Türkiye'de yerleşim yeri olmayan davalının mutad meskeni ile yetki

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/1380

KARAR NO 2020/1257

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/03/2020

NUMARASI 2019/232 Esas 2020/197 Karar

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/11/2020

Yetkisizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalının Almanya'da ... şirketini iki ortak ile kurduğunu ve şirketine yatırımcı aradığını, şirkete yatırım yapan yatırımcıların davalı tarafından kendilerine şirketin kuruluş amacı olarak ifade edilen bu amaca yönelik olması şartı ile yatırım yaptıklarını ancak davalının sermayeleri başka amaçlarla kullandığını, bundan dolayı Hamburg Asliye Ceza Mahkemesinin 09/04/2013 tarihli ve 620 KLs 1/11 ve 5500 Js 24/06 (5550) sayılı kararı ile davalının aleyhine dolandırıcılık suçundan 5 yıllık mahkumiyet kararı verildiğini, şirkete para yatıranlar arasında müvekkilinin de bulunduğunu, müvekkilinin davalıdan 10.385,83- euro alacağı bulunduğunu, davalının Almanya'daki iflas tasfiyesinde kötü niyetli olarak Muğla Bodrum'da ...'de ...

ada, ... parsel kain 1.781,54 m²'lik taşınmaz malvarlığını beyan etmediğini belirterek 10.385,83 -euro'nun iflas masasına kayıt tarihinden itibaren faiz işletilerek işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının dava dışı ...'den alacaklı olduğunu iddia ettiğini,husumet itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemelerin Berlin Mahkemeleri olduğunu, davanın ticari alacak davası olduğunu, bu neenle görevli mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, iddia edilen alacağın 2005 yılına ait ticari ilişkiden kaynaklandığını, BK'ya göre alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından sunulan belgelerden Hamburg Asliye Hukuk Mahkemesi kararında davanın şirket aleyhine açılan dava olduğu, müvekkili ile ilgili olmadığını, müvekkilinin aslen sorumlu olmadığını belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, zarar gören davacının Alman uyruklu olup, yerleşim yerinin Hamburg/Almanya olduğu, zararın meydana geldiği yerin Hamburg/Almanya olduğu, davanın niteliğine göre Türk Hukukuna göre Türkiye'de bu davaya bakmaya yetkili mahkemenin olmadığı, HMK 9. maddesinde, Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlar bakımından genel yetkili mahkemenin davalının mutat meskeninin bulunduğu yer mahkemesi olduğu, davalının Türkiye'de mutat meskeninin bulunduğu yönünde herhangi bir delil olmadığı, davalı tarafından vekiline verilen vekaletnamede bildirilen adresin vekilin ofis adresi olduğu, dosyaya sunulan belgelerle sabit olduğundan, somut olayda HMK 9. maddesi anlamında da mahkemenin yetkisinin bulunmadığı, 5718 sayılı Yasanın 40.

maddesi, TTK 553. ve devamı maddeleri ile TBK'nun 41. maddesi ve HMK 6.ve 9. maddeleri dikkate alınarak mahkemenin bu davaya bakma konusunda yetkili olmadığı, süresinde ileri sürülen yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalının mutad meskeni yada 2.adresinin bulunduğu, Türkiye ile olan organik bağının irdelenmediğini, kesin yetki kuralının değil, seçimlik yetkinin söz konusu olduğunu,müvekkilinin dolandırılan 3.kişi olup şirket ortağı olmadığını, davalının Alman Hukukuna göre "kişisel" iflası ve ayrıca gerçek kişinin kişisel malvarlığı ile sorumluluğunun söz konusu olduğunu, davalının Türkiye'deki adreslerinin dikkate alınmadan karar verildiğini, yetkili mahkemenin belirlenmesinde davalının malvarlığı unsurunun bulunduğu yerin de dikkate alınması gerektiğini, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda davacının; davadışı şirketin yatırımcısı olduğu şirkete yatırılan paranın davacıya geri dönmediği, Almanya'da şirket yöneticisi olan davalının sorumluluğuna gidildiğini ve şirkete yatırılan paradan sorumlu tutulduğunu, açılan iflas davasında iflas ettiğini ,ancak açılan iflas prosedüründe Türkiye'deki taşınmazını iflas masasına bildirmediği ve masa dışı kaldığını, davalının haksız fiilinden sorumlu tutularak kesinleşmiş alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesi istemine yöneliktir. MÖHUK 40. maddede "Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder." hükmü düzenlenmiştir. Türk mahkemelerini yetkili kılan bir iç yetki kuralı varsa,Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi de mevcuttur.

TTK'nın 553. maddesinde kurucularının, yönetim kurulu üyelerinin.. sorumluluğu düzenlenmiş, 561. maddesinde de sorumlular aleyhine şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir. Anılan yetki düzenlemesi kesin yetki kuralı olmayıp genel yetki kuralının yanında ek bir yetkili mahkeme düzenlenmektedir. HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yine 9. maddede Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmaması halinde yetki düzenlenmiş olup, maddeye göre Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkeme davalının Türkiye'de mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir. Davalı tarafça verilen vekaletnamede davalının adresi Şişli /İstanbul olarak belirtilmiştir.

Buna göre Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan davalının mutad meskeni Şişli/İstanbul'dur. HMK 9. maddesine göre davada mahkeme yetkili olup, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yetkisizlik kararının kaldırılmasına, tarafların delillerinin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2020 Tarih 2019/232 Esas 2020/197 Karar sayılı hükmün HMK 'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafça yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/11/2020