Milletlerarası yetki: Türkiye'de yerleşim yeri olmayan davalının mutad meskeni esas alınır

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/344

KARAR NO 2020/431

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/11/2019

NUMARASI 2019/378 Esas 2019/1171 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/04/2020

Davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının Almanya'da ... şirketini kurduğunu ve yatırımcı aradığını, çok sayıda kişiden para topladığını,ancak şirkete ait olan bu paraların davalı tarafından sanat eserleri alımı gibi işlemlerle şirket hesabından kendi hesabına aktarıldığını,pek çok kişinin dolandırıldığını, davalının Hamburg Asliye Ceza Mahkemesi'nin 09/04/2013 tarihli kararı ile cezalandırıldığını,Hamburg Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 15/07/2008 tarihli kararı ile iflas kararı verildiğini, müvekkilinin alacağını iflas masasına yazdırdığını ve davalıdan 7.406,51-euro alacaklı olduğunu, davalının Almanya'daki iflas tasfiyesinde Bodrum Bitez'de bulunan taşınmazını beyan etmediğini, davalının icra dosyasına sunduğu itiraz dilekçesinin ekindeki vekaletname ve diğer belgelerde adresini Şişli İstanbul olarak bildirdiğini,icra dairesinin yetkisine itirazın haksız olduğunu beyanla davalının itirazının iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davada yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri olan Berlin Almanya Mahkemeleri olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin ...'nin yetkilisi olup, davada iddia edilen ticari ilişki ile aslen sorumlu olmasının mümkün olmadığını, husumet yokluğundan davanın reddedilmesi gerektiğini, davalı aleyhine açılmış olan davanın esastan reddedilmesi gerektiğini savunarak, usuli itirazlar doğrultusunda, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın davalının şirkete kuruluş amacı olarak verilen sermayelerin başka amaçlarla kullanıldığından bahisle tazminat istemi içermekte olduğu, davacının da borçlu şirkete para yatırdığı, ancak yatırılan paraların amacı dışında kullanılarak yatırımcıların dolandırıldığı, vaziyetin Hamburg Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile sabit olduğu iddia edildiği, davanın özü şirket yönetim kurulu üyesi yada yöneticisinin hukuki sorumluluğundan kaynaklanmakta olduğu, uyuşmazlığa konu şirket Almanya'da bulunduğundan uyuşmazlığın HMK'nın 14/2. maddesi Alman Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, Türk Mahkemeleri'nin davayı görmeye yetkili ve görevli bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili şirket merkezinin yetkisinin kesin yetki kuralı değil, seçimlik yetki olduğunu, kaldı ki, haksız fiil etkilerini Türkiye’de gösterdiğini, davalının alman hukukuna göre “kişisel” iflası ve ayrıca gerçek kişinin (türkiye'de bulunan) kişisel malvarlığı ile sorumluluğunun olduğunu,davalının mutad meskeninin Türkiye olduğunu,borçlunun Almanya dışında bulunan mal ve hakları yabancı ülkedeki iflas masasına konu olmaktan çıktığını, müvekkilinin Türk Mahkemelerinin himayesine muhtaç olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, şirket yöneticisinin sorumluluğuna dayalı olarak alacaklının yaptığı takibe itirazın iptaline ilişkindir. MÖHUK 40. maddede "Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder." hükmü düzenlenmiştir. Türk mahkemelerini yetkili kılan bir iç yetki kuralı varsa ,Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi de mevcuttur. TTK'nın 553. maddesinde şirket kurucularının, yönetim kurulu üyelerinin.. sorumluluğu düzenlenmiş, 561. maddesinde de sorumlular aleyhine şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir.Anılan yetki düzenlemesi kesin yetki kuralı olmayıp genel yetki kuralının yanında ek bir yetkili mahkeme düzenlenmektedir.

HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.Yine 9. maddede Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmaması halinde yetki düzenlenmiş olup, maddeye göre Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkeme davalının Türkiye'de mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir.Davaya konu takibe davalı tarafça yapılan itirazda verilen vekaletnameye göre davalının adresi Şişli /İstanbul olarak belirtilmiştir. Buna göre Türkiye' de yerleşim yeri bulunmayan davalının mutad meskeni Şişli/İstanbul'dur. HMK 9. maddesine göre davada mahkeme yetkili olup, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olmuştur. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yetkisizlik kararının kaldırılmasına, tarafların delillerinin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın 6545 sayılı yasanın 45.maddesi ile değişik 5235 sayılı kanunu 5.maddesi gereği heyetçe bakılmak üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2019 tarih ve 2019/378 Esas 2019/1171 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a4. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE," Davacı tarafça yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının talebi halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/04/2020