Sadakat borcu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/11487 E. 2016/8359 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sadakat borcu↗ üretim sırları↗ tbk 444↗ işçi-işveren ilişkisi↗ müşteri çevresi↗ hizmet akdi↗ fiil ehliyeti↗ mutlak ticari dava↗ rekabet yasağı↗ ticari dava niteliği↗ cezai şart↗ hizmet sözleşmesi↗ oy yasağı↗ tbk 99↗ taraf ehliyeti↗ dava sebebi↗ cy/cy kaydı↗ haksız rekabet↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davanın rekabet yasağının tesbiti ve men'i ile cezai şartın tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında işçi işveren ilişkisi olduğu ve hizmet sözleşmesi imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin sadakat borcu olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç doğuran rekabet etmeme sözleşmesini ayrı bir sözleşme olarak değerlendirmenin doğru olmayacağı, TTK m. 4 gereği, iş yargılamasında özel kanun olan 5521 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesine göre İş Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, karar kesinleşince yasal sürede talep halinde dosyanın görevli ... İş Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava; haksız rekabetin tespiti ve men’i ile rekabet yasağının ihlalinden doğduğu ileri sürülen cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.
6098 sayılı TBK'nın 444. maddesi, “Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir. Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.” hükmünü içermektedir.
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen rekabet yasağı, hizmet akdi sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir. Hizmet akdinin devamı sırasında meydana gelen bir sadakatsizlik, ister bir sözleşme ile düzenlensin ister yasayla düzenlensin, iş mahkemesinde görülecek bir davanın konusunu oluşturacaktır. Eldeki davada, davacı taraf, davalının akdin sona ermesinden sonra gerçekleşen eylemleri nedeniyle cezai şart istemektedir.
TTK'nın 4. maddesiyle TBK'nın 444. maddesinden kaynaklanan davaların, mutlak ticari davalardan olduğu öngörülmüştür. Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlanma noktasının veya sebebin, davanın ticari niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalar olup, aynı Kanun'un 5.maddesine göre, ticari davalara bakma görevi asliye ticaret mahkemelerine aittir.
Nitekim aynı hususlara, Dairemizin 2008/7321 E.- 2008/9007 K., 2000/8808 E.-2000/10150 K., 2006/9411 E.- 2007/12223 K., 2007/4507 E.- 2008/6825 K., 2005/6508 E.-2006/9306 K., 2012/13124 E.- 2012/14595 K. sayılı ilamlarında olduğu gibi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2011/11-781 E. 2012/109 K., 2012/9-854 E.- 2013/292 K. sayılı ilamında da işaret edilmiştir.
O halde, mutlak ticari dava niteliğindeki davaya bakma görevi asliye ticaret mahkemesine ait olmasına rağmen, yerel mahkemece, açıklanan bu hususlar dikkate alınmadan, iş mahkemesinin davaya bakmakla görevli olduğundan bahisle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/10834 E. 2014/17252 K.
Ortak:üretim sırları · müşteri çevresi · hizmet akdi · mutlak ticari dava · rekabet yasağı · ticari dava niteliği · cezai şart · oy yasağı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, davanın «rekabet yasağının» tesbiti ve men'i ile «cezai şartın» tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında «işçi işveren ilişkisi» olduğu ve «hizmet sözleşmesi» imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin «sadakat borcu» olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç d …
Dava; «haksız rekabetin» tespiti ve men’i ile «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Rekabet «yasağı» «kaydı», ancak hizmet ilişkisi işçiye «müşteri çevresi» veya «üretim sırları» ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.” hükmünü içermektedir.
Benzer bu karardaDava; «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Rekabet «yasağı» «kaydı», ancak hizmet ilişkisi işçiye «müşteri çevresi» veya «üretim sırları» ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.” hükmünü içermektedir.
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:usulden reddi
Benzer bu karardaMahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının iş sözleşmesi hükümlerinin ihlali nedeniyle öngörülen ceza-i şart alacağının tahsilini talep ettiği, bu haliyle uyuşmazlığın Bakırköy Nöbetçi İş Mahkemesi'nin görevine girdiği gerekçesi ile davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
-
Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/13124 E. 2012/14595 K.
Ortak:sadakat borcu · hizmet akdi · mutlak ticari dava · rekabet yasağı · ticari dava niteliği · hizmet sözleşmesi · oy yasağı · dava sebebi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, davanın «rekabet yasağının» tesbiti ve men'i ile «cezai şartın» tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında «işçi işveren ilişkisi» olduğu ve «hizmet sözleşmesi» imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin «sadakat borcu» olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç d …
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir.
Dava; «haksız rekabetin» tespiti ve men’i ile «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMadde metninde açıkça “…akdin hitamından sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere BK’nun 348. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» «son» bulduktan sonra geçecek döneme ilişkin olup, bu madde ile, sözü edilen sırlara vakıf işçinin mukavele yapmak şartıyla işten ayrılması halinde aynı işi kendi adına yapmaması, rakip bir müessesede çalışmaması ve böyle bir müessesede şerik veya sair sıfatla alakadar olmaması düzenlenmiştir.
İş akdinin sona ermesinden sonra «rekabet yasağına» aykırı hareket edilmesi halinde ise, buna dayalı olarak açılacak dava niteliği itibariyle 818 sayılı BK’nun 348. maddesi kapsamına girdiği ve bu kapsamdaki davalar TTK'nun 4/1-3 maddesinin açık hükmü karşısında tarafların sıfatına bakılmaksızın «mutlak ticari» davalardan olduğundan, bu tür davaların ticaret mahkemesinde incelenip karara bağlanması gerekir.
Dava, «rekabet yasağı sözleşmesinin ihlal» edildiği iddiasına dayalı, maddi ve manevi tazminat ile rekabet etmeme «taahhüdüne» aykırı eylemlerin sona erdirilmesi istemlerine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rekabet etmeme yasağı · iş sırrı · rekabet yasağı sözleşmesi · sözleşmenin ihlali · olumsuz oy · kamu düzeni · iş mahkemesi görev alanı · taahhütname
Benzer bu karardaDava, «rekabet yasağı sözleşmesinin ihlal» edildiği iddiasına dayalı, maddi ve manevi tazminat ile rekabet etmeme «taahhüdüne» aykırı eylemlerin sona erdirilmesi istemlerine ilişkindir.
Şu halde iş mahkemelerinin «görev alanına» giren hukuki uyuşmazlıklar olan iş uyuşmazlıkları, tarafları ve konusu kanunla belirlenmiş, yani belirli nitelikte uyuşmazlıklar olup, görev kuralları «kamu düzenine» ilişkin olduğundan, içeriği keyfi surette doldurulamayacak uyuşmazlıklardır.
Rekabet etmeme borcu ise, iş akdinin sonuçlarından olan; işçinin, işverene sadakat borcunun «olumsuz» yönünü ifade eder.
İş akdinin devamı sırasında işçinin sadakat borcundan kaynaklanan «rekabet etmeme yasağına» aykırılık halinde, bu tür davalara bakmakla «görevli» mahkeme iş mahkemesidir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/10407 E. 2014/13534 K.
Ortak:işçi-işveren ilişkisi · hizmet akdi · mutlak ticari dava · rekabet yasağı · ticari dava niteliği · cezai şart · hizmet sözleşmesi · oy yasağı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, davanın «rekabet yasağının» tesbiti ve men'i ile «cezai şartın» tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında «işçi işveren ilişkisi» olduğu ve «hizmet sözleşmesi» imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin «sadakat borcu» olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç d …
Dava; «haksız rekabetin» tespiti ve men’i ile «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir.
Benzer bu karardaDava «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkin olup, davacı, taraflar arasındaki «hizmet sözleşmesi» ile davacı şirkette diyaliz hemşiresi olarak çalışan davalının akdin sona ermesinden sonra aynı alanda faaliyet gösteren başka bir diyaliz merkezinde çalışmaya baş …
Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya «sebebin» davanın «ticari niteliğini» değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalar olup somut olayda olduğu gibi düzenlenen bir «hizmet sözleşmesi» içinde yer alması davanın «mutlak ticari» dava olduğu niteliğini değiştirmez.
Düzenleme «hizmet sözleşmesi» içinde yer almakla birlikte «hizmet akdi» süresince yapılmaması gereken bir hususu değil, hizmet akdinin sona ermesinden sonra yapılmaması gereken bir hususta düzenleme getirmektedir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş sırrı · usulden reddi · görevsizlik kararı
Benzer bu kararda… sındaki hizmet akdinden kaynaklanmakta olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmesinin iş mahkemelerinin görevini ortadan kaldırmadığı, TTK 4/1-3 maddesinde «işçi işveren ilişkisinin» düzenlemediği gerekçesiyle dava dilekçesinin mahkemenin «görevsizliği» nedeni ile «usulden reddine», dosyanın talep halinde yasal sürede «görevli» Aydın İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Ayrıca ticari «sırrın» ne olduğunun değerlendirilmesinin uzman mahkemelerce yapılması gerektiği de yadsınamaz bir gerçeklik olduğu gibi, "Rekabet Yasağı" kavramı da piyasa şartlarıyla sıkı sıkıya bağlı bulunan ticari bir konudur.
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/12093 E. 2010/640 K.
Ortak:işçi-işveren ilişkisi · hizmet akdi · mutlak ticari dava · rekabet yasağı · ticari dava niteliği · cezai şart · hizmet sözleşmesi · oy yasağı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, davanın «rekabet yasağının» tesbiti ve men'i ile «cezai şartın» tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında «işçi işveren ilişkisi» olduğu ve «hizmet sözleşmesi» imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin «sadakat borcu» olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç d …
Dava; «haksız rekabetin» tespiti ve men’i ile «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir.
Benzer bu karardaDava «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili ve ihlale «son» verilmesine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davalının, davacı ile imzaladığı sözleşme uyarınca "Bursa Satış Bölgesinde Sorumlu Satış Mühendisi" olarak çalıştığı ve 5 yıllık bir çalışma sonrası 21.01.2008 tarihinde kendi isteğiyle işten ayrıldığı ve yanlar arasında imzalanan sözleşme ile davacının «hizmet akdi» sona erdikten sonra 2 yıl boyunca davacı işverenin faaliyet sahasında çalışan herhangi bir şirkette doğrudan yada dolaylı olarak yer almamayı ve hiçbir şekilde akrabası kanalıyla dahi bir ilişki içinde bulunmamayı «taahhüt» ettiği çekişmesiz olup, davacı, davalının akdin sona ermesinden sonra aynı alanda faaliyet gösteren şirkete ortak olduğu ve rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasıyl …
Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya «sebebin» davanın «ticari niteliğini» değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalar olup somut olayda olduğu gibi düzenlenen bir «hizmet sözleşmesi» içinde yer alması davanın «mutlak ticari» dava olduğu niteliğini değiştirmez.
Düzenleme «hizmet sözleşmesi» içinde yer almakla birlikte «hizmet akdi» süresince yapılmaması gereken bir hususu değil, hizmet akdinin sona ermesinden sonra yapılmaması gereken bir hususta düzenleme getirmektedir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş sırrı · taahhütname · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaDava «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili ve ihlale «son» verilmesine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davalının, davacı ile imzaladığı sözleşme uyarınca "Bursa Satış Bölgesinde Sorumlu Satış Mühendisi" olarak çalıştığı ve 5 yıllık bir çalışma sonrası 21.01.2008 tarihinde kendi isteğiyle işten ayrıldığı ve yanlar arasında imzalanan sözleşme ile davacının «hizmet akdi» sona erdikten sonra 2 yıl boyunca davacı işverenin faaliyet sahasında çalışan herhangi bir şirkette doğrudan yada dolaylı olarak yer almamayı ve hiçbir şekilde akrabası kanalıyla dahi bir ilişki içinde bulunmamayı «taahhüt» ettiği çekişmesiz olup, davacı, davalının akdin sona ermesinden sonra aynı alanda faaliyet gösteren şirkete ortak olduğu ve rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasıyl …
Ayrıca ticari «sırrın» ne olduğunun değerlendirilmesinin uzman mahkemelerce yapılması gerektiği de yadsınamaz bir gerçeklik olduğu gibi, "Rekabet Yasağı" kavramı da piyasa şartlarıyla sıkı sıkıya bağlı bulunan ticari bir konudur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/7464 E. 2014/15007 K.
Ortak:hizmet akdi · mutlak ticari dava · rekabet yasağı · ticari dava niteliği · cezai şart · hizmet sözleşmesi · oy yasağı · dava sebebi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, davanın «rekabet yasağının» tesbiti ve men'i ile «cezai şartın» tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında «işçi işveren ilişkisi» olduğu ve «hizmet sözleşmesi» imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin «sadakat borcu» olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç d …
Dava; «haksız rekabetin» tespiti ve men’i ile «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir.
Benzer bu karardaMutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya «sebebin» davanın «ticari niteliğini» değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalar olup somut olayda olduğu gibi düzenlenen bir «hizmet sözleşmesi» içinde yer alması davanın «mutlak ticari» dava olduğu niteliğini değiştirmez.
Düzenleme «hizmet sözleşmesi» içinde yer almakla birlikte, «hizmet akdi» süresince yapılmaması gereken bir hususta değil, hizmet akdinin sona ermesinden sonra yapılmaması gereken bir hususta düzenleme getirmektedir.
Dava, taraflar arasında imzalanan centilmenlik sözleşmesi hükümlerinin ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş sırrı · istifa · sözleşmeye aykırılık
Benzer bu karardaDavacı, davalının «istifa» ederek kendi adına aynı alanda çalışmak istemesi üzerine geçiş sürecini planlayan centilmenlik sözleşmesi imzalandığını, davalının sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri ihlal ettiği iddiasıyla iş bu davayı açmıştır.
Oysa, mevcut davada davacı taraf iş akdi devam ederken «haksız rekabet» olduğuna dair iddialarda bulunmadığı gibi, haksız rekabetin iş akdi sona erdikten sonra yapılan centimenlik «sözleşmesine aykırılık» ile doğduğunu kabul etmekte ve «cezai şart» istemektedir.
Ayrıca ticari «sırrın» ne olduğunun değerlendirilmesinin uzman mahkemelerce yapılması gerektiği gibi, "Rekabet Yasağı" kavramı da piyasa şartlarıyla sıkı sıkıya bağlı bulunan ticari bir konudur.
-
Rekabet yasağının ihlali nedeniyle cezai şart alacağının tahsili
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/10194 E. 2016/7663 K.
Ortak:sadakat borcu · mutlak ticari dava · rekabet yasağı · ticari dava niteliği · cezai şart · oy yasağı · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, davanın «rekabet yasağının» tesbiti ve men'i ile «cezai şartın» tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında «işçi işveren ilişkisi» olduğu ve «hizmet sözleşmesi» imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin «sadakat borcu» olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç d …
Dava; «haksız rekabetin» tespiti ve men’i ile «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «rekabet yasağının» dayanağı işçinin hizmet akdinden kaynaklanan «sadakat borcu», hizmet akdinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda «görevli» mahkemenin iş mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin «görevsizliği» nedeniyle davanın reddine, dosyanın talep halinde görevli ...
Davacı, davalının davacı şirketteki hizmet ilişkisi sona erdikten sonra rakip firmada çalışmaya başladığını ve «rekabet yasağını» ihlal ettiğini ileri sürerek «cezai şart» isteminde bulunmuş, mahkemece, iş mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davaya dayanak alınan «taahhüdün» işçi ile işveren arasında düzenlenmiş olması, bu taahhüt nedeniyle çıkan uyuşmazlığın iş hukuku kapsamında kaldığını kabule yeterli değildir.
Dava, «rekabet yasağının» ihlali nedeniyle «cezai şart» alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:görevsizlik kararı · taahhütname
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «rekabet yasağının» dayanağı işçinin hizmet akdinden kaynaklanan «sadakat borcu», hizmet akdinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda «görevli» mahkemenin iş mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin «görevsizliği» nedeniyle davanın reddine, dosyanın talep halinde görevli ...
Davacı, davalının davacı şirketteki hizmet ilişkisi sona erdikten sonra rakip firmada çalışmaya başladığını ve «rekabet yasağını» ihlal ettiğini ileri sürerek «cezai şart» isteminde bulunmuş, mahkemece, iş mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davaya dayanak alınan «taahhüdün» işçi ile işveren arasında düzenlenmiş olması, bu taahhüt nedeniyle çıkan uyuşmazlığın iş hukuku kapsamında kaldığını kabule yeterli değildir.
Zira, bu «taahhüt» iş sözleşmesinin sona ermesi halinde yapılmaması gereken bir hususa ilişkin olmakla, iş hukukunun düzenleme alanı dışında kalmaktadır.
Bu kapsamda yer alan uyuşmazlıklara ilişkin davaların ise, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 4/1-c maddesi gereğince «mutlak ticari» dava niteliği taşıdığı ve açık biçimde asliye ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunmasına rağmen, mahkemece, iş mahkemesinin davaya bakmakla «görevli» olduğundan bahisle verilen «görevsizlik» kararı doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/7526 E. 2014/11678 K.
Ortak:hizmet akdi · mutlak ticari dava · rekabet yasağı · ticari dava niteliği · cezai şart · hizmet sözleşmesi · oy yasağı · dava sebebi · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, davanın «rekabet yasağının» tesbiti ve men'i ile «cezai şartın» tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında «işçi işveren ilişkisi» olduğu ve «hizmet sözleşmesi» imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin «sadakat borcu» olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç d …
Dava; «haksız rekabetin» tespiti ve men’i ile «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir.
Benzer bu karardaDüzenleme «hizmet sözleşmesi» içinde yer almakla birlikte «hizmet akdi» süresinde yapılmaması gereken bir hususu değil, hizmet akdinin sona ermesinden sonra yapılmaması gereken bir hususta düzenleme getirmektedir.
Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlanma noktasının veya «sebebin», davanın «ticari niteliğini» değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalar olup Dairemizin yerleşmiş içtihatları da bu yoldadır. (2008/7321 E- 2008/9007 K, 2000/8808 E-2000/10150 K, 2006/9411 E-2007/12223 K, 2007/4507 E-2008/6825 K, 2005/6508 E-2006/9306 K) Ayrıca doktrinde de (Bkz.
Oysa davada, davacı taraf davalının akdin sona ermesinden sonra gerçekleşen eylemi nedeniyle «cezai şart» istemektedir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş sırrı · alacak davası
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacı işveren ile davalı çalışanı arasında yapılmış olan 13/07/2011 tarihli centilmenlik anlaşmasından doğan «alacak davası» olup, davacı işveren şirket ile davalı çalışanı arasında yapılmış olan 13/07/2011 tarihli centilmenlik anlaşmasından doğan ihtilaflara İş mahkemelerinin bakmakla «görevli» olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin reddine, dosyanın görevli İzmir İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Ayrıca, ticari «sırrın» ne olduğunun değerlendirilmesinin uzman mahkemelerce yapılması gerektiği de yadsınamaz bir gerçeklik olduğu gibi, "Rekabet Yasağı" kavramı da piyasa şartlarıyla sıkı sıkıya bağlı bulunan ticari bir konudur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/16022 E. 2015/1405 K.
Ortak:hizmet akdi · mutlak ticari dava · rekabet yasağı · ticari dava niteliği · cezai şart · oy yasağı · dava sebebi · haksız rekabet · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaDava; «haksız rekabetin» tespiti ve men’i ile «rekabet yasağının» ihlalinden doğduğu ileri sürülen «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın «rekabet yasağının» tesbiti ve men'i ile «cezai şartın» tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında «işçi işveren ilişkisi» olduğu ve «hizmet sözleşmesi» imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin «sadakat borcu» olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç d …
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen «rekabet yasağı», «hizmet akdi» sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir.
Benzer bu karardaDava, «rekabet yasağının» ihlal edildiği iddiasına dayalı «cezai şartın» tahsili istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçe ile «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Davaya dayanak teşkil eden «rekabet yasağına» ilişkin sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 348. (6098 sayılı BK'nın 444.) maddesi "İş sahibinin müşterilerini tanımak veya işleri …
Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlanma noktasının veya «sebebin», davanın «ticari niteliğini» değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalar olup Dairemizin yerleşmiş içtihatları da bu yoldadır. (2008/7321 E- 2008/9007 K, 2000/8808 E-2000/10150 K, 2006/9411 E-2007/12223 K, 2007/4507 E-2008/6825 K, 2005/6508 E-2006/9306 K) Ayrıca doktrinde de (Bkz.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş sırrı · görevsizlik kararı
Benzer bu karardaDava, «rekabet yasağının» ihlal edildiği iddiasına dayalı «cezai şartın» tahsili istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçe ile «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Ayrıca, ticari «sırrın» ne olduğunun değerlendirilmesinin uzman mahkemelerce yapılması gerektiği de yadsınamaz bir gerçeklik olduğu gibi, "Rekabet Yasağı" kavramı da piyasa şartlarıyla sıkı sıkıya bağlı bulunan ticari bir konudur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/11487 E. , 2016/8359 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/03/2016 tarih ve 2015/1712-2016/303 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkili şirkette genel müdür yardımcısı olarak iş sözleşmesine göre çalışan davalının, istifa etmek suretiyle işten ayrıldıktan sonra, hizmet sözleşmesinin 9. maddesindeki rekabet yasağına ilişkin düzenlemeye aykırı olarak müvekkili şirket ile aynı sektörde faaliyette bulunan dava dışı firmada çalışmaya başladığını ileri sürerek, rekabet yasağı sözleşmesine aykırı davranışının tesbiti ile bu aykırılık nedeniyle oluşan cezai şartın tahsilini, haksız rekabet eyleminin tesbiti ve men'ini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, görev itirazında bulunmuş, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın rekabet yasağının tesbiti ve men'i ile cezai şartın tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında işçi işveren ilişkisi olduğu ve hizmet sözleşmesi imzalandığı, davaya dayanak 9. maddenin de işbu sözleşmede düzenlendiği, sözleşmenin dayanağının iş ilişkisi olduğu, iş uyuşmazlıklarının çözümünün uzmanlık ve özel bir yargılamayı gerektirdiği, rekabet yasağının dayanağı iş sözleşmesinin gereğinin sadakat borcu olduğu ve işçinin sadakat borcunun iş sözleşmesi sona erse de devam edeceği, iş iliskişine bağlı olarak imzalanan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra sonuç doğuran rekabet etmeme sözleşmesini ayrı bir sözleşme olarak değerlendirmenin doğru olmayacağı, TTK m.
4 gereği, iş yargılamasında özel kanun olan 5521 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1.maddesine göre İş Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, karar kesinleşince yasal sürede talep halinde dosyanın görevli ... İş Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava; haksız rekabetin tespiti ve men’i ile rekabet yasağının ihlalinden doğduğu ileri sürülen cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.
6098 sayılı TBK'nın 444. maddesi, “Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir. Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.” hükmünü içermektedir.
Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen rekabet yasağı, hizmet akdi sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir. Hizmet akdinin devamı sırasında meydana gelen bir sadakatsizlik, ister bir sözleşme ile düzenlensin ister yasayla düzenlensin, iş mahkemesinde görülecek bir davanın konusunu oluşturacaktır. Eldeki davada, davacı taraf, davalının akdin sona ermesinden sonra gerçekleşen eylemleri nedeniyle cezai şart istemektedir.
TTK'nın 4. maddesiyle TBK'nın 444. maddesinden kaynaklanan davaların, mutlak ticari davalardan olduğu öngörülmüştür. Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlanma noktasının veya sebebin, davanın ticari niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalar olup, aynı Kanun'un 5.maddesine göre, ticari davalara bakma görevi asliye ticaret mahkemelerine aittir.
Nitekim aynı hususlara, Dairemizin 2008/7321 E.- 2008/9007 K., 2000/8808 E.-2000/10150 K., 2006/9411 E.- 2007/12223 K., 2007/4507 E.- 2008/6825 K., 2005/6508 E.-2006/9306 K., 2012/13124 E.- 2012/14595 K. sayılı ilamlarında olduğu gibi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2011/11-781 E. 2012/109 K., 2012/9-854 E.- 2013/292 K. sayılı ilamında da işaret edilmiştir.
O halde, mutlak ticari dava niteliğindeki davaya bakma görevi asliye ticaret mahkemesine ait olmasına rağmen, yerel mahkemece, açıklanan bu hususlar dikkate alınmadan, iş mahkemesinin davaya bakmakla görevli olduğundan bahisle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün anılan taraf yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24/10/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/274783900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz