Yedek akçeye ayırma takdiri objektif iyi niyet kuralına tabidir
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2005/6096 E. 2005/6565 K. · · İlk derece: 6. Ticaret Mahkemesi
Kesinlik belirsiz
★ Emsal
İlgili mesele: ◆ Kâr dağıtmama / kârın yedek akçeye ayrılmasının dürüstlük kuralına aykırılığı
Gerekçe özeti
Anonim ortaklık, TTK 469/2 uyarınca bakiye kârı dağıtmayıp yedek akçeye ayırma hakkını keyfi kullanamaz; genel kurul bu takdiri objektif iyi niyet kurallarına uygun kullanmalı ve kararda somut gerekçe göstermelidir. Somut gerekçe yoksa, sonradan gösterilen gerekçenin isabeti şirket kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesiyle denetlenmelidir.
Ele alınan sorunlar
Kârın dağıtılmayıp yedek akçeye ayrılmasına ilişkin genel kurul kararında objektif iyi niyet denetimi → kabul
İddia: Davacı, iptali istenen genel kurul kararlarının şirket menfaatlerine, objektif iyi niyet kurallarına, ana sözleşmeye ve kazanılmış haklara aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 469/2 uyarınca bakiye kârın gerek bulunması halinde dağıtılmayıp yedek akçeye ayrılması mümkünse de, anonim ortaklık bu hakkı keyfi biçimde kullanma yetkisine sahip değildir; genel kurul takdir hakkını objektif iyi niyet kurallarına uygun kullanmalıdır. İptali istenen kararda bu yönde somut bir gerekçe gösterilmiş değildir. Yargılama sırasında şirket vekilince gösterilen gerekçenin isabetli olup olmadığının, şirket kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucuyla değerlendirilmesi gerekir; bu nedenle önceki onama kararı kaldırılarak hükmün bozulması gerekmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Yedek akçeye ayırma takdirinin objektif iyi niyet denetimine tabi olduğu ve kararda somut gerekçe aranacağı yönünde emsal değeri taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kâr dağıtımı↗ yedek akçe↗ objektif iyi niyet↗ genel kurul kararının iptali↗ TTK 469/2↗ karar düzeltme↗
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Kâr dağıtmama kararının objektif iyi niyet denetimi ve bilirkişi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/5458 E. 2010/1570 K.
Ortak:kâr dağıtımı · yedek akçe · genel kurul kararının iptali
İncelediğiniz karardaTTK'nun 469/2 hükmünce bakiye karın gerek bulunması halinde «dağıtılmayıp», «yedek akçeye» ayrılması mümkün bulunmaktadır.
Mahkemece, dava konusu «genel kurul kararlarının iptalini» gerektirir bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizin 25.10.2004 gün ve 2004/572 E, 10310 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.
İptali talep edilen 30.04.2002 tarihli genel kurulda gündemin 5.maddesi olarak yönetim kurulunun «kar dağıtım» teklifi okunmuş ve yapılan oylama sonucunda "Dağıtılması zorunlu olan % 5 I.temettü kar payları ve 50 Milyar dağıtılacak kardan yasal kesintiler yapıldıktan sonra, …
Benzer bu karardaTTK'nun 469/2 hükmünce bakiye kârın gerek bulunması halinde «dağıtılmayıp», «yedek akçeye» ayrılması mümkün bulunmaktadır.
İptal talep edilen 26.05.2006 tarihli genel kurulda gündemin 6.maddesi olarak yönetim kurulunun kâr «dağıtım» teklifi okunmuş ve yapılan oylama sonucunda "2005 yılı safi kârından % 10 ihtiyat akçesi ayrıldıktan sonra % 5 I.temettü olarak 5.391,86 TL ve kalan 91.661,56 YTL'den 46.000 YTL'nin 15.06.2006 tarihine kadar dağıtılması" yönünde görüş belirtilmiş ve yönetim kurulunun kâr dağıtım teklifi kabul edilmiştir.
İptali talep edilen genel kurul kararında bu yönde bir gerekçeye rastlanamadığı gibi, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, şirketin nakit ihtiyacının her an olmasının muhtemel olduğu gibi şirket kayıtlarına dayanmayan ve somut bir içerik taşımayan gerekçelerle yönetim kurulunun kâr «payı dağıtımına» ilişkin kararının kabulünde bir usulsüzlük bulunmadığı belirtilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bilirkişi incelemesi
Benzer bu karardaMahkemece, şirket kayıtları üzerinde yaptırılacak «bilirkişi incelemesi» ile yönetim kurulunun teklifinin yerinde olup olmadığı araştırılarak, kâr «dağıtımına» dair gündemin 6.maddesinde alınan kararın «objektif iyi niyet kurallarına» aykırı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, «denetime elverişli» olmayan bilirkişi raporu ile yetinilerek, gündemin 6.maddesinde alınan karar ile ilgili yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davacı y …
-
Kârın yedek akçeye ayrılmasında TTK 469/2 haklı neden denetimi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2004/7121 E. 2005/4042 K.
Ortak:kâr dağıtımı · yedek akçe · genel kurul kararının iptali · Genel kurul kararının iptali
İncelediğiniz karardaTTK'nun 469/2 hükmünce bakiye karın gerek bulunması halinde «dağıtılmayıp», «yedek akçeye» ayrılması mümkün bulunmaktadır.
Mahkemece, dava konusu «genel kurul kararlarının iptalini» gerektirir bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizin 25.10.2004 gün ve 2004/572 E, 10310 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.
İptali talep edilen 30.04.2002 tarihli genel kurulda gündemin 5.maddesi olarak yönetim kurulunun «kar dağıtım» teklifi okunmuş ve yapılan oylama sonucunda "Dağıtılması zorunlu olan % 5 I.temettü kar payları ve 50 Milyar dağıtılacak kardan yasal kesintiler yapıldıktan sonra, …
Benzer bu karardaDavalı «anonim şirketin» 30.4.2003 tarihli genel kurulunun iptali istenen gündemin 7. maddesinde, elde edilen kardan yasa hükümleri uyarınca yapılması gereken ödemelerin yapılmasına, zorunlu ihtiyatların ayrılmasına, 1. temettü «dağıtılmamasına» bakiye karın fevkalade ihtiyat olarak şirket bünyesinde bırakılmasına karar verilmiş, mahkemece, hükme dayanak yapılan ve bir üyenin haricinde diğer üyelerin uzmanlık alanları da dosya kapsamından tam anlaşılamayan bilirkişi kurulunca, iptali istenen bu gündem maddesi hükmü TTK.nun 469/2 ve «esas sözleşmenin» 30/c madde hükümleri çerçevesinde değerlendirip genel kurulun şirket menfaatine gerekli bulduğu hallerde karın dağıtılmamasına, «yedek akçeye» ayrılmasına karar verebileceği sonucuna varılarak, karın şirket bünyesinde bırakılarak yedek akçeye ayrılmasında yasa ve esas «sözleşmeye aykırılık» bulunmadığı sonucuna varılmıştır. .
Oysa, anılan bilirkişi kurulu raporunda, TTK.nun «kar payının dağıtılma»-masının haklı nedenler ile ilgili 469/2. madde hükmü koşullarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmiş olup, mahkemece bu koşulların oluşup oluşmadığı üzerinde durulmamış ve tartışılmamıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:eksik inceleme
Benzer bu kararda… adde hükmünde yazılı haklı nedenlerin somut olayda bulunup bulunmadığını tartışan, ayrıca davacı vekilinin rapora itirazları üzerinde de durup, değerlendirme yapan, «denetime elverişli» bir bilirkişi raporu alınması sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi görüşüne dayalı olarak «eksik inceleme» sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
-
Kârın tamamının yedek akçeye ayrılmasında ihlal edilmediğini ispat yükü şirkette
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/994 E. 2015/5904 K.
Ortak:Genel kurul kararının iptali
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kâr payı
Benzer bu karardaDava, alınan bu kararın, ortakların müktesep haklarından olan «kar payı» alma hakkının ihlali niteliğinde olduğu iddiasına dayanılarak «genel kurul kararının iptali» istemine ilişkindir.
Mahkemece yaptırılan «bilirkişi incelemesinde» davalı şirketin 2010 yılında net karının 246.838,95 TL TL, olduğu, kısa vadeli borçlarının ise 52.976,02 TL olduğu, geçmiş yıllarda da «kar payı dağıtılmadığı», sürekli «yedek akçe» biriktirildiği ve şirketin özvarlığının 2010 yılında 17.104.502,70 TL olduğu, yedek akçelerin en kritik dönemlerde bile kullanılmadığı ve şirketin istikrarlı bir şekilde kar elde ettiği belirlenmiştir.
İşte, şirketin kâr elde etmek ve dağıtmak nihai amacından doğan «kar payı», bir vazgeçilmez haktır. (6762 sayılı TTK’nın 385. maddesi) (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu-Ortaklıklar ve Koop.
6762 sayılı TTK’nın 385. maddesinde düzenlenen «müktesep hak» olan «kar payı hakkı» ile bu hakkın istisnasını oluşturan anılan Yasa’nın 469/2. fıkrası arasındaki hassas dengenin kurulması zorunludur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2005/6096 E., 2005/6565 K.
11. Hukuk Dairesi 2005/6096 E., 2005/6565 K.
GENEL KURUL KARARLARININ İPTALİ
6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 469 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 22.10.2003 gün ve 2002/521 - 2003/636 sayılı kararı onayan Daire'nin 25.10.2004 gün ve 2004/572 - 2004/10310 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin ortağı bulunduğu davalı şirketin 30.04.2002 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında, gündemin 3,4,5,6,7 ve 9. maddelerinde yer alan kararların şirket menfaatlerine, objektif iyiniyet kurallarına, ana sözleşmeye ve kazanılmış haklara aykırı olduğunu ileri sürerek, anılan genel kurul kararlarının iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, talebin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dava konusu genel kurul kararlarının iptalini gerektirir bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizin 25.10.2004 gün ve 2004/572 E, 10310 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.
Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK.nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.
2-Dava, davalı şirketin 30.04.2002 tarihli genel kurul toplantısında gündemin 3,4,5,6,7 ve 9.maddelerine uygun olarak alınan kararların yasa, anasözleşme, objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğundan bahisle iptali istemine ilişkindir.
İptali talep edilen 30.04.2002 tarihli genel kurulda gündemin 5.maddesi olarak yönetim kurulunun kar dağıtım teklifi okunmuş ve yapılan oylama sonucunda "Dağıtılması zorunlu olan % 5 I.temettü kar payları ve 50 Milyar dağıtılacak kardan yasal kesintiler yapıldıktan sonra, kalan 2001 yılı karının şirket bünyesinde bırakılarak oto finansman olarak kullanılmasının, ekonomik şartlar göz önüne alınarak,zorunlu olduğu" belirtilerek, yönetim kurulunun kar dağıtım teklifi kabul edilmiştir.
TTK'nun 469/2 hükmünce bakiye karın gerek bulunması halinde dağıtılmayıp, yedek akçeye ayrılması mümkün bulunmaktadır.
Ancak, Anonim Ortaklık yasada öngörülen bu hakkı keyfi şekilde kullanmak yetkisine sahip değildir.Genel kurul bu yolda takdir hakkını kullanırken, objektif iyi niyet kurallarına uygun davranmalıdır.İptali talep edilen genel kurul kararında bu yönde somut bir gerekçe ise gösterilmiş değildir.Yargılama esnasında şirket vekilince bu konuda gösterilen gerekçenin isabetli olup, olmadığının mahkemece, şirket kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucu ile değerlendirilmesi gerektiğinden, Dairemizin 25.10.2004 gün ve 2004/572 E, 10310 K. sayılı onama kararının kaldırılarak, kararın açıklanan nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ...
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair karar düzletme itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle karar düzeltme isteminin kabulüyle, Dairemizin 25.10.2004 gün ve 2004/572 E, 10310 K.sayılı onama ilamının kaldırılarak, kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 21.06.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/16505200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz