6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Tellallık sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedelinde görevli mahkeme

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/549 E. 2021/483 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Davacının nitelemesi: Görev itirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Taşınmazın satılması için akdedilen tellallık (aracılık) sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedeli alacağı davasında, taraflardan biri tacir olmadığı ve uyuşmazlık tüketici işlemi de oluşturmadığı takdirde dava mutlak ticari dava kapsamına girmez; bu durumda asliye ticaret mahkemesi ve tüketici mahkemesi görevli olmayıp genel mahkeme sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir ve mahkemenin görevli olması HMK 114/1-c uyarınca bir dava şartıdır.

Ele alınan sorunlar

Tellallık sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında görevli mahkemenin belirlenmesi → ret

İddia: Davacı vekili, davanın Tüketici Mahkemesinde açıldığını, ancak bu mahkemece Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verildiğini, 6502 sayılı Kanun uyarınca simsarlık sözleşmesinin bir tüketici işlemi olduğunu belirterek kararın kaldırılıp Tüketici Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmesini istemiştir.

Gerekçe: TTK 4/1 uyarınca her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır; TTK 5/1 uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir; TTK 5/3 uyarınca asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Somut olayda davacı gayrimenkul tellallığı işiyle iştigal eden tacir sıfatını haiz bir ticaret şirketi, davalı ise işyeri niteliğindeki gayrimenkulün maliki olup tacir sıfatını haiz değildir; taraflardan hiçbiri tüketici sıfatını haiz değildir ve tüketici işlemi söz konusu değildir. Davanın taraflarından birinin (davalının) tacir olmaması nedeniyle uyuşmazlık mutlak ticari dava kapsamına girmediğinden davaya bakmakla asliye ticaret mahkemesi görevli değildir; taraflardan hiçbiri tacir olmadığından davaya genel mahkemelerce, yani asliye hukuk mahkemesince bakılması gerekir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir ve HMK 114/1-c uyarınca mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır; bu nedenle ilk derece mahkemesinin görev yönünden davayı usulden reddedip dosyayı görevli asliye hukuk mahkemesine göndermesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Tellallık/aracılık sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedeli alacağı davalarında, taraflardan birinin tacir olmaması ve tüketici işlemi bulunmaması halinde görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğuna dair tespit yönünden emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Tellallık sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedeli alacağı davasında, taraflardan biri tacir olmadığı ve tüketici işlemi bulunmadığı takdirde asliye ticaret mahkemesi ve tüketici mahkemesi görevli değildir; genel mahkeme sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi görevlidir.
Dava şartı
Mahkemenin görevli olması (HMK 114/1-c)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tellallık sözleşmesi aracılık sözleşmesi görev dava şartı mutlak ticari dava tüketici işlemi kamu düzeni

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 4(1)TTK 5(1)TTK 5/3 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/c · 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/549

KARAR NO 2021/483

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/01/2021

NUMARASI 2021/18 Esas 2021/14 Karar

DAVA

Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/04/2021

Davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili , davalı ve müvekkilinin, aralarında "Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Sözleşmesi"akdettiklerini, sözleşme doğrultusunda müvekkilinin 180 gün süre ile belirlenen şartlarda, davalının maliki olduğu İstanbul İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Blok No:17-20 sayılı taşınmazın satılması işine aracılık etme borcunu üstlendiğini, buna karşılık davalı ise edim yükümlülüğü borcunu üstlendiğini ve karşılığından 90.000-TL+KDV bedelinin komisyon ücreti ödeyeceğini beyan ettiğini, tarafların aynı zamanda sözleşmede 180.000-TL+KDV olarak cezai şart kararlaştırdıklarını, müvekkilinin sözleşme konusu borcunu gereği gibi ifa etmesine karşın davalı tarafın hiçbir zaman müvekkile dönüş yapmadığını, yazılı ve sözlü birçok teklif sunulmasına karşın davalı taşınmazını satmak istemediğini, müvekkilinin bu doğrultuda 6 ay boyunca oyalandığını ve müvekkilinin boşa emek harcamasına sebep olduğunu, müvekkilinin edimini yerine getirdiğini, elinden gelen tüm çabayı sarfettiğini, davalının verilen ciddi teklif ve alıcılara rağmen müvekkilinin 6 aylık emeklerini hiçe sayarak sözleşmeden dönmek istediğini beyan ettiğini,fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve ıslah yolu ile talebin arttırılması kaydıyla davalının haksız fesih nedeniyle 90.000-TL fesih tarihi 22/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi üzerine tensiben istinafa konu görevsizlik kararı verildiğinden davalının davaya cevabı bulunmamaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fesih nedeniyle uğranılan zararın tahsili noktasında toplandığı, söz konusu ilişkinin davalıya ait taşınmazın satımı için davacının aracılık etmesi hususunu içerdiği, taraflardan biri tacir olmadığı gibi, söz konusu uyuşmazlığın yukarıda sayılan mutlak ticari davalar kapsamına da girmediği dikkate alınarak, ticari olmayan davalarda görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olup asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisi olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkemenin görevsizliğine, dosyasının görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davanın Tüketici Mahkemesinde açıldığını, ancak Tüketici Mahkemesince Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verildiğini, 6502 sayılı Kanun uyarınca simsarlık sözleşmesinin bir tüketici işlemi olduğunu, taraflar arasında Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Sözleşmesi akdedildiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık işyeri niteliğindeki taşınmazın satılması için taraflar arasında imzalanan tellallık sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedeli alacağına ilişkindir.TTK nun 4(1).madde de her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu ;5(1) maddesinde ise aksine hüküm bulunmadıkça ,dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu (3.)bentte ise asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasında ki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir. Somut olayda davacının gayrimenkul tellallığı işiyle iştigal ettiği ,dava konusunun da hizmet bedeli alacağına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tacir sıfatını haiz ticaret şirketidir.Davalı ise işyeri niteliğinde ki gayrımenkul malikidir.Davanın taraflarından herhangi birisi tüketici sıfatını haiz değildir. Davalının tacir sıfatını da haiz olmadığı anlaşıldığı,tüketici işlemi sözkonusu olmadığından davaya bakmaya tüketici mahkemesi veya davanın her iki tarafının tacir olmadığı anlaşılmakla asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmamaktadır. Her iki taraf tacir bulunmadığından davaya genel mahkemelerce bakılması gerektiğinden asliye hukuk Mahkemesi davaya bakmakla görevlidir.Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. HMK 114/c maddesinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiş olup; mahkemenin görevli olmaması nedeniyle görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine dosyanın gönderilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/04/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140761 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.