6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Resen terkin edilen şirketin tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti yokluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/676 E. 2019/511 K. · · İlk derece: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Şirketin ihyasıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Gerekçe özeti

TTK geçici 7. madde uyarınca sicilden resen terkin edilen bir şirketin tüzel kişiliği sona erer ve hukuk düzeninde varlığı kalmaz; bu şirketin kendisi tarafından açılan ihya davasında taraf ve dava ehliyeti (HMK 114/1-d) bulunmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi gerekir. Şirketin ihyasını ancak hukuki menfaati bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile alacaklılar talep edebilir. Ayrıca tüzel kişiliğin ihyası davaları, TTK 1521 ve HMK 382'deki çekişmesiz yargı işi ölçütleri gereği çekişmesiz yargı işi niteliğinde kabul edilmeli ve bu davalarda verilen kararlara karşı temyiz yolu kapalı, karar kesin olmalıdır.

Ele alınan sorunlar

Resen terkin edilen şirketin ihya davası açma ehliyeti → ret

İddia: Davacı vekili, İlk Derece Mahkemesi'nce kendilerine ihya davası açması için süre verildiğini, verilen sürede davayı açtıklarını, toplanan deliller değerlendirildiğinde davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, husumet yönünden verilen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: TTK 547. maddesi, tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin gerekli olduğu anlaşılırsa son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahibi veya alacaklıların şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden ek işlemler tamamlanıncaya kadar şirketin yeniden tescilini isteyebileceğini düzenlemektedir. TTK geçici 7. madde (2) bendinde davacı ve davalı sıfatıyla davaları bulunan şirket ve kooperatiflere bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı belirtildikten sonra, (15). bentte kaydı silinen şirketlerin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanların haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde mahkemeye başvurarak ihya talep edebilecekleri düzenlenmiştir. Somut olayda davacı şirket TTK geçici 7. madde uyarınca sicilden resen terkin edildiğinden tüzel kişiliği bulunmamakta, hukuk düzeninde var olmamaktadır. Tüzel kişiliği bulunmayan şirketin ihya davası açmak yönünden de taraf ehliyeti bulunmamaktadır. HMK 114/1-d uyarınca taraf ve dava ehliyetine sahip olunması dava şartıdır; HMK 115. maddeye göre dava şartları her aşamada mahkemece kendiliğinden gözetilir. Şirketin ihyasını, hukuki menfaati bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile alacaklılar isteyebilir; şirketin kendisi bu davayı açamaz.

Gerekçe kaynağı: özgün

Tüzel kişiliğin ihyası davalarında temyiz yolunun kapalı olması (çekişmesiz yargı işi niteliği) → kabul

Gerekçe: Daha önce Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulaması gereği tüzel kişiliğin ihyası davalarında istinaf incelemesi sonucunda temyiz yolu açık olarak hüküm verilmekteydi. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-2924 esas, 2018/1935 karar sayılı ve 13.12.2018 tarihli ilamı ile, şirket davalarında yargılama usulünün düzenlendiği TTK 1521. maddesinde açılacak davalarda basit yargılama usulünün uygulanacağı, HMK 382. maddesinde bir işin çekişmesiz yargı işi olup olmadığının tespiti için belirtilen ölçütlerden 'ilgililer arasında uyuşmazlık olmayan haller' ve 'ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkının bulunmadığı haller' ölçütleri dikkate alındığında, daha önceki uygulamadan dönülerek çekişmesiz yargı işlerinde temyiz yolunun açık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle karar kesin olarak verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karar, hem resen terkin edilen şirketin kendisinin ihya davası açamayacağı (taraf ehliyeti yokluğu) hususunda hem de tüzel kişiliğin ihyası davalarının Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda çekişmesiz yargı işi sayılarak temyiz yolunun kapalı, kararın kesin olması gerektiği hususunda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Dava şartı
Taraf ve dava ehliyeti (HMK 114/1-d) - resen terkin edilen şirketin tüzel kişiliği bulunmadığından ihya davası açma yönünden taraf ehliyeti yoktur; bu husus her aşamada mahkemece kendiliğinden gözetilir (HMK 115).

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
şirketin ihyası resen terkin tüzel kişilik taraf ve dava ehliyeti dava şartı çekişmesiz yargı işi husumet

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 547TTK geçici 7TTK geçici 7/2TTK geçici 7/15TTK 1521 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/1-dHMK 115HMK 382

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/676

KARAR NO 2019/511

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/07/2018

NUMARASI 2018/296 E.-2018/750 K.

DAVA

Şirketin İhyası

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/04/2019

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davacı ...San ve Tic A.Ş'nin sicilden resen terkin edildiğini, davacının Çankırı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2013/556 Esas sayılı davasının bulunduğunu, yapılan yargılama sonunda verilen istinaf mahkemesi kararıyla terkin edilen şirketin ihyası gerektiğinin belirtildiğini ve kendilerine bu konuda süre verildiğini belirterek davacı şirketin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin mevzuat hükümleri gereğince işlem yaptığını, dava açılmasına sebep olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı şirketin sicilden sermaye artırımının yapılmaması sebebiyle terkin edildiği, tüzel kişiliğinin bulunmadığı, davacı şirketin tüzel kişiliği bulunmadığından ihya davası açmak yönünden de taraf ehliyetinin bulunmadığı, (HMK 114/1 d) taraf ve dava ehliyetine sahip olunmasının dava şartı olduğu, HMK'nın 115. maddesine göre dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden gözetilmesinin gerektiği gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi'nce kendilerine ihya davasının açılması için süre verildiğini, verilen sürede davayı açtıklarını, usul ve yasaya aykırı olarak verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini, yargılama esnasında toplanan delillerin değerlendirilmesi neticesinde hüküm kurulması halinde subut bulmuş davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, müvekkili tarafından Çankırı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/556 Esas sayılı menfi tespit davası devam ederken şirketin ticaret sicilinden terkin edildiğini, yerel mahkemenin ihya davasının kabulü yönünde karar vermesi gerekirken usul ve yasaya aykırı şekilde husumet yönünden davanın reddine karar verdiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; resen terkin edilen şirketin ihyası talebine ilişkindir. TTK' nun 547 maddesinde "Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurlarının, yönetim kurulu üyelerinin, pay sahibi veya alacaklıların ,şirket merkezinin bulunduğu yerde ki asliye ticaret mahkemesinden bu ek işlemler tamamlanıncaya kadar şirketin yeniden tescilini isteyebilecekleri, mahkemenin istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse ek tasfiye için yeniden tesciline ve bu işlemleri yapmaları için tasfiye memuru atayacağı düzenlenmiştir. TTK geçici 7.madde (2) bendinde davacı ve davalı sıfatıyla davaları bulunan şirket ve kooperatiflere bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı belirtildikten sonra (15)benttekaydı silinen şirketlerin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanların haklı sebeblere dayanarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde mahkemeye başvurarak ihya talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacı şirketin sicilden TTK nun geçici 7.maddesi uyarınca re'sen terkin edildiği,şirketin tüzel kişiliğinin bulunmadığı, hukuk düzeninde var olmadığı davacı şirketin tüzel kişiliği bulunmadığından ihya davası açmak yönünden de taraf ehliyetinin bulunmadığı, (HMK 114/1 d) taraf ve dava ehliyetine sahip olunmasının dava şartı olduğu, HMK'nın 115. maddesine göre dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden gözetilmesinin gerektiği sebebiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmaktadır.Şirketin ihyasını hukuki menfaati bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile alacaklılar isteyebileceğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dairemizce; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereği tüzel kişiliğin ihyası davalarında istinaf incelemesi neticesinde temyiz yolu açık olarak hüküm verilmekte iken; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/11-2924 esas 2018/1935 karar sayılı ve 13.12.2018 tarihli ilamı ile şirket davalarında yargılama usulünün düzenlendiği TTK 1521.maddesin de açılacak davalarda basit yargılama usulünün uygulanacağı, HMK nun 382.maddesinde bir işin çekişmesiz yargı işi olup olmadığının tesbiti için belirtilen ölçütlerden "ilgililer arasında ki uyuşmazlık olmayan haller" ve "ilgililerin ileri sürülebileceği herhangi bir hakkının bulunmadığı haller" şeklinde belirtilen ölçütler dikkate alındığında, daha evvel ki uygulamadan dönülerek, çekişmesiz yargı işlerinde temyiz yolu açık bulunmadığından kesin olarak karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 44,40- TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL istinaf harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine Gerekçeli kararın birer suretinin taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile HMK'nın 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.09/04/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/255098 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.