Genel işlem şartı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/4597 E. 2015/12076 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
genel işlem şartı↗ genel işlem koşulu↗ ticari kredi↗ ticari işletme↗ genel kredi sözleşmesi↗ tbk 99↗ komisyon↗ kredi sözleşmesi↗ tacir↗ dosya masrafı↗ ilan↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacıya kullandırılan sabit faizli ticari kredi kapsamında, 3.561,00 TL dosya masrafı adı altında tahsilat yapıldığının, davalı bankanın bu yöndeki cevabi yazısından açıkça anlaşıldığı, TBK'nın genel işlem koşullarına yönelik hükümleri gözetildiğinde alınan bu bedelin davacı açısından sözleşmeye yazılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, yazılmamış sayılan bu kalemlerin de genel işlem şartına açıkça aykırı kabul edilerek iadesi gerektiği, öte yandan bankaların faaliyet alanlarının para karşılığı faiz alım satımı olduğundan diledikleri oranda faizle kredi verebildikleri, buna rağmen faiz oranının piyasa şartlarında düşük gösterilip bu açığın çeşitli adlar altında alınan bedellerle kapatıldığı, faiz oranı dışında alınan bedellerin peşin tahsil edilen bir faiz bedeli olduğu, bu şekilde müşterilere bankalarca ilan edilen reel faiz oranından daha yüksek oranda faiz uygulandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 3.561,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle faiz, komisyon, masraf adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce 14.02.2012 tarihinde akdedilmiş olup, anılan Kanunun genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri somut uyuşmazlıkta nazara alınmayacaktır. Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20. ) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir. Davalı
tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, komisyon, masraf adı altında hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceği dosyadaki tamamı sunulmamış genel kredi sözleşmesinden anlaşılamamaktadır. Bu nedenle hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, kredi sözleşmesinin tamamı getirtilip, incelenmeli, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri değerlendirilip ayrıca diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları da araştırılarak, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/3203 E. 2015/12156 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yasal faiz
Benzer bu karardaMahkemece, davanın kabulüne, 198.561,00 TL'nin 08/02/2010 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5834 E. 2017/5320 K.
Ortak:genel işlem şartı · ticari işletme · genel kredi sözleşmesi · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaDavalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, «komisyon», «masraf» adı altında hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceği dosyadaki tamamı sunulmamış «genel kredi sözleşmesinden» anlaşılamamaktadır.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacıya kullandırılan sabit faizli «ticari kredi» kapsamında, 3.561,00 TL dosya «masrafı» adı altında tahsilat yapıldığının, davalı bankanın bu yöndeki cevabi yazısından açıkça anlaşıldığı, TBK'nın «genel işlem koşullarına» yönelik hükümleri gözetildiğinde alınan bu bedelin davacı açısından sözleşmeye yazılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, yazılmamış sayılan bu kalemlerin de «genel işlem şartına» açıkça aykırı kabul edilerek iadesi gerektiği, öte yandan bankaların faaliyet alanlarının para karşılığı faiz alım satımı olduğundan diledikleri oranda faizle kredi verebildikleri, buna rağmen faiz oranının piyasa şartlarında düşük gösterilip bu açığın çeşitli adlar altında alınan bedellerle kapatıldığı, faiz oranı dışında alınan bedellerin peşin tahsil edilen bir faiz bedeli olduğu, bu şekilde müşterilere bankalarca «ilan» edilen reel faiz oranından daha yüksek oranda faiz uygulandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 3.561,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle d …
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle faiz, «komisyon», «masraf» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaDavalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, «komisyon», «masraf» adı altında ücret tahsil edileceği ve oranı dosyaya tamamı sunulmamış «genel kredi sözleşmesinden» anlaşılamamaktadır.
Dava, «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca ödenen «komisyon bedelinin» geri alımına ilişkindir.
Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · sözleşme serbestisi · komisyon bedeli
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın sunmuş olduğu hizmetten dolayı sözleşmeye uygun olarak davacıdan «masraf» alması, ticaret alanındaki «sözleşme serbestisi» ve tarafların sıfatı dikkate alındığında makul ve gerekli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca ödenen «komisyon bedelinin» geri alımına ilişkindir.
Bu nedenle, hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, «kredi sözleşmesinin» tamamı getirtilip incelenmeli, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri - 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi sonrasında akdedilen sözleşmeler için «genel işlem koşulları» da nazara alınmak suretiyle- değerlendirilip ayrıca diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları da araştırılarak, davalının tahsil ettiği tutarın uygun …
-
Kararın Yargıtayca incelenmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7261 E. 2017/4262 K.
Ortak:genel işlem şartı · ticari kredi · ticari işletme · kredi sözleşmesi · tacir
İncelediğiniz karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacıya kullandırılan sabit faizli «ticari kredi» kapsamında, 3.561,00 TL dosya «masrafı» adı altında tahsilat yapıldığının, davalı bankanın bu yöndeki cevabi yazısından açıkça anlaşıldığı, TBK'nın «genel işlem koşullarına» yönelik hükümleri gözetildiğinde alınan bu bedelin davacı açısından sözleşmeye yazılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, yazılmamış sayılan bu kalemlerin de «genel işlem şartına» açıkça aykırı kabul edilerek iadesi gerektiği, öte yandan bankaların faaliyet alanlarının para karşılığı faiz alım satımı olduğundan diledikleri oranda faizle kredi verebildikleri, buna rağmen faiz oranının piyasa şartlarında düşük gösterilip bu açığın çeşitli adlar altında alınan bedellerle kapatıldığı, faiz oranı dışında alınan bedellerin peşin tahsil edilen bir faiz bedeli olduğu, bu şekilde müşterilere bankalarca «ilan» edilen reel faiz oranından daha yüksek oranda faiz uygulandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 3.561,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle d …
Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20. ) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Davalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, «komisyon», «masraf» adı altında hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceği dosyadaki tamamı sunulmamış «genel kredi sözleşmesinden» anlaşılamamaktadır.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
01.07.2012 tarihinden önce kullandırılan krediler için 6762 sayılı TTK'nın 22. maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı Banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · tacir sıfatı · basiretli tacir
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
01.07.2012 tarihinden sonra kullandırılan krediler yönünden ise 6098 sayılı TBK'de düzenlenmiş olan «genel işlem koşulları» hükümleri gözetilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9727 E. 2016/6750 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:bozma sonrası karar · haksız fiil sorumluluğu · usuli kazanılmış hak · kazanılmış hak · haksız fiil
Benzer bu karardaBu durumda hükmedilen faiz türü bozma kapsamı dışında bırakılmakla ilk kararda hüküm altına alınan ticari faizle tahsil yönünden davacı yararına «usuli kazanılmış hak» oluştuğundan «bozma sonrası» verilen hükümde alacağın ticari faiziyle tahsiline karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, alacağın yasal faiziyle tahsiline karar verilmesi hatalı olup bozmayı …
Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, bozma ilamı doğrultusunda «haksız fiil sorumluluğundan» dolayı davacının uğramış olduğu zararlarının tespitinde icradaki satım tarihi itibariyle, taşınmazın mevcut özellikleri ve durumuna göre serbest piyasa koşullarınd …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/4597 E. , 2015/12076 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/01/2015 tarih ve 2014/1735-2015/126 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin, davalı bankadan kullanmış olduğu bireysel ticari kredi nedeniyle kendisinden haksız olarak tahsil edilen komisyon ve dosya masrafı adı altında 3.500,00 TL'nin belirsiz alacak davası kapsamında iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Daha sonra talep sonucunu ıslahla 3.561,00 TL'ye çıkarmıştır.
Davalı vekili, müvekkili bankaca tahsil edilen kredi masraf ve komisyonlarının, bankacılık faaliyetinin sürdürülebilmesi için yasal ve aynı zamanda zorunlu olduğunu ve alınan komisyon ve masrafların müşteri ile müzakere edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacıya kullandırılan sabit faizli ticari kredi kapsamında, 3.561,00 TL dosya masrafı adı altında tahsilat yapıldığının, davalı bankanın bu yöndeki cevabi yazısından açıkça anlaşıldığı, TBK'nın genel işlem koşullarına yönelik hükümleri gözetildiğinde alınan bu bedelin davacı açısından sözleşmeye yazılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, yazılmamış sayılan bu kalemlerin de genel işlem şartına açıkça aykırı kabul edilerek iadesi gerektiği, öte yandan bankaların faaliyet alanlarının para karşılığı faiz alım satımı olduğundan diledikleri oranda faizle kredi verebildikleri, buna rağmen faiz oranının piyasa şartlarında düşük gösterilip bu açığın çeşitli adlar altında alınan bedellerle kapatıldığı, faiz oranı dışında alınan bedellerin peşin tahsil edilen bir faiz bedeli olduğu, bu şekilde müşterilere bankalarca ilan edilen reel faiz oranından daha yüksek oranda faiz uygulandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 3.561,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle faiz, komisyon, masraf adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce 14.02.2012 tarihinde akdedilmiş olup, anılan Kanunun genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri somut uyuşmazlıkta nazara alınmayacaktır. Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20. ) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Davalı
tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, komisyon, masraf adı altında hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceği dosyadaki tamamı sunulmamış genel kredi sözleşmesinden anlaşılamamaktadır. Bu nedenle hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, kredi sözleşmesinin tamamı getirtilip, incelenmeli, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri değerlendirilip ayrıca diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları da araştırılarak, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenle, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/170064800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz