Banka sorumluluğu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/1399 E. 2017/2049 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
banka sorumluluğu↗ mutlak ticari dava↗ kıymetli evrak↗ mükerrerlik↗ görevsizlik kararı↗ havale↗ kusur↗ teslim↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, paranın 5.000 TL eksik çıkmasının davalı Banka personelinin hata, kusur ve haksız bir eyleminden kaynaklandığının kanıtlanamadığı, davacının mükerrer ödemesinden söz edilemeyeceği, davalı Banka'nın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Davacı, davalı Banka'ya teslim ettiği tutardan 5.000 TL'sinin eksik hesaba geçtiğini, bu miktarı ikinci kez dava dışı emlak firmasına ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek 5.000 TL'nin tahsilini istemiş, mahkemece ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 4/1-c bendinde, "Borçlar Kanununda havale hakkındaki 555 ile 560'ıncı maddelerinde" ve yine aynı Kanun'un 4/f bendinde "bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde" öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5/1. maddesinde de asliye ticaret mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu belirtilmiştir.
6098 sayılı BK'nın 555. maddesinde "Havale, havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturur. Ayrıca, davacı yatırdığı paranın davalı Banka tarafından hesaba eksik aktarıldığını ileri sürmüş olup dava konusu işlem bir bankacılık işlemidir. Bu durumda, davanın açıldığı tarih itibariyle, davacı ile davalı Banka arasındaki uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın 4/1-c ve 4/f bentleri uyarınca mutlak ticari davalardan olduğu, davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/10601 E. 2016/8213 K.
Ortak:kıymetli evrak · görevsizlik kararı · havale · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 4/1-c bendinde, "Borçlar Kanununda «havale» hakkındaki 555 ile 560'ıncı maddelerinde" ve yine aynı Kanun'un 4/f bendinde "bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde" öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5/1. maddesinde de asliye ticaret mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla «görevli» olduğu belirtilmiştir.
6098 sayılı BK'nın 555. maddesinde "Havale, «havale» edenin, kendi hesabına, para, «kıymetli evrak» ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturur.
Bu durumda, davanın açıldığı tarih itibariyle, davacı ile davalı Banka arasındaki uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın 4/1-c ve 4/f bentleri uyarınca «mutlak ticari» davalardan olduğu, davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gözetilerek «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaHavale, «havale» edenin, kendi hesabına, para, «kıymetli evrak» ya da diğer bir misli eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlemdir.
Mahkemece, bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla «görevli» olabilmesi için görülecek dava veya işin; ya her iki tarafın da «ticari işletmesiyle» ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, ya da TTK'da düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması,veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerektiği, davalının TTK'nın 16/2. maddesi gereğince «tacir» sayılmasının mümkün olmadığı, tacir olmayan veya tacir sayılması mümkün olmayan gerçek ya da tüzel kişinin ticari işletmesinin olamayacağı, davanın TTK'da düzenlen …
Dava, davacı tarafından «havale» edilen paranın yanlış kişiye ödenmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari işletme · tacir
Benzer bu karardaMahkemece, bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla «görevli» olabilmesi için görülecek dava veya işin; ya her iki tarafın da «ticari işletmesiyle» ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, ya da TTK'da düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması,veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerektiği, davalının TTK'nın 16/2. maddesi gereğince «tacir» sayılmasının mümkün olmadığı, tacir olmayan veya tacir sayılması mümkün olmayan gerçek ya da tüzel kişinin ticari işletmesinin olamayacağı, davanın TTK'da düzenlen …
Havaleden doğan bir uyuşmazlığın ticari bir dava sayılabilmesi için, «havale» işlemine katılan kişilerden (havale eden, havale ödeyicisi, havale alıcısı) sadece birinin «ticari işletmesiyle» ilgili olması yeterlidir. (TTK. m 4).
Bu durum karşısında, «havale» alıcısının «ticari işletmesiyle» ilgili bulunduğundan, somut olayda havaleden doğan uyuşmazlık, ticari davaya konu olur ve Ticaret Mahkemesi'nde görülür.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12254 E. 2015/11045 K.
Ortak:görevsizlik kararı · havale · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 4/1-c bendinde, "Borçlar Kanununda «havale» hakkındaki 555 ile 560'ıncı maddelerinde" ve yine aynı Kanun'un 4/f bendinde "bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde" öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5/1. maddesinde de asliye ticaret mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla «görevli» olduğu belirtilmiştir.
6098 sayılı BK'nın 555. maddesinde "Havale, «havale» edenin, kendi hesabına, para, «kıymetli evrak» ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturur.
Bu durumda, davanın açıldığı tarih itibariyle, davacı ile davalı Banka arasındaki uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın 4/1-c ve 4/f bentleri uyarınca «mutlak ticari» davalardan olduğu, davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gözetilerek «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketici Kanunu'nun 3. maddesi gereğince, somut uyuşmazlıkta «görevli» mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin «görevsizliğine» ve talep halinde dosyanın görevli ...
Dava, davacı tarafından «havale» edilen paranın yanlış kişiye ödenmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Havaleden doğan bir uyuşmazlığın ticari yargıda görülebilmesi için havalenin işleme katılan kişilerden («havale» eden, havale ödeyicisi, havale alıcısı) sadece birinin «ticari işletmesiyle» ilgili olması yeterlidir (TTK. m 4).
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari işletme
Benzer bu karardaHavaleden doğan bir uyuşmazlığın ticari yargıda görülebilmesi için havalenin işleme katılan kişilerden («havale» eden, havale ödeyicisi, havale alıcısı) sadece birinin «ticari işletmesiyle» ilgili olması yeterlidir (TTK. m 4).
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/3303 E. 2019/7866 K.
Ortak:kıymetli evrak · havale
İncelediğiniz kararda6098 sayılı BK'nın 555. maddesinde "Havale, «havale» edenin, kendi hesabına, para, «kıymetli evrak» ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturur.
6102 sayılı TTK'nın 4/1-c bendinde, "Borçlar Kanununda «havale» hakkındaki 555 ile 560'ıncı maddelerinde" ve yine aynı Kanun'un 4/f bendinde "bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde" öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5/1. maddesinde de asliye ticaret mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla «görevli» olduğu belirtilmiştir.
Benzer bu karardaTBK 555 maddesinde "«havale», havale edenin, kendi hesabına para, «kıymetli evrak» ya da diğer bir misli eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini, bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup, havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturmaktadır.
Şti. hesabına yanlışlıkla «havale» edildiği iddiasına dayalı, davalı Banka aleyhine açılan «istirdat» davasıdır.
Uyuşmazlığın çözümü 6098 sayılı TBK 555 vd. maddeleri ile özellikle «havale» edenin geri alma hakkının düzenlendiği TBK 559 maddesinin uygulanmasını gerektirmektedir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:tüzel kişiliğin sona ermesi · ticaret sicilinden terkin · internet bankacılığı · tüzel kişilik · istirdat · terkin
Benzer bu karardaŞti.'nin «tüzel kişiliğinin sona ermesi», «ticaret sicilinden terkin» edilmiş olması durumunda «havale» işleminin 3. ayağı eksik kalacağından geçerli bir havale ilişkisinden söz edilmesi mümkün olmayacak, havale ödeyicisi davalı banka TBK 559 maddesi gereğince dava konusu havale bedelini davacı havale göndericisine iade etmek zorunda kalacaktır.
Şti.'nin sicil kayıtlarının ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğünden getirtilerek adı geçen şirketin bu tarih itibariyle «tüzel kişiliğinin» devam edip etmediğinin saptanması, adı geçen şirket «ticaret sicilinden terkin» edilmiş ise TBK 559 maddesi hükümlerinin değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmek üzere yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekirken, yazıl …
Dava, davacı tarafından «internet bankacılığı» yolu ile yapılan EFT işlemi ile davadışı Ankara Defter Ltd.
Şti. hesabına yanlışlıkla «havale» edildiği iddiasına dayalı, davalı Banka aleyhine açılan «istirdat» davasıdır.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4541 E. 2017/6590 K.
Ortak:havale
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 4/1-c bendinde, "Borçlar Kanununda «havale» hakkındaki 555 ile 560'ıncı maddelerinde" ve yine aynı Kanun'un 4/f bendinde "bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde" öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5/1. maddesinde de asliye ticaret mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla «görevli» olduğu belirtilmiştir.
6098 sayılı BK'nın 555. maddesinde "Havale, «havale» edenin, kendi hesabına, para, «kıymetli evrak» ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturur.
Benzer bu karardaŞti. hesabına «havale» edildiği iddiasına dayalı «istirdat» istemine ilişkindir.
Uyuşmazlığın çözümü 6098 sayılı TBK'nın 555 vd. maddeleri ile özellikle «havale» edenin geri alma hakkının düzenlendiği 559. maddenin uygulanmasını gerektirmektedir.
Anılan 559. maddenin ikinci fıkrasında, «havale» ödeyicisinin (davalı banka) havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale edenin ona verdiği yetkiyi geri alabileceği öngörülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:irade fesadı · internet bankacılığı · takas · bloke · rehin · istirdat
Benzer bu karardaŞti. arasında alacak-borç ilişkisinin bulunmadığının anlaşıldığı, EFT işleminin sehven yapıldığı, yanlışlıkla gönderildiği açıkça belli olan tutar üzerinde «rehin», hapis, «takas» hakkına dayanılarak iadeden kaçınılamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava, davacı tarafından «internet bankacılığı» yoluyla yapılan EFT işlemi ile dava dışı 3. şahsa gönderilmek istenen paranın sehven davalı ... ve Dış Tic.
Şti. hesabına «havale» edildiği iddiasına dayalı «istirdat» istemine ilişkindir.
Somut olayda, davalı banka, havaleyi kabul ile «havale» eden tarafından gönderilen parayı havale alıcısının hesabına geçirmiş olmakla, havale konusu para üzerinde tasarruf hakkı havale alıcısına geçmiş olup havale eden, TBK 559/1.maddesi uyarınca havale alıcısına vermiş olduğu yetkiyi geri alabilirse de, davalı havale ödeyicisi bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağından «irade fesadına» dayalı dahi olsa iade istemini davalı bankaya karşı ileri süremez.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/1399 E. , 2017/2049 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/06/2015 tarih ve 2014/232-2015/269 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı emlakçı ...'le anlaşarak 180.000 TL karşılığı aldığı daire bedelinin 100.000 TL'sini davalı Banka'dan çektiği kredi ile, 40.000 TL'sini çek ile, 40.000 TL'sini de davalı Banka şubesi aracılığıyla nakit olarak ödediğini, davalı Banka'ya ödeme yaparken kredi masrafları dolayısıyla eksik ödeme çıkmaması için 1.565 TL de ilave etmek suretiyle toplam 41.565 TL'nin bankada görevliye teslim edildiğini, görevlinin öncelikle parayı kasa bölümüne götürdüğünü, bilahare gelerek "para sayılırken siz de yanımızda bulunun" demesi üzerine müvekkilinin oğlunun para sayılan bölüme geçtiğini, ancak görevlinin paradan 5.000 TL'nin eksik olduğunu beyan ettiğini, oysa bu paranın emlakçı ...
tarafından iki kez sayıldığını, müvekkilinin bu tutarı ikinci kez ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek 5.000 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, iddianın ancak senetle ispatlanabileceğini, davacının şikâyeti üzerine yapılan kontrolör incelemesi sonucu masrafların düşülmesi ile kullandırılan kredi tutarı olan 98.437,20 TL'ye 36.565 TL ilave edilmek suretiyle toplam 135.000 TL tutarında ... yapıldığının anlaşıldığını, kamera kayıtlarında davacının ...'e parayı saymadan verdiğinin görüldüğünü, ...'in de bu parayı saymadığını, kendi ifadelerinde de davacı ve yanındakilerin olay günü para desteleri içinden bir kısım paraları aldıklarını, sonra da bir kısım para eklediklerini belirttiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, paranın 5.000 TL eksik çıkmasının davalı Banka personelinin hata, kusur ve haksız bir eyleminden kaynaklandığının kanıtlanamadığı, davacının mükerrer ödemesinden söz edilemeyeceği, davalı Banka'nın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Davacı, davalı Banka'ya teslim ettiği tutardan 5.000 TL'sinin eksik hesaba geçtiğini, bu miktarı ikinci kez dava dışı emlak firmasına ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek 5.000 TL'nin tahsilini istemiş, mahkemece ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 4/1-c bendinde, "Borçlar Kanununda havale hakkındaki 555 ile 560'ıncı maddelerinde" ve yine aynı Kanun'un 4/f bendinde "bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde" öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5/1. maddesinde de asliye ticaret mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu belirtilmiştir.
6098 sayılı BK'nın 555. maddesinde "Havale, havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturur. Ayrıca, davacı yatırdığı paranın davalı Banka tarafından hesaba eksik aktarıldığını ileri sürmüş olup dava konusu işlem bir bankacılık işlemidir. Bu durumda, davanın açıldığı tarih itibariyle, davacı ile davalı Banka arasındaki uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın 4/1-c ve 4/f bentleri uyarınca mutlak ticari davalardan olduğu, davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/325562600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz