İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/13235 E. 2018/700 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
genel işlem koşulları↗ emsal banka uygulaması↗ genel işlem koşulu↗ teamül↗ tbk 99↗ komisyon↗ uyuşmazlık konusu↗ kredi sözleşmesi↗ dosya masrafı↗ eksik inceleme↗ avans faizi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankaca davacı yan aleyhine sözleşmeye konulan dosya ve komisyon ücreti, işlem masrafı ile yapılandırma ücreti gibi maddelerin genel işlem koşulları niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıdan fazla tahsil edildiği anlaşılan 6.084,00 TL'yi oluşturan kalemlerin banka hesabına girdiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan krediler nedeniyle masraf ve komisyon adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, 6098 sayılı TBK'nin "Genel işlem koşulları" başlıklı 20. maddesi kapsamında yapılan değerlendirme kapsamında yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasında 2006-2011 yılları arasında değişik tarihlerde imzalanan kredi sözleşmeleri 6098 sayılı TBK'nin yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri bu sözleşmelerde nazara alınmayacaktır. Bu durumda, sözleşme tarihleri itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu krediler yönünden emsal banka uygulamaları araştırılıp uyuşmazlık konusu bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair teamül bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazları ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13077 E. 2016/9331 K.
Ortak:genel işlem koşulları · emsal banka uygulaması · genel işlem koşulu · teamül · uyuşmazlık konusu · kredi sözleşmesi · eksik inceleme · İstirdat
İncelediğiniz karardaBu durumda, sözleşme tarihleri itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu krediler yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasında 2006-2011 yılları arasında değişik tarihlerde imzalanan «kredi sözleşmeleri» 6098 sayılı TBK'nin yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmelerde nazara alınmayacaktır.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankaca davacı yan aleyhine sözleşmeye konulan dosya ve «komisyon» ücreti, işlem «masrafı» ile yapılandırma ücreti gibi maddelerin «genel işlem koşulları» niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıdan fazla tahsil edildiği anlaşılan 6.084,00 TL'yi oluşturan kalemlerin banka hesabına girdiği tarihten itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu durumda, sözleşme tarihi itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu kredi yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasında 06.06.2008 tarihinde imzalanan «genel kredi sözleşmesi» 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel kredi sözleşmesi
Benzer bu karardaAncak, taraflar arasında 06.06.2008 tarihinde imzalanan «genel kredi sözleşmesi» 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1160 E. 2020/5686 K.
Ortak:genel işlem koşulları · emsal banka uygulaması · genel işlem koşulu · teamül · komisyon · uyuşmazlık konusu · kredi sözleşmesi · dosya masrafı · İstirdat
İncelediğiniz karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankaca davacı yan aleyhine sözleşmeye konulan dosya ve «komisyon» ücreti, işlem «masrafı» ile yapılandırma ücreti gibi maddelerin «genel işlem koşulları» niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıdan fazla tahsil edildiği anlaşılan 6.084,00 TL'yi oluşturan kalemlerin banka hesabına girdiği tarihten itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bu durumda, sözleşme tarihleri itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu krediler yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
1- Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan krediler nedeniyle «masraf» ve «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaBu durumda, sözleşme tarihleri itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu krediler yönünden «emsal banka uygulamaları» araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.”gerekçesiyle bozulmuştur.
Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan kredi «komisyonlarının» hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, «kredi sözleşmesiyle» belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden komisyon tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın komisyonlara ilişkin olarak belirlediği ve «ilan» ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden komisyon tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir oran bulunmaması halinde ise tahsil edilen kredi komisyonlarının «emsal banka uygulamalarına» uygun olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Öte yandan taraflar arasında imzalanan «kredi sözleşmesinde» oran belirtilmemekle birlikte davalı bankanın çeşitli «masraf» ve «komisyonlar» alabileceğine yönelik hüküm bulunmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem şartı · vade · istirdat · ilan · ibraz
Benzer bu kararda… iz bozma ilamına uyularak, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, tarımsal kredilerde alınması gereken bedellere ilişkin bütün bankalarda bir «teamülün» oluşmadığı, «genel işlem şartlarına» dair 6098 sayılı TBK'daki düzenlemelerin sözleşme tarihi itibariyle uygulanması mümkün değilse de, «istirdatı» isnenen alacak kalemleriyle ilgili davalı bankaca bir hizmet ve «masraf» yapıldığının iddia ve ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacıdan fazla tahsil edildiği anlaşılan 6.084,00 TL'yi oluşturan kalemlerin banka hesabına girdiği tarihten itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak, tarımsal kredilerde alınması gereken bedellere ilişkin bir «teamülün» oluşmadığı, «genel işlem şartlarına» dair 6098 sayılı TBK'daki düzenlemelerin sözleşme tarihi itibariyle uygulanması mümkün değilse de, «istirdatı» istenen alacak kalemleriyle ilgili davalı bankaca bir hizmet ve «masraf» yapıldığının ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını «vadelerine» göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde «ilan» eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.
… hususlar dikkate alınarak, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümleri de değerlendirilip tartışılmak suretiyle, bankaca tahsil edilen «masrafların» belgelerinin «ibrazı» istenip, davalı bankanın kredi «komisyonlarına» ilişkin olarak belirlediği ve «ilan» ettiği oranlar gösterilip, bankacı bilirkişiden rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile uyulan bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmeden, «eksik inceleme» sonucunda davacıdan tahsil edilen ücretlerin tamamının iadesine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu yönden davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekm …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/13235 E. , 2018/700 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/12/2015 tarih ve 2015/18-2015/231 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı bankanın.... Şubesinden 2006-2011 yılları arasında ticari nitelikli hayvancılık ve tarımsal krediler kullandığını, sözleşme ve hesap ekstrelerinden kendisine nüsha verilmediğini, bankadan alınan masraflara ilişkin bilgilendirme yapılmadığını, kullanmış olduğu ticari kredilerden banka tarafından sözleşmeye genel işlem şartı niteliğinde olan maddelerle, haksız ve hukuksuz şekilde alınmış olan komisyon, dosya ücreti, işlem masrafı yapılandırma, adı altında alınan bedelden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 7.424,79 TL'nin ticari işlerde uygulanan temerrüt faiz ile birlikte davalı bankandan tahsili ile müvekkiline iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, alacak talebinin zamanaşımına uğradığını, belirli bir alacak olduğu için kısmı dava açılamayacağını, imzalanan kredi sözleşmesi ile davacının bilgilendirildiğini, alınan her masraf için bankaca işlem yapıldığını, tacirlerin yaptıkları işlemler için ücret isteyebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankaca davacı yan aleyhine sözleşmeye konulan dosya ve komisyon ücreti, işlem masrafı ile yapılandırma ücreti gibi maddelerin genel işlem koşulları niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıdan fazla tahsil edildiği anlaşılan 6.084,00 TL'yi oluşturan kalemlerin banka hesabına girdiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan krediler nedeniyle masraf ve komisyon adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, 6098 sayılı TBK'nin "Genel işlem koşulları" başlıklı 20. maddesi kapsamında yapılan değerlendirme kapsamında yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, taraflar arasında 2006-2011 yılları arasında değişik tarihlerde imzalanan kredi sözleşmeleri 6098 sayılı TBK'nin yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri bu sözleşmelerde nazara alınmayacaktır. Bu durumda, sözleşme tarihleri itibariyle somut olaya uygulanacak 818 sayılı BK hükümleri çerçevesinde ve ayrıca davaya konu krediler yönünden emsal banka uygulamaları araştırılıp uyuşmazlık konusu bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair teamül bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazları ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazları ile davacı vekilinin temyiz itirazları ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 25/01/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/406214500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz