Çek istirdatı | Çek istirdadı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/9171 E. 2015/12042 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ttk 792↗ iktisapta ağır kusur↗ çekin istirdadı↗ kötüniyetli iktisap↗ çek istirdadı↗ ağır kusur↗ istirdat davası↗ yetkili hamil↗ eş rızası↗ zayi↗ ispat yükü↗ hamil↗ keşideci↗ istirdat↗ çek↗ kötüniyet↗ kusur↗ avans faizi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında dava konusu çekin davalıya verilmesini gerektiren bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davacının bu çeki keşideci ...'ne yapılan satışların karşılığında aldığının sabit olduğu, davalının çek üzerinde hak sahipliğini kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 30.000,00 TL'nin 11.313,23 TL'sine 04.11.2013 tarihinden itibaren, 18.686,77 TL'sine 27.12.2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkin olup, yargılama sırasında istirdadı istenen çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle istem, çek bedelinin istirdadı olarak değiştirilmiş, mahkemece, davalının çek üzerindeki hak sahipliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. TTK'nın 792. maddesi uyarınca, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu durumda, mahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, ispat yükünün davalıya yüklenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2788 E. 2012/4923 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14208 E. 2018/5084 K.
Ortak:çekin istirdadı · çek istirdadı · yetkili hamil · eş rızası · zayi · ispat yükü · hamil · istirdat · Çek istirdatı, Çek istirdadı
İncelediğiniz karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin iş bu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, yargılama sırasında istirdadı istenen çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle istem, çek bedelinin istirdadı olarak değiştirilmiş, mahkemece, davalının çek üzerindeki hak sahipliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TTK'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Benzer bu karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çekin davacının elinden «rızası» dışında çıktığı, davalı bankanın çeki iktisabının hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve bu nedenle davalının çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Dava, 6102 sayılı ...'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötü niyetli iktisap
Benzer bu karardaAncak, ...'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
-
Çek istirdadı | Çek istirdatı | İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13508 E. 2018/6681 K.
Ortak:çekin istirdadı · kötüniyetli iktisap · yetkili hamil · eş rızası · zayi · ispat yükü · hamil · istirdat
İncelediğiniz karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin iş bu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
TTK'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, yargılama sırasında istirdadı istenen çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle istem, çek bedelinin istirdadı olarak değiştirilmiş, mahkemece, davalının çek üzerindeki hak sahipliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Dava, 6102 sayılı ...’nın 792. maddesi (6762 sayılı ... m.704) uyarınca açılan «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötü niyetli iktisap · ciro · taraf ehliyeti · usulden reddi
Benzer bu karardaMahkemece, davaya konu çekte davacı şirketin isminin bulunmadığı, çekte adı geçmeyen davacının çekten dolayı sorumluluğunun olmayacağı gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın aktif dava «ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir.
Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin «yetkili hamili» olduğunu ve yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Bu durumda, mahkemece, ...'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın «usulden reddine» karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12937 E. 2017/761 K.
Ortak:ağır kusur · hamil · istirdat · çek · kötüniyet · kusur
İncelediğiniz karardaTTK'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Buna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin iş bu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, yargılama sırasında istirdadı istenen çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle istem, çek bedelinin istirdadı olarak değiştirilmiş, mahkemece, davalının çek üzerindeki hak sahipliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece TTK 792. maddesindeki «kötüniyet» veya «ağır kusur» kanıtlanamadığından davanın reddine, «çek iptali» isteminin konusuz kaldığına karar verilmiştir.
Dava, TTK 792. maddesine dayalı olarak çekin «cirantaları» ve «hamiline» karşı açılan «menfi tespit» ve «istirdat» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek iptali · ciranta · menfi tespit · eksik inceleme
Benzer bu karardaDava, TTK 792. maddesine dayalı olarak çekin «cirantaları» ve «hamiline» karşı açılan «menfi tespit» ve «istirdat» istemine ilişkindir.
Mahkemece TTK 792. maddesindeki «kötüniyet» veya «ağır kusur» kanıtlanamadığından davanın reddine, «çek iptali» isteminin konusuz kaldığına karar verilmiştir.
Bu durumda, soruşturmanın akibeti araştırılarak ve içeriği değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken mahkemece «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/9171 E. , 2015/12042 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/11/2014 tarih ve 2014/416-2014/433 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkilinin yapmış olduğu tekstil işleri karşılığında ...i'nin keşideci olduğu ...'nın 01.06.2013 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çeki lehtar sıfatıyla teslim aldığını, müvekkilinin iş yerinde ve evinde yapmış olduğu aramalara rağmen çeki bulamadığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/295 esas sayılı dosya ile çek iptali davası açtıklarını, davaya konu çekin davalı ... tarafından 07.06.2013'te bankaya ibraz edilerek arkasının yazdırıldığını ve ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasına başvurulduğunu, mahkemece istirdat davası açma konusunda kendilerine süre verildiğini, müvekkilinin davalıyı tanımadığı gibi hiç bir ticari ilişkisinin de olmadığını, ileri sürerek davaya konu çekin istirdadı ve davacının haklı hamil olduğunun tespiti ile çek bedelinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; dava konusu çekin zayi edilmiş olmadığını, davacı tarafından ciro edilerek ciro yoluyla müvekkiline gelmiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında dava konusu çekin davalıya verilmesini gerektiren bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davacının bu çeki keşideci ...'ne yapılan satışların karşılığında aldığının sabit olduğu, davalının çek üzerinde hak sahipliğini kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 30.000,00 TL'nin 11.313,23 TL'sine 04.11.2013 tarihinden itibaren, 18.686,77 TL'sine 27.12.2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkin olup, yargılama sırasında istirdadı istenen çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle istem, çek bedelinin istirdadı olarak değiştirilmiş, mahkemece, davalının çek üzerindeki hak sahipliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. TTK'nın 792. maddesi uyarınca, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu durumda, mahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, ispat yükünün davalıya yüklenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/170053300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz