Nakliyat emtea sigortası
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/618 E. 2015/1526 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
nakliyat emtea sigortası↗ kusursuzluk ispatı↗ basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü↗ zıya↗ rücuen alacak↗ kusur sorumluluğu↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ keşif↗ basiretli tacir↗ 818 sayılı borçlar kanunu↗ üçüncü kişi↗ tbk 99↗ taşıyıcı↗ sulh↗ tacir↗ sigorta poliçesi↗ kusur↗ hasar↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; somut olay nedeniyle açılan ceza davasında yangına sebebiyet verdiğinden bahisle ....nda çalışan taşeron işçilerin ceza aldığı, ceza dosyasında alınan rapor uyarınca yangın nedeniyle davalının sürücüsüne kusur yüklenilmediği, bu durum karşısında TTK'nın 781. maddesi uyarınca davalının kusursuzluğunu ispat ettiği, taşınan emteaların ambalajındaki uygunsuzluğun da zarara etken olduğu, davalının dışında gerçekleşen yangın ve zarar nedeniyle davalıya sorumluluk yüklenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK'nın 1301. maddesi uyarınca nakliyat emtea sigorta poliçesiyle sigortalan malların taşınırken hasar görmesi nedeniyle sigortalıya yapılan ödemelerden kaynaklı rücuen alacak istemine ilişkindir.
TTK'nın 781. maddesinde taşıyıcının eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı zıya ve hasardan mesul olacağı; taşıyıcının zıya ve hasarın; kendi kusurundan doğmayan bir sebepten, eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan, yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından, gönderen veya gönderilenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimatın tatbikinden ileri geldiğini ispat edecek olursa mesuliyetten kurtulabileceği düzenlenmiştir. Mahkemece Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2011/317 esas sayılı dava dosyasında
yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları uyarınca; taşımayı gerçekleştiren araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, meydana gelen hasarın üçüncü kişi konumundaki ....l Müdürlüğü'nün taşeron işçilerinin kusurundan kaynaklandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde (TBK madde 74) Hakimin, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı olmayacağı, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararının da, hukuk hakimini bağlamayacağı belirtilmiştir. Bu yasal düzenleme uyarınca kural olarak hukuk hakimi ceza yasasındaki hükümlerle ve ceza hakiminin kararıyla bağlı tutulmamıştır. Kanun koyucu cezayı müstelzim hükümlerle tazminatı öngören hükümleri sevk ederken farklı görüşlerle hareket etmiş olup bu itibarla medeni hukuk ile ceza hukuku açısında sorumluluk hal ve şekillleri birbirinden farklı niteliktedir. Somut olayda; ceza yargılaması sırasında araç sürücüsü ve davalı taşıyıcı suçtan zarar gören sıfatıyla ve katılan olarak davada yer almış, toplanan deliller ceza yargılamasına konu suça yönelik olarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte mahkemece yargılama sırasında kusur ve sorumluluğa ilişkin iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup bahsi geçen raporlarda; hasara sebebiyet veren yangının dıştan gelen bir etkiyle başlamış olması muhtemel ise de taşıyıcının, yardımcı kişi veya çalışanlarının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu, taşıyıcının, yardımcı kişi ve çalışanların kusurundan kendi kusuruymuş gibi sorumlu olacağı, somut olayda, araç sürücüsünün taşıdığı yükün muhafazasına, yangından kaçmaya ve yangının sonuçlarından kurtulmaya ilişkin gerekli tedbirleri almayıp hasara sebebiyet verdiği, BK'nın 51. maddesi uyarınca meydana gelen hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu belirtilmiştir. Mahkemece tazminata ve hukuki sorumluluğa ilişkin açılan davada TTK ve BK hükümleri uyarınca kusuru ve sorumluluğu değerlendiren raporlar gözetilmeksizin, somut olaya uygun olmayan ceza yargılamasına ilişkin kurallar ve esaslar çerçevesinde alınan rapor uyarınca davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, temyiz olunan hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
İtirazın iptali | İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8657 E. 2017/6223 K.
Ortak:zıya · taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · kusur · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaTTK'nın 781. maddesinde «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı «zıya» ve hasardan mesul olacağı; taşıyıcının zıya ve «hasarın»; kendi kusurundan doğmayan bir sebepten, eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan, yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından, gönderen veya gönd …
Bununla birlikte mahkemece yargılama sırasında «kusur» ve sorumluluğa ilişkin iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup bahsi geçen raporlarda; «hasara» sebebiyet veren yangının dıştan gelen bir etkiyle başlamış olması muhtemel ise de «taşıyıcının», yardımcı kişi veya çalışanlarının «basiretli tacir» gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu, taşıyıcının, yardımcı kişi ve çalışanların kusurundan kendi kusuruymuş gibi sorumlu olacağı, somut olayda, araç sürücüsünün taşıdığı yükün muhafazasına, yangından kaçmaya ve yangının sonuçlarından kurtulmaya ilişkin gerekli tedbirleri almayıp hasara sebebiyet verdiği, BK'nın 51. maddesi uyarınca meydana gelen hasardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olduğu belirtilmiştir.
… nda yangına sebebiyet verdiğinden bahisle ....nda çalışan taşeron işçilerin ceza aldığı, ceza dosyasında alınan rapor uyarınca yangın nedeniyle davalının sürücüsüne «kusur» yüklenilmediği, bu durum karşısında TTK'nın 781. maddesi uyarınca davalının «kusursuzluğunu ispat» ettiği, taşınan emteaların ambalajındaki uygunsuzluğun da zarara etken olduğu, davalının dışında gerçekleşen yangın ve zarar nedeniyle davalıya sorumluluk yüklenem …
Benzer bu karardaAncak, taşıma tarihi itibariyle uygulanacak olan mülga 6762 sayılı TTK’nin 781. maddesi gereğince; «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde uğradığı «zıya» veya hasardan mesul olacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı maddenin 2. fıkrasında ise tadadi olarak gösterilen «ziya» ve «hasarın», 1. kendi kusurundan doğmayan bir sebepten 2. eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan, yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından, 3. gönderen ve gönderilenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimattan tatbikinden ileri geldiğini isbat ederse «taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı» belirtilmiştir.
Somut olayda, davalı «taşıyan», «hasarın» hatalı yüklemeden kaynaklandığını ileri sürmüş olup, kural olarak taşıma ilişkisinde yükleme ve sabitleme yükümlülüğü gönderene ait olsa bile davalı taşıyanın tali de olsa «yüklemeye nezaret yükümlülüğü» bulunmakta olup, davalının bu kapsamda hasarın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarında, mahkemece içinde taşıma uzmanı ve taşınan makine konusunda uzman bir makine mühendisinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden, TTK’nin 781 vd. maddeleri uyarınca değerlendirilerek hasara ve tarafların «kusur» durumlarına ilişkin rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bilirkişi raporu alınmaksızın hasarın hangi aşamada ve ne suretle oluştuğu da yeter …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yüklemeye nezaret yükümlülüğü · nezaret yükümlülüğü · sorumluluktan kurtulma · rücuen tahsil · ziya · taşıyan
Benzer bu karardaSomut olayda, davalı «taşıyan», «hasarın» hatalı yüklemeden kaynaklandığını ileri sürmüş olup, kural olarak taşıma ilişkisinde yükleme ve sabitleme yükümlülüğü gönderene ait olsa bile davalı taşıyanın tali de olsa «yüklemeye nezaret yükümlülüğü» bulunmakta olup, davalının bu kapsamda hasarın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarında, mahkemece içinde taşıma uzmanı ve taşınan makine konusunda uzman bir makine mühendisinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden, TTK’nin 781 vd. maddeleri uyarınca değerlendirilerek hasara ve tarafların «kusur» durumlarına ilişkin rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bilirkişi raporu alınmaksızın hasarın hangi aşamada ve ne suretle oluştuğu da yeter …
Aynı maddenin 2. fıkrasında ise tadadi olarak gösterilen «ziya» ve «hasarın», 1. kendi kusurundan doğmayan bir sebepten 2. eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan, yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından, 3. gönderen ve gönderilenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimattan tatbikinden ileri geldiğini isbat ederse «taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı» belirtilmiştir.
Dava, taşıma nedeniyle oluşan «hasar» bedelinin «rücuen tahsili» amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5282 E. 2014/8789 K.
Ortak:taşıyıcı
İncelediğiniz karardaTTK'nın 781. maddesinde «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı «zıya» ve hasardan mesul olacağı; taşıyıcının zıya ve «hasarın»; kendi kusurundan doğmayan bir sebepten, eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan, yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından, gönderen veya gönd …
Somut olayda; ceza yargılaması sırasında araç sürücüsü ve davalı «taşıyıcı» suçtan zarar gören sıfatıyla ve katılan olarak davada yer almış, toplanan deliller ceza yargılamasına konu suça yönelik olarak değerlendirilmiştir.
Bununla birlikte mahkemece yargılama sırasında «kusur» ve sorumluluğa ilişkin iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup bahsi geçen raporlarda; «hasara» sebebiyet veren yangının dıştan gelen bir etkiyle başlamış olması muhtemel ise de «taşıyıcının», yardımcı kişi veya çalışanlarının «basiretli tacir» gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu, taşıyıcının, yardımcı kişi ve çalışanların kusurundan kendi kusuruymuş gibi sorumlu olacağı, somut olayda, araç sürücüsünün taşıdığı yükün muhafazasına, yangından kaçmaya ve yangının sonuçlarından kurtulmaya ilişkin gerekli tedbirleri almayıp hasara sebebiyet verdiği, BK'nın 51. maddesi uyarınca meydana gelen hasardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olduğu belirtilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, davalı «taşıyıcının» sigortalıya araç temin ettiği, davalının ...'nın 781. maddesi gereğince yüklü olduğu araç ile birlikte ortadan kaybolan sürücünün kusurundan sorumlu olduğu, ...'nın 781/2. maddesi gereğince «sorumluluktan kurtulma» halinin ispat olunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine karar, Dairemizin 08.10.2013 günlü …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sorumluluktan kurtulma
Benzer bu karardaMahkemece, davalı «taşıyıcının» sigortalıya araç temin ettiği, davalının ...'nın 781. maddesi gereğince yüklü olduğu araç ile birlikte ortadan kaybolan sürücünün kusurundan sorumlu olduğu, ...'nın 781/2. maddesi gereğince «sorumluluktan kurtulma» halinin ispat olunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine karar, Dairemizin 08.10.2013 günlü …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/10770 E. 2012/2384 K.
Ortak:taşıyıcının sorumluluğu · taşıyıcı · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaTTK'nın 781. maddesinde «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı «zıya» ve hasardan mesul olacağı; taşıyıcının zıya ve «hasarın»; kendi kusurundan doğmayan bir sebepten, eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan, yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından, gönderen veya gönd …
Bununla birlikte mahkemece yargılama sırasında «kusur» ve sorumluluğa ilişkin iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup bahsi geçen raporlarda; «hasara» sebebiyet veren yangının dıştan gelen bir etkiyle başlamış olması muhtemel ise de «taşıyıcının», yardımcı kişi veya çalışanlarının «basiretli tacir» gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu, taşıyıcının, yardımcı kişi ve çalışanların kusurundan kendi kusuruymuş gibi sorumlu olacağı, somut olayda, araç sürücüsünün taşıdığı yükün muhafazasına, yangından kaçmaya ve yangının sonuçlarından kurtulmaya ilişkin gerekli tedbirleri almayıp hasara sebebiyet verdiği, BK'nın 51. maddesi uyarınca meydana gelen hasardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olduğu belirtilmiştir.
Dava, TTK'nın 1301. maddesi uyarınca «nakliyat emtea sigorta poliçesiyle» sigortalan malların taşınırken «hasar» görmesi nedeniyle sigortalıya yapılan ödemelerden kaynaklı «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaTTK'nun 781. maddesinde, «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar meydana gelen ...ve hasardan sorumlu olduğu düzenlenmiş olup, ancak aynı maddenin ikinci fıkrasında sayılan hallerin gerçekleştiğinin taşıyıcı tarafından ispatlanması halinde «taşıyıcı sorumluluktan kurtulacaktır».
Davacı taraf, davalının taşıdığı makinenin taşıma sırasında «hasar» gördüğünü ileri sürmüş, davalı ise davacının taşınan emtiayı ambalajsız olarak kendisine «teslim» ettiğini ve hasarın yalnızca makinenin dış kısmında meydana geldiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «hasar» miktarını ve hasarın davalının kusurundan ileri geldiğini ispat edemediği, kendisi tarafından düzenlenen «fatura» dışında hasara ilişkin delil bulunmadığı, «kesin süre» içinde «ticari defterlerini ibraz» etmeyen davacının «yemin deliline» de dayanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari defter ibrazı · sorumluluktan kurtulma · yemin delili · yemin · kesin süre · ispat yükü · uyuşmazlık konusu · ticari defter
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «hasar» miktarını ve hasarın davalının kusurundan ileri geldiğini ispat edemediği, kendisi tarafından düzenlenen «fatura» dışında hasara ilişkin delil bulunmadığı, «kesin süre» içinde «ticari defterlerini ibraz» etmeyen davacının «yemin deliline» de dayanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Zira, taraflar arasında taşıma ilişkisinin bulunduğu ve davalı tarafından taşınan makinenin taşıma sırasında «hasara» uğradığı «uyuşmazlık konusu» değildir.
TTK'nun 781. maddesinde, «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar meydana gelen ...ve hasardan sorumlu olduğu düzenlenmiş olup, ancak aynı maddenin ikinci fıkrasında sayılan hallerin gerçekleştiğinin taşıyıcı tarafından ispatlanması halinde «taşıyıcı sorumluluktan kurtulacaktır».
Bu itibarla, mahkemece anılan ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde «ispat yükü» ters çevrilerek hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/5975 E. 2011/17137 K.
Ortak:taşıyıcının sorumluluğu · basiretli tacir · taşıyıcı · tacir · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaBununla birlikte mahkemece yargılama sırasında «kusur» ve sorumluluğa ilişkin iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup bahsi geçen raporlarda; «hasara» sebebiyet veren yangının dıştan gelen bir etkiyle başlamış olması muhtemel ise de «taşıyıcının», yardımcı kişi veya çalışanlarının «basiretli tacir» gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu, taşıyıcının, yardımcı kişi ve çalışanların kusurundan kendi kusuruymuş gibi sorumlu olacağı, somut olayda, araç sürücüsünün taşıdığı yükün muhafazasına, yangından kaçmaya ve yangının sonuçlarından kurtulmaya ilişkin gerekli tedbirleri almayıp hasara sebebiyet verdiği, BK'nın 51. maddesi uyarınca meydana gelen hasardan davalı «taşıyıcının sorumlu» olduğu belirtilmiştir.
TTK'nın 781. maddesinde «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı «zıya» ve hasardan mesul olacağı; taşıyıcının zıya ve «hasarın»; kendi kusurundan doğmayan bir sebepten, eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan, yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından, gönderen veya gönd …
Dava, TTK'nın 1301. maddesi uyarınca «nakliyat emtea sigorta poliçesiyle» sigortalan malların taşınırken «hasar» görmesi nedeniyle sigortalıya yapılan ödemelerden kaynaklı «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaTTK.nun 781. maddesinde, «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten, gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğradığı «ziya» ve hasardan sorumlu olduğu, ziya ve «hasarın» kendi kusurundan doğmayan bir sebepten ileri geldiğini kanıtlayarak «sorumluluktan kurtulacağı» hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla somut olayda, davaya konu emtianın hasarlı olarak alıcısına «teslim» edildiğinin çekişmesiz olduğu göz önüne alınarak, «taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi» için TTK’nın 781/2. maddesinde düzenlenen «kurtuluş kanıtlarının» varlığını ispat etmesi gerekir.
Oysa, dosya içinde mevcut ve emtianın «tesliminden» hemen sonra inceleme yapan ekspertiz tarafından hazırlanan rapor ve çekilen fotoğraflardan «hasarın» varlığı sabit olup, bu husus esasen çekişmesizdir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kurtuluş kanıtı · nakliyat sigortası · sorumluluktan kurtulma · delillerin toplanmaması · rücuen tahsil · ziya · sigorta sözleşmesi · ispat yükü
Benzer bu karardaDava, «nakliyat sigorta sözleşmesine» dayalı tazminat alacağının «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.
TTK.nun 781. maddesinde, «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten, gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğradığı «ziya» ve hasardan sorumlu olduğu, ziya ve «hasarın» kendi kusurundan doğmayan bir sebepten ileri geldiğini kanıtlayarak «sorumluluktan kurtulacağı» hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla somut olayda, davaya konu emtianın hasarlı olarak alıcısına «teslim» edildiğinin çekişmesiz olduğu göz önüne alınarak, «taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi» için TTK’nın 781/2. maddesinde düzenlenen «kurtuluş kanıtlarının» varlığını ispat etmesi gerekir.
Buna göre «ispat yükü» davalı «taşıyıcıda» olup, mahkemece, davalı tarafın bu hususta göstereceği «delilleri toplanarak» oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/618 E. , 2015/1526 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 20/02/2014 tarih ve 2011/111-2014/24 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkil şirket nezdinde nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalanan dava dışı ...'ye ait 120 balya pamuğun ... Gümrüğü'nden sigortalının Kahramanmaraş'ta bulunan fakrikasına, davalının maliki olduğu, dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki araçla taşındığını, sefer sırasında çıkan yangın nedeniyle taşınan malların kısmen zayi olduğunu, hasar nedeniyle sigortalıya ödemede bulunulup ibraname alındığını ileri sürerek TTK'nın 1301 ve 781. maddeleri uyarınca sigortalıya ödenen 37.324,00 TL'nin 22.03.3011 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, taşıma sırasında meydana gelen yangının müvekkilinin kusuru dahilinde gerçekleşmediğini, olay tarihinde yol güvenliğini tehdit ettiği söylenen yol kenarındaki ot ve çalıların ... çalışanlarınca kümelenip yakıldığını, bu sırada olay yerinden geçen kamyondaki pamuk emteasına sıçrayan kıvılcımdan kaynaklı olarak yangının çıktığını, müvekkilin sürücüsünün gerek yangın öncesinde gerekse yangın sonrasında her türlü tedbir ve önlemi aldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; somut olay nedeniyle açılan ceza davasında yangına sebebiyet verdiğinden bahisle ....nda çalışan taşeron işçilerin ceza aldığı, ceza dosyasında alınan rapor uyarınca yangın nedeniyle davalının sürücüsüne kusur yüklenilmediği, bu durum karşısında TTK'nın 781. maddesi uyarınca davalının kusursuzluğunu ispat ettiği, taşınan emteaların ambalajındaki uygunsuzluğun da zarara etken olduğu, davalının dışında gerçekleşen yangın ve zarar nedeniyle davalıya sorumluluk yüklenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK'nın 1301. maddesi uyarınca nakliyat emtea sigorta poliçesiyle sigortalan malların taşınırken hasar görmesi nedeniyle sigortalıya yapılan ödemelerden kaynaklı rücuen alacak istemine ilişkindir.
TTK'nın 781. maddesinde taşıyıcının eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı zıya ve hasardan mesul olacağı; taşıyıcının zıya ve hasarın; kendi kusurundan doğmayan bir sebepten, eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan, yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından, gönderen veya gönderilenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimatın tatbikinden ileri geldiğini ispat edecek olursa mesuliyetten kurtulabileceği düzenlenmiştir. Mahkemece Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2011/317 esas sayılı dava dosyasında
yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları uyarınca; taşımayı gerçekleştiren araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, meydana gelen hasarın üçüncü kişi konumundaki ....l Müdürlüğü'nün taşeron işçilerinin kusurundan kaynaklandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde (TBK madde 74) Hakimin, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı olmayacağı, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararının da, hukuk hakimini bağlamayacağı belirtilmiştir.
Bu yasal düzenleme uyarınca kural olarak hukuk hakimi ceza yasasındaki hükümlerle ve ceza hakiminin kararıyla bağlı tutulmamıştır. Kanun koyucu cezayı müstelzim hükümlerle tazminatı öngören hükümleri sevk ederken farklı görüşlerle hareket etmiş olup bu itibarla medeni hukuk ile ceza hukuku açısında sorumluluk hal ve şekillleri birbirinden farklı niteliktedir. Somut olayda; ceza yargılaması sırasında araç sürücüsü ve davalı taşıyıcı suçtan zarar gören sıfatıyla ve katılan olarak davada yer almış, toplanan deliller ceza yargılamasına konu suça yönelik olarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte mahkemece yargılama sırasında kusur ve sorumluluğa ilişkin iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup bahsi geçen raporlarda;
hasara sebebiyet veren yangının dıştan gelen bir etkiyle başlamış olması muhtemel ise de taşıyıcının, yardımcı kişi veya çalışanlarının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu, taşıyıcının, yardımcı kişi ve çalışanların kusurundan kendi kusuruymuş gibi sorumlu olacağı, somut olayda, araç sürücüsünün taşıdığı yükün muhafazasına, yangından kaçmaya ve yangının sonuçlarından kurtulmaya ilişkin gerekli tedbirleri almayıp hasara sebebiyet verdiği, BK'nın 51. maddesi uyarınca meydana gelen hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu belirtilmiştir. Mahkemece tazminata ve hukuki sorumluluğa ilişkin açılan davada TTK ve BK hükümleri uyarınca kusuru ve sorumluluğu değerlendiren raporlar gözetilmeksizin, somut olaya uygun olmayan ceza yargılamasına ilişkin kurallar ve esaslar çerçevesinde alınan rapor uyarınca davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, temyiz olunan hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/167632100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz