Yargı yolu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/7462 E. 2016/2252 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yargı yolu↗ ticari işletme↗ cezai şart↗ uyuşmazlık konusu↗ kâr dağıtımı↗ istirdat↗ görevsizlik kararı↗ fatura↗ tacir↗ yetkisizlik kararı↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali ve istirdadı istenen ceza faturasının bir idari işlemden doğduğu, bu hali ile davaya bakma görevinin İdari Yargıda bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan cezai şart faturasının haksız olduğunun tespiti ve yapılan ödemenin istirdadı istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 05.05.2014 tarih 2013/1855E 2014/K sayılı kararına atıflar yapılarak .....'ın 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanunda verilen görevleri kapsamında tesis ettiği işlemlerin idare hukuku hükümlerine tabi olduğu, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde yetkisine dayalı olarak tek taraflı irade beyanı ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği, uyuşmazlığın idari bir işlemden doğduğu gerekçesiyle, yargı yolu nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Ancak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, fatura dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik dağıtım, telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 16/1'inci maddesi uyarınca da ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar. Nitekim, davalının ana statüsünün 3/2' inci maddesinde de açıkça özel hukuk hükümlerine tabi olduğu belirtilmiş olduğundan, mahkemenin, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde yetkisine dayalı olarak tek taraflı irade ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği dolayısıyla uyuşmazlığın idari bir işlemden kaynaklandığı yönündeki gerekçesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4840 E. 2017/3521 K.
Ortak:yargı yolu · cezai şart · kâr dağıtımı · istirdat · fatura · tacir · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda1-Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan «cezai şart» faturasının haksız olduğunun tespiti ve yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 05.05.2014 tarih 2013/1855E 2014/K sayılı kararına atıflar yapılarak .....'ın 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanunda verilen «görevleri» kapsamında tesis ettiği işlemlerin idare hukuku hükümlerine tabi olduğu, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde «yetkisine» dayalı olarak tek taraflı irade beyanı ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği, uyuşmazlığın idari bir işlemden doğduğu gerekçesiyle, «yargı yolu» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Ancak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali ve «istirdadı» istenen ceza faturasının bir idari işlemden doğduğu, bu hali ile davaya bakma görevinin İdari Yargıda bulunduğu gerekçesiyle «görevsizlik» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaDava, taraflar arasında düzenlenen sistem kullanım sözleşmesinden kaynaklanan «cezai şart» faturasının haksız olduğunun tespiti ile yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 02/06/2014 tarih 2013/1806 E 2014/616 K sayılı kararına atıflar yapılarak mevcut davaya bakma «yetki» ve görevinin idari yargıya ait bulunduğu gerekçesiyle, davanın, «yargı yolunun» caiz olmaması nedeniyle dava «şartı yokluğundan» «usulden reddine» karar verilmiştir.
Ancak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı Yasa'nın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davada, haksız düzenlendiği gerekçesi ile yapılan ödemenin «istirdadı» istenen faturanın Nisan 2012 tarihinde düzenlendiği, davacı şirketin bütünü ile özelleştirildiği tarihin ise bu faturanın düzenlenmesinden sonraki döneme ilişkin olan 28/06/2013 tarihi olduğu, mevcut davaya bakma «yetki» ve görevinin idari yargıya ait bulunduğu gerekçesiyle, davanın, «yargı yolunun» caiz olmaması nedeniyle dava «şartı yokluğundan» «usulden reddine» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:dava şartı yokluğu · usulden reddi · yetki
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davada, haksız düzenlendiği gerekçesi ile yapılan ödemenin «istirdadı» istenen faturanın Nisan 2012 tarihinde düzenlendiği, davacı şirketin bütünü ile özelleştirildiği tarihin ise bu faturanın düzenlenmesinden sonraki döneme ilişkin olan 28/06/2013 tarihi olduğu, mevcut davaya bakma «yetki» ve görevinin idari yargıya ait bulunduğu gerekçesiyle, davanın, «yargı yolunun» caiz olmaması nedeniyle dava «şartı yokluğundan» «usulden reddine» karar verilmiştir.
Dava, taraflar arasında düzenlenen sistem kullanım sözleşmesinden kaynaklanan «cezai şart» faturasının haksız olduğunun tespiti ile yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 02/06/2014 tarih 2013/1806 E 2014/616 K sayılı kararına atıflar yapılarak mevcut davaya bakma «yetki» ve görevinin idari yargıya ait bulunduğu gerekçesiyle, davanın, «yargı yolunun» caiz olmaması nedeniyle dava «şartı yokluğundan» «usulden reddine» karar verilmiştir.
Bu itibarla, «görevli» yargı yeri adli yargı olmasına rağmen, davanın, «yargı yolunun» caiz olmaması nedeniyle dava «şartı yokluğundan» «usulden reddine» karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/6470 E. 2016/74 K.
Ortak:kâr dağıtımı · istirdat · görevsizlik kararı · tacir · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali ve «istirdadı» istenen ceza faturasının bir idari işlemden doğduğu, bu hali ile davaya bakma görevinin İdari Yargıda bulunduğu gerekçesiyle «görevsizlik» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
1-Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan «cezai şart» faturasının haksız olduğunun tespiti ve yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 05.05.2014 tarih 2013/1855E 2014/K sayılı kararına atıflar yapılarak .....'ın 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanunda verilen «görevleri» kapsamında tesis ettiği işlemlerin idare hukuku hükümlerine tabi olduğu, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde «yetkisine» dayalı olarak tek taraflı irade beyanı ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği, uyuşmazlığın idari bir işlemden doğduğu gerekçesiyle, «yargı yolu» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Ancak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Benzer bu karardaDava, ihtirazi kayıtla davalıya yapılan ödemenin sebepsiz olduğu ileri sürülerek «istirdatı» istemine ilişkin olup mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde idare mahkemelerinin «görevli» olduğundan bahisle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Ancak, her iki taraf da «anonim şirket» olup, özel hukuk kurallarına göre faaliyet gösterdikleri gibi davalı şirket hisselerinin satışına ilişkin ihale ve sözleşme tarihlerinde yürürlükte bulunan 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, uyuşmazlığın sözleşme öncesi döneme ilişkin olduğu, işlemin «idari işlem» niteliğinde bulunduğu, çözümünün İdare Mahkemelerinin «görev alanına» girdiği gerekçesiyle «görevsizlik» «sebebi» ile davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:idari işlem · sebepsiz zenginleşme · anonim şirket · usulden reddi · iş mahkemesi görev alanı · dava sebebi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, uyuşmazlığın sözleşme öncesi döneme ilişkin olduğu, işlemin «idari işlem» niteliğinde bulunduğu, çözümünün İdare Mahkemelerinin «görev alanına» girdiği gerekçesiyle «görevsizlik» «sebebi» ile davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Dava, ihtirazi kayıtla davalıya yapılan ödemenin sebepsiz olduğu ileri sürülerek «istirdatı» istemine ilişkin olup mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde idare mahkemelerinin «görevli» olduğundan bahisle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Ancak, her iki taraf da «anonim şirket» olup, özel hukuk kurallarına göre faaliyet gösterdikleri gibi davalı şirket hisselerinin satışına ilişkin ihale ve sözleşme tarihlerinde yürürlükte bulunan 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Davalı, dava konusu tutarın tahsilini, davacının devre esas mizan kayıtlarına göre Ta, E ve portföy şirketlerine olan ve T'a devri yapılacak enerji borçları bulunduğu halde hesabında bulunan parayı bu borçların ödenmesi yerine repo yapılmasına, davacının bu tutar kadar «sebepsiz zenginleşmesine» bağlamış olup taraflar arasındaki ihtilaf davalı Şirket hisselerinin satışına ilişkin ihale şartnamesi ve sözleşmeden kaynaklanmaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2389 E. 2013/2163 K.
Ortak:kâr dağıtımı · görevsizlik kararı · tacir · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaAncak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali ve «istirdadı» istenen ceza faturasının bir idari işlemden doğduğu, bu hali ile davaya bakma görevinin İdari Yargıda bulunduğu gerekçesiyle «görevsizlik» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 16/1'inci maddesi uyarınca da ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da «tacir» sayılırlar.
Benzer bu kararda… eri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/ll nci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın çözüm yerinin idari yargı olduğundan bahisle «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Bu durumda «tacir» olan davalı ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:makine kırılması sigortası · rücuen tazminat · sigorta poliçesi
Benzer bu karardaDava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın çözüm yerinin idari yargı olduğundan bahisle «görevsizlik» kararı verilmiştir.
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/1468 E. 2013/17693 K.
Ortak:kâr dağıtımı · tacir · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaAncak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
1-Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan «cezai şart» faturasının haksız olduğunun tespiti ve yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 05.05.2014 tarih 2013/1855E 2014/K sayılı kararına atıflar yapılarak .....'ın 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanunda verilen «görevleri» kapsamında tesis ettiği işlemlerin idare hukuku hükümlerine tabi olduğu, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde «yetkisine» dayalı olarak tek taraflı irade beyanı ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği, uyuşmazlığın idari bir işlemden doğduğu gerekçesiyle, «yargı yolu» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 16/1'inci maddesi uyarınca da ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da «tacir» sayılırlar.
Benzer bu kararda… eri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı Yasa'nın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
… oplama kanalı yapmak, su baskınına karşı önlem almak, herhangi bir yerde biriktirilen yağmur sularının kimseye zarar vermeyecek şekilde boşaltılmasını sağlamak gibi «görevlerin» kamu görevi içinde değerlendirilmesi gerektiği, bu görevlerin hiç yapılmaması veya eksik yapılması halinde hizmet kusurundan söz edilebileceği ve hizmet kusurundan …
Bu durum karşısında, TTK’nın 3, 11, 12/11, 14, 18/1'inci maddeleri ve 2560 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davalı İSKİ’nin «tacir», davacının iddia ettiği olayın ise «haksız fiil» niteliğinde olduğu ve tacirin haksız fiilinden kaynaklanan tazminat davasının adli yargıda bakılması gerektiği nazara alınarak, işin esasına girilip sonucuna göre …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:haksız fiil
Benzer bu karardaBu durum karşısında, TTK’nın 3, 11, 12/11, 14, 18/1'inci maddeleri ve 2560 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davalı İSKİ’nin «tacir», davacının iddia ettiği olayın ise «haksız fiil» niteliğinde olduğu ve tacirin haksız fiilinden kaynaklanan tazminat davasının adli yargıda bakılması gerektiği nazara alınarak, işin esasına girilip sonucuna göre …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/3899 E. 2010/10009 K.
Ortak:kâr dağıtımı · tacir · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaAncak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 16/1'inci maddesi uyarınca da ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da «tacir» sayılırlar.
Benzer bu karardaTTK.nun 18 nci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiştir.
Aynı yasanın 12/11 nci maddesinde ise, su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.Davalı İSKİ’nin kuruluşu hakkındaki 2560 sayılı Kanun’da da, bu kurumun, genel kurul, «yönetim kurulu» ve genel müdürlük ile yönetileceği denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, genel kurulun onayına sun …
Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 21.09.1983 gün ve 1980/11-2721 Esas 1983/823 Karar, 29.11.1995 gün ve 1995/11-647 Esas 1995/1043 Karar ve 16.10.1996 gün 1996/13-346 Esas 1996/699 Karar sayılı ilamlarında da İSKİ’nin özel hukuk hükümlerine tabi «tacir» sayılacağı görüşü benimsenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rücu · haksız fiil · yönetim kurulu kararı
Benzer bu karardaDava, TTK.’nun 1301. maddesine dayalı sigorta «rücu» davasıdır.
Aynı yasanın 12/11 nci maddesinde ise, su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.Davalı İSKİ’nin kuruluşu hakkındaki 2560 sayılı Kanun’da da, bu kurumun, genel kurul, «yönetim kurulu» ve genel müdürlük ile yönetileceği denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, genel kurulun onayına sun …
Bu durum karşısında, TTK.nun 3, 11, 12/11, 14, 18/1 nci maddeleri ve 2560 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davalının «tacir» olması, davanın da , «haksız fiil» sonucu ödenen tazminatın rücuan tazmini davası olduğuna göre, adli yargıda bakılması gerektiği nazara alınarak, işin esasına girilip sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/38 E. 2013/2994 K.
Ortak:yargı yolu · kâr dağıtımı · tacir · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda1-Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan «cezai şart» faturasının haksız olduğunun tespiti ve yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 05.05.2014 tarih 2013/1855E 2014/K sayılı kararına atıflar yapılarak .....'ın 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanunda verilen «görevleri» kapsamında tesis ettiği işlemlerin idare hukuku hükümlerine tabi olduğu, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde «yetkisine» dayalı olarak tek taraflı irade beyanı ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği, uyuşmazlığın idari bir işlemden doğduğu gerekçesiyle, «yargı yolu» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Ancak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 16/1'inci maddesi uyarınca da ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da «tacir» sayılırlar.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davada hizmet kusuruna dayanıldığı, adli yargının «görevli» olmadığı gerekçesiyle, «yargı yolu» yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
… eri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11 nci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Dava, «işyeri sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda anılan gerekçeyle «yargı yolu» yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rücuan tazminat · işyeri sigorta poliçesi · işyeri sigortası · içtihadı birleştirme kararı · yönetim kurulu kararı · sigorta poliçesi
Benzer bu karardaDava, «işyeri sigorta poliçesine» dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda anılan gerekçeyle «yargı yolu» yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı İSKİ Genel Müdürlüğü’nün kuruluşu hakkındaki 2560 sayılı Kanun’da bu kurumun genel kurul, «yönetim kurulu» ve genel müdürlük ile yönetileceği denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, genel kurulun onayına sun …
Karar sayılı idari eylemlerle ilgili bir «içtihadı birleştirme» kararı varsa da ....11.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2560 sayılı Yasa'nın hükümleri karşısında bu içtihadı birleştirme kararının ASKİ ve İSKİ bakımından uygulama alanın kalmadığı sonucuna varılmalıdır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/11573 E. 2011/3905 K.
Ortak:kâr dağıtımı · tacir · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaAncak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
1-Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan «cezai şart» faturasının haksız olduğunun tespiti ve yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 05.05.2014 tarih 2013/1855E 2014/K sayılı kararına atıflar yapılarak .....'ın 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanunda verilen «görevleri» kapsamında tesis ettiği işlemlerin idare hukuku hükümlerine tabi olduğu, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde «yetkisine» dayalı olarak tek taraflı irade beyanı ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği, uyuşmazlığın idari bir işlemden doğduğu gerekçesiyle, «yargı yolu» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 16/1'inci maddesi uyarınca da ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da «tacir» sayılırlar.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iddia edilen zararın bir kamu hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği, davacı tarafın davalının hizmet kusuruna dayandığı, bu durumda idari yargının «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
TTK.nun 18 nci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiştir.
Aynı Yasa'nın 12/11 nci maddesinde ise, su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rücu · haksız fiil · yönetim kurulu kararı
Benzer bu karardaDava, TTK.’nun 1301. maddesine dayalı sigorta «rücu» davasıdır.
Davalı İSKİ’nin kuruluşu hakkındaki 2560 sayılı Kanun’da da, bu kurumun, genel kurul, «yönetim kurulu» ve genel müdürlük ile yönetileceği denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, genel kurulun onayına sunulacağı ve bütçesinin kamu iktisadi teşebbüslerinde uygulanan bütçe formülüne göre düzenleneceği açıklanmıştır.
Bu durum karşısında, TTK.nun 3, 11, 12/11, 14, 18/1 nci maddeleri ve 2560 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davalının «tacir» olması, davanın da , «haksız fiil» sonucu ödenen tazminatın rücuan tazmini davası olduğuna göre, adli yargıda bakılması gerektiği nazara alınarak, işin esasına girilip sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/9027 E. 2012/15677 K.
Ortak:yargı yolu · kâr dağıtımı · görevsizlik kararı · tacir · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaAncak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, «fatura» dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali ve «istirdadı» istenen ceza faturasının bir idari işlemden doğduğu, bu hali ile davaya bakma görevinin İdari Yargıda bulunduğu gerekçesiyle «görevsizlik» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
1-Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan «cezai şart» faturasının haksız olduğunun tespiti ve yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 05.05.2014 tarih 2013/1855E 2014/K sayılı kararına atıflar yapılarak .....'ın 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanunda verilen «görevleri» kapsamında tesis ettiği işlemlerin idare hukuku hükümlerine tabi olduğu, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde «yetkisine» dayalı olarak tek taraflı irade beyanı ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği, uyuşmazlığın idari bir işlemden doğduğu gerekçesiyle, «yargı yolu» nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… eri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi «tacir» sayılacakları belirtilmiş, aynı Yasa'nın l2/ll nci maddesinde su, gaz, elektrik «dağıtım», telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır.
Dava, davalı işletmenin sorumluluğundaki kanaldan geri tepen suyun davacının sigortalısının konutuna verdiği zararın rücuan tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın idari yargının «görev alanına» girdiğinden bahisle «görevsizlik» kararı verilmiştir.
… bi olan İSKİ Genel Müdürlüğü’nün "gördüğü hizmet kamu hizmeti ise de, faaliyetini özel hukuk kuralları altında yapması itibariyle TTK'nun l8/l nci maddesi anlamında «tacir» sayılacağı ve tacir olan davalı ile davacı arasındaki haksız fiilden kaynaklanan (TTK'nun 3 ncü maddesi) davaya bakma görevinin adli yargının görevine girdiği'' 21 …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hizmet kusuru · içtihadı birleştirme kararı · iş mahkemesi görev alanı · yönetim kurulu kararı · kusur
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, «hizmet kusuru» nedeniyle verilen zararın tam yargı davasının konusunu oluşturup, idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle, Yargı Yolu yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, davalı işletmenin sorumluluğundaki kanaldan geri tepen suyun davacının sigortalısının konutuna verdiği zararın rücuan tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın idari yargının «görev alanına» girdiğinden bahisle «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Davalı İSKİ Genel Müdürlüğü’nün kuruluşu hakkındaki 2560 sayılı Kanun’da bu kurumun genel kurul, «yönetim kurulu» ve genel müdürlük ile yönetileceği denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, genel kurulun onayına sun …
Her ne kadar 12.02.1959 gün 1958-17 Esas - 1959-15 Karar sayılı idari eylemlerle ilgili bir «içtihadı birleştirme» kararı varsa da 23.11.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2560 sayılı Yasa'nın hükümleri karşısında bu içtihadı birleştirme kararının ASKİ ve İSKİ bakımından uygulama alanının kalmadığı sonucuna varılmalıdır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/7462 E. , 2016/2252 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ
TARİHİ 18/07/2014
NUMARASI 2014/85-2014/568
Taraflar arasında görülen davada Mahkemesi’nce verilen 18/07/2014 tarih ve 2014/85-2014/568 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler
okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında imzalanan Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10. maddesi uyarınca davalı tarafça, her bir trafo merkezi için reaktif sınırların aşıldığı gerekçesiyle müvekkiline Mayıs 2010 dönemi için cezai şart faturası düzenlendiğini, müvekkilince itirazi kayıtla cezai şart faturasının ödendiğini, cezai şart uygulanması şartlarının bulunmadığı gibi hesaplamanın hatalı ve fahiş olduğunu ileri sürerek, davalı ....'ın 212.648,88L'lik ceza faturasının hukuka aykırı olduğunun tespiti ile bu miktarın ödeme tarihinden itibaren faiziyle müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali ve istirdadı istenen ceza faturasının bir idari işlemden doğduğu, bu hali ile davaya bakma görevinin İdari Yargıda bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan cezai şart faturasının haksız olduğunun tespiti ve yapılan ödemenin istirdadı istemine ilişkin olup mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 05.05.2014 tarih 2013/1855E 2014/K sayılı kararına atıflar yapılarak .....'ın 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanunda verilen görevleri kapsamında tesis ettiği işlemlerin idare hukuku hükümlerine tabi olduğu, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde yetkisine dayalı olarak tek taraflı irade beyanı ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği, uyuşmazlığın idari bir işlemden doğduğu gerekçesiyle, yargı yolu nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Ancak, mahkemenin gerekçesine dayanak yaptığı Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, dava konusu dosyaya ilişkin olmadığı için bağlayıcı olmadığı gibi, fatura dönemi itibariyle yürürlükte olan mülga 6762 Sayılı TTK'nın 18'inci maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları belirtilmiş, aynı yasanın l2/11'inci maddesinde su, gaz, elektrik dağıtım, telefon, radyo ile haberleşme ve yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları hükme bağlanmıştır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 16/1'inci maddesi uyarınca da ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar.
Nitekim, davalının ana statüsünün 3/2' inci maddesinde de açıkça özel hukuk hükümlerine tabi olduğu belirtilmiş olduğundan, mahkemenin, davalının kanunlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde yetkisine dayalı olarak tek taraflı irade ile dava konusu ceza faturasını düzenlediği dolayısıyla uyuşmazlığın idari bir işlemden kaynaklandığı yönündeki gerekçesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 02/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/176077000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz