulaması · genel işlem koşulu · teamül · uyuşmazlık konusu · kredi sözleşmesi · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaBu durumda, sözleşme tarihi itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu kredi yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasında 06.06.2008 tarihinde imzalanan «genel kredi sözleşmesi» 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır.
Benzer bu karardaBu durumda, sözleşme tarihi itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu kredi yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasında 10.12.2010 tarihinde imzalanan tarım ve hayvancılık «kredi sözleşmesi» 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında yapılan «kredi sözleşmesi» esnasında davacıdan bir «masraf» alınmadığı ancak, sonrasında toplam 3.412,50 TL «komisyon» kesildiği anlaşıldığı, davacının, kredi kullanım tarihinde komisyon tahsiline ilişkin banka uygulamasından ve mevzuatından haberdar olmadığı, Banka'nın sözleşme hükümlerine dayanarak davacıdan kredi kullanım tarihinde uygulamada dahi bulunmayan esaslar üzerinden komisyon kesintisi yapmasının «hakkaniyete» aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 3.412,50 TL'nin «temerrüt» (dava) tarihi olan 10.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek «ticari avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari avans faizi · hakkaniyet · komisyon · dosya masrafı · avans faizi · temerrüt
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında yapılan «kredi sözleşmesi» esnasında davacıdan bir «masraf» alınmadığı ancak, sonrasında toplam 3.412,50 TL «komisyon» kesildiği anlaşıldığı, davacının, kredi kullanım tarihinde komisyon tahsiline ilişkin banka uygulamasından ve mevzuatından haberdar olmadığı, Banka'nın sözleşme hükümlerine dayanarak davacıdan kredi kullanım tarihinde uygulamada dahi bulunmayan esaslar üzerinden komisyon kesintisi yapmasının «hakkaniyete» aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 3.412,50 TL'nin «temerrüt» (dava) tarihi olan 10.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek «ticari avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/13077 E. , 2016/9331 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26/02/2015 tarih ve 2014/1315-2015/168 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; davacının davalı bankadan 06/06/2008 - 07/11/2008 ve 06/10/2009 tarihlerinde kullandığı kredilerde kendisine 950,00 TL, 500,00 TL ve 750,00 TL olmak üzere toplam 2.200,00 TL masraf bedeli kesildiğini, kredilerin ticari olduğunu ve bu kesintilerin haksız olduğunu belirterek 2.200,00 TL'nin işleyecek avans faizi ile birlikde davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; davacının tacir olduğunu, irade serbestisinin olduğunu, kesilen BSMV ve K.K.D.F. paylarının devlete ödendiğini ve TTK m. 22 ve T.C. Merkez Bankasının 206/1 sayılı tebliği gereği davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı ile davalı arasında 06/06/2008 tarihli 507.500,00 TL limitli ticari nitelikli Kredi Genel Sözleşmesi imzalandığı ve bu kapsamda davacının 06/06/2008 tarihinde 91.000,00 TL, 07/11/2008 tarihinde 50.000,00 TL, 16/10/2009 tarihinde 70.000,00 TL bedelli taksitli ticari krediler kullandığı ve bu kredilerin kullanıldıkları tarihlerde davacı şirketin mevduat hesabında, 06/06/2008 tarihinde 950,00 TL, 01/11/2008 tarihinde 500,00 TL, 16/10/2009 tarihinde 750,00 TL masraf ve komisyon adı altında kesintiler yapıldığı, her ne kadar Genel Kredi Sözleşmesinin 38.maddesinin 14.bendinde müşterinin bankaca tahakkuk ettirilecek komisyon ve vergiler ile diğer her türlü masrafları ödeyeceği, bunlar için ayrıca müşteri onayına gerek olmaksızın bankanın re'sen mahsup yetkisi bulunduğu kararlaştırılmış ise de muhtelif tarih ve miktarlarda kullanılan kredilerin tek bir kredi sözleşmesine dayandığı, kullanılan her kredi için hangi orana göre komisyon alındığı, ne kadar masraf yapıldığının belli olmadığı, davalının bu sözleşmeyi aynı nitelikteki kredilerde kullandığı, sözleşmenin 38.
maddesinin 14. bendinde yeralan hükmün TBK’nın 20.maddesinde düzenlenen genel işlem koşulu niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne yapılan kesintilerin kesildikleri tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle masraf ve komisyon adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, 6098 sayılı TBK'nın "Genel işlem koşulları" başlıklı 20. maddesi kapsamında yapılan değerlendirme kapsamında yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasında 06.06.2008 tarihinde imzalanan genel kredi sözleşmesi 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır. Bu durumda, sözleşme tarihi itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu kredi yönünden emsal banka uygulamaları araştırılıp uyuşmazlık konusu bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair teamül bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
2-Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 05.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/329951600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz