Kurtuluş beyyinesi

11. Hukuk Dairesi         2015/14092 E.  ,  2016/8896 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...

7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22/09/2015 tarih ve 2014/709-2015/432 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili ve davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 15.11.2016 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ...., davalı ... - ... Saatçilik vekili Av. ... ile diğer davalı ... Paket Sevrisi San. ve Tic. A.Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacıya ait 3 adet toplam bedeli 63.950,00 TL olan kol saatinin tamir edilmek üzere davalı ...'e gönderildiğini, saatlerin tamir için iade süresinin geçmesinin ardından yapılan görüşmede saatlerin davacı şirkete gönderilmek üzere davalı ... tarafından diğer davalı kargo şirketine verildiğinin ve bu şirket tarafından kayıp statüsüne alındıklarının bildirildiğini, davalılara ihtarname keşide edilmesine rağmen saatlerin bedelinin ödenmediğini, TTK'nın 781 maddesi uyarınca taşıyıcı olan davalı şirketin de müvekkilin zararından diğer davalıyla birlikte sorumlu olduğunu, saatlerin zayi olması nedeniyle davacının müşteri kaybından dolayı da zararının bulunduğunu ileri sürerek; saatlerin toplam bedeli olan 63.950,00 TL'nin zararın gerçekleştiği 15/09/2011 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte, davacı şirketin müşteri kaybı nedeniyle uğramış olduğu kar kaybı zararından dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL'nin 15/09/2011 tarihiden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davacı şirketin dava dışı ...'e saatleri tamir etmek üzere kargoyla gönderdiğini, tamir edilen saatlerin de kargoyla davacı tarafa gönderildiğini, kargo şirketinde saatlerin kaybolunmasından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davacı şirketin saatlerin maliki olmadığını, bu nedenle bedellerini talep edemeyeceğini, bildirilen saat bedellerinin fahiş olduğunu, davacının mahrum kalınan kâr kaybı zarar talebini kabul etmediklerini, davacı şirketin müşteri kaybının söz konusunu olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Paket Servisi San. Tic. A.Ş. vekili, saatlerin satıldığı tarihten itibaren iki gün içinde bozulmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bozuk saatlerin değerlerinin fatura bedeli üzerinden talep edilmesinin de hakkaniyete aykırı olduğunu, kargoya teslim edilirken kıymet beyan edilmediğini, TTK.nın 786. maddesi uyarınca müvekkilinin hasar ve zıyadan sorumlu olmadığını savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı tarafça dava konusu 3 adet kol saatinin tamir, onarım ve bakım için davalılardan ... .'e gönderildiği, ... tarafından gerekli işlemler yapıldıktan sonra dava konusu saatlerin davacıya teslim edilmek üzere kargo şirketi olan diğer davalıya kıymetli eşya olduğu bildirilmeksizin verildiği, saatlerin davacı tarafa teslim edilmediği, kargo şirketinde kaybolduğu, saatlerin davacı tarafa teslim edilmemesi nedeniyle davalı ...'ün saatlerin bedelini davacıya tazmin etmekle yükümlü olduğu, davalı kargo şirketinin saatlerin teslimi sırasında kıymetli eşya olduğu bildirilmediğinden saatlerin taşıma esnasında zıyaa uğramasından sorumlu olmadığı, ayrıca saatlerin zıyaa uğraması nedeniyle davacının müşteri kaybına ilişkin iddiasını kanıtlayamadığından kâr kaybı zararı talep edemeyeceği gerekçesiyle, ...

Paket Servisi San. Tic. A.Ş. hakkındaki davanın reddine, davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulüne, 63.950,00 TL'nin 06/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili ve davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davacı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, tamir için gönderilen saatlerin tamir edildikten sonra iadesi aşamasında kargoda kaybedilmeleri nedeniyle saat bedellerinin ve uğranıldığı iddia olunun kar kaybının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davalı kargo şirketinin saatlerin teslimi sırasında kıymetli eşya olduğu bildirilmediğinden saatlerin taşıma esnasında zıyaa uğramasından sorumlu olmadığı gerekçesiyle, davalı .... Paket Servisi San. Tic. A.Ş. hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından davalı gönderici ... tarafından diğer davalı kargo şirketine taşınmak üzere teslim edilen bir kısım malların kargo alıcısı olan davacıya teslim edilmediği konusunda çekişme bulunmamaktadır. Gönderen ve taşıyıcı arasında oluşan taşıma sözleşmesinin amacı, taşınmasına karar verilen eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği biçimde aynen alıcıya ulaştırılmasıdır. Bu nedenle taşıyıcı, taşıma işlemini yaparken gereken dikkat ve özeni göstermelidir. Aksi halde, taşıyıcı eşyanın kendine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde eşyanın uğradığı ziya ve hasardan Mülga 6762 sayılı TTK'nın 781. madde hükmü uyarınca sorumludur. Bu sorumluluktan kurtulması ancak anılan madde de belirtilen kurtuluş beyyinesini ispatlaması ile mümkündür.

Davalı taşıyıcı kendisine teslim edilen saatlerin taşıma sırasında nerede ve ne şekilde kaybolduğu hakkında bir açıklamada bulunamamakta olup, aramaların devam ettiği yönünde beyanlarda bulunmaktadır. Bu suretle, gönderici davalı ...’ün saat bakım ve tamir işiyle iştigalini de nazara alması, gönderilen saatleri taşırken gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiğinden davalı kargo şirketinin ağır kusurlu olduğu kabul edilmelidir. Olay ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 785. maddesinde “Ziyadan doğan tazminat; ancak, taşıma senedine geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat taşıyıcıya bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene teslim edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde zıya dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair masraflar malın piyasa değerinden indirilir.” hükmü düzenlenmiş olup, aynı kanunun 786. maddesinde “Mahiyet ve değerleri beyan edilmeksizin taşıyıcıya teslim olunan eşyanın ziyaından doğacak tazminat, her hadisede halin icabına göre tayin olunur. Taşıyıcı, kendisine teslim olunurken beyan edilmemiş olan kıymetli eşya, para, kıymetli

evrak ve diğer vesikaların hasar ve ziyaından mesul olmaz. Zarar, taşıyıcının ağır kusuru veya hilesinden doğmuş olduğu takdirde yukarıdaki fıkrada anılan halde veya bu maddenin birinci fıkrası veyahut 785 inci maddedeki tazminatlar yerine tam tazminat istenebilir.” ifadesine yer verilmiştir. Somut olayda, davalı taşıyıcı açıklanan nedenlerle kendisine teslim edilen saatlerin taşıma sırasındaki kaybından sorumlu olup, 6762 Sayılı TTK’nın 785. maddesi ile 786. maddesinin 1. ve 3. bentlerinde yer alan kurallar değerlendirilerek hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçeyle davalı ... Paket Servisi San. Tic. A.Ş. hakkındaki davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.350,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 3.276,32 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ...'ten alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 17/11/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.