Genel işlem koşulu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/3037 E. 2015/7912 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
genel işlem koşulu↗ ticari işletme↗ ticari dava niteliği↗ hakkaniyet↗ tbk 99↗ kredi sözleşmesi↗ tacir↗ dosya masrafı↗ eksik inceleme↗ avans faizi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmelerin tip sözleşmeler olduğu, bu sözleşmelerde davacı taraf aleyhine konulan ve dosya masrafı ve kredi araştırma ücretinin yazılmamış sayılması gerektiği, davalı Bankanın yasal dayanağı olmaksızın aldığı bu kalemleri iade etmesinin hakkaniyet ve adalete uygun olacağı gerekçesiyle 3.128,75 TL'nin dava tarihindeki avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan ticari krediler nedeniyle dosya masrafı ve kredi araştırma ücreti adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir. Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir. Dava konusu krediler de taraflar arasında akdedilen ticari nitelikli kredi sözleşmelerinden kaynaklıdır. Bu nedenle kredi sözleşmesi hükümlerinin tacirin basiretli davranma yükümlülüğü ve sözleşme hürriyeti kapsamında ele alınması gereklidir.
Somut olayda; davalı tarafından verilen krediler nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu kredi sözleşmelerinin metni ve buna ilişkin tüm
evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, masraf kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı Bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve kamisyon ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından genel işlem koşullarının varlığının aranıp aranamayacağı, davalı Banka tarafından tahsil edilen tutarların pay içine ve emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/895 E. 2017/338 K.
Ortak:genel işlem koşulu · ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz kararda… rediler nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, «masraf» kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı Bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve kamisyon ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından «genel işlem koşullarının» varlığının aranıp aranamayacağı, davalı Banka tarafından tahsil edilen tutarların pay içine ve emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Benzer bu kararda… le sözleşmenin 6.3. maddesi uyarınca değerlendirme, istihbarat, inceleme ücreti ve bunun gibi işlemler için ücret istenebileceği sabit ise de mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları gözetilerek, «masraf» kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve «komisyon» ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından «genel işlem koşullarının» varlığının aranıp aranamayacağı, davalı banka tarafından tahsil edilen tutarların emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının «tacir» olduğu ve taraflar arasında imzalanan «kredi sözleşmesinin» «ticari kredi» olduğu, uyuşmazlığın Tüketici Kanunu kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20 (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari kredi · komisyon
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının «tacir» olduğu ve taraflar arasında imzalanan «kredi sözleşmesinin» «ticari kredi» olduğu, uyuşmazlığın Tüketici Kanunu kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… le sözleşmenin 6.3. maddesi uyarınca değerlendirme, istihbarat, inceleme ücreti ve bunun gibi işlemler için ücret istenebileceği sabit ise de mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları gözetilerek, «masraf» kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve «komisyon» ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından «genel işlem koşullarının» varlığının aranıp aranamayacağı, davalı banka tarafından tahsil edilen tutarların emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12257 E. 2016/2905 K.
Ortak:ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Dava konusu krediler de taraflar arasında akdedilen «ticari nitelikli» «kredi sözleşmelerinden» kaynaklıdır.
Benzer bu karardaMahkemece, davacının «tacir» olduğu, kredinin «ticari işletmesi» için kullanıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari kredi
Benzer bu kararda2- Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle dosya «masrafı» adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/3696 E. 2017/5943 K.
Ortak:ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · avans faizi
İncelediğiniz kararda… ece, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmelerin tip sözleşmeler olduğu, bu sözleşmelerde davacı taraf aleyhine konulan ve dosya «masrafı» ve kredi araştırma ücretinin yazılmamış sayılması gerektiği, davalı Bankanın yasal dayanağı olmaksızın aldığı bu kalemleri iade etmesinin «hakkaniyet» ve adalete uygun olacağı gerekçesiyle 3.128,75 TL'nin dava tarihindeki «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; bankaların müşterilerine sundukları bankacılık hizmetleri nedeniyle «hizmet bedeli», «komisyon», «masraf» gibi adlar altında ücret tahsil etmelerine bir engel bulunmamakla birlikte, bu ücretlerin hangi oranlarda ve hangi miktarlarda tahsil edileceğinin tespiti amacıyla diğer bankaların yaptığı kesinti miktarları ve oranları da değerlendirilmek suretiyle tespit edilen haksız kesintilerin davacıya iadesi gerektiğinden davanın kısmen kabulü ile 6.910,24 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nin 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bankacılık teamülleri · hizmet bedeli · teamül · komisyon
Benzer bu kararda… banka, 2007-2010 yılları arasında davacıya sağladığı krediler nedeniyle sözleşmelerde açıkça oran belirtilmemiş olmasına rağmen %1 ile %2 arasında değişen oranlarda «komisyon» tahsil etmiş olup, % 2'lik komisyon oranının «bankacılık teamüllerine», diğer bankaların aynı işlemler için uyguladıkları komisyon oranlarına ve Dairemiz içtihatlarına uygun olduğu, kaldı ki davalı bankanın %2 oranından da daha düşük …
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; bankaların müşterilerine sundukları bankacılık hizmetleri nedeniyle «hizmet bedeli», «komisyon», «masraf» gibi adlar altında ücret tahsil etmelerine bir engel bulunmamakla birlikte, bu ücretlerin hangi oranlarda ve hangi miktarlarda tahsil edileceğinin tespiti amacıyla diğer bankaların yaptığı kesinti miktarları ve oranları da değerlendirilmek suretiyle tespit edilen haksız kesintilerin davacıya iadesi gerektiğinden davanın kısmen kabulü ile 6.910,24 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri kapsamında tahsil edilen «komisyonların» iadesi istemine ilişkindir.
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6513 E. 2017/4891 K.
Ortak:ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz kararda… rediler nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, «masraf» kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı Bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve kamisyon ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından «genel işlem koşullarının» varlığının aranıp aranamayacağı, davalı Banka tarafından tahsil edilen tutarların pay içine ve emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Benzer bu karardaSomut olayda; davalı tarafından sağlanan kredi nedeniyle sözleşmenin 22.1 ve 23.4 maddeleri uyarınca kredi nedeniyle «komisyon», «masraf» ve bunun gibi işlemler için ücret istenebileceği sabit ise de, mahkemece, dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları gözetilerek, masraf kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, davalı banka tarafından tahsil edilen tutarların emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca, 6102 sayılı TTK'nin 20 (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup, dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tüketici kredisi · ticari kredi · komisyon · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredinin «ticari kredi» olduğu, kredinin kullandırılması sırasında banka tarafından 8.253,00 TL kredi «komisyonu» adı altında ücret tahsil edildiği, ancak kullandırılan kredinin «tüketici kredisi» olmayıp ticari kredi olması nedeniyle iadesinin tüketici yasaları kapsamında yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle kredi «komisyonu» adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde, davacının kullandığı kredinin ticari kredi olduğu ve iadesinin tüketici yasaları kapsamında yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, taraflar arasında düzenlenen kredinin «ticari kredi» olduğu sabit olduğuna ve 6102 sayılı TTK’nin 4. maddesinde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu belirtildiğine göre, uyuşmazlığın çözümünde ticaret mahkemesi «görevlidir».
Ancak, mahalde ayrı bir ticaret mahkemesi bulunmadığından, mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatıyla «görevli» olduğu nazara alınarak davacıya gerekli harçların tamamlatılması ve böylece mahkemece, işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6515 E. 2017/4890 K.
Ortak:ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz kararda… rediler nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, «masraf» kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı Bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve kamisyon ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından «genel işlem koşullarının» varlığının aranıp aranamayacağı, davalı Banka tarafından tahsil edilen tutarların pay içine ve emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Benzer bu karardaSomut olayda; davalı tarafından sağlanan kredi nedeniyle sözleşmenin 22.1 ve 23.4 maddeleri uyarınca kredi nedeniyle «masraf» ve bunun gibi işlemler için ücret istenebileceği sabit ise de, mahkemece, dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları gözetilerek, masraf kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, ekspertiz hizmetinin verilip verilmediği, davalı banka tarafından tahsil edilen tutarların emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca, 6102 sayılı TTK'nın 20 (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup, dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ekspertiz ücreti · tüketici kredisi · ticari kredi · komisyon · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredinin «ticari kredi» olduğu, kredinin kullandırılması sırasında banka tarafından 6.942,50 TL kredi «komisyonu» adı altında ücret tahsil edildiği, ancak kullandırılan kredinin «tüketici kredisi» olmayıp ticari kredi olması nedeniyle iadesinin tüketici yasaları kapsamında yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle kredi «komisyonu» ve «ekspertiz ücreti» adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde, davacının kullandığı kredinin ticari kredi olduğu ve iadesinin tüketici yasaları kapsamında yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, taraflar arasında düzenlenen kredinin «ticari kredi» olduğu sabit olduğuna ve 6102 sayılı TTK’nın 4. maddesinde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu belirtildiğine göre, uyuşmazlığın çözümünde ticaret mahkemesi «görevlidir».
Ancak, mahalde ayrı bir ticaret mahkemesi bulunmadığından, mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatıyla «görevli» olduğu nazara alınarak davacıya gerekli harçların tamamlatılması ve böylece mahkemece, işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/13537 E. 2017/1370 K.
Ortak:genel işlem koşulu · ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı
İncelediğiniz kararda… rediler nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, «masraf» kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı Bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve kamisyon ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından «genel işlem koşullarının» varlığının aranıp aranamayacağı, davalı Banka tarafından tahsil edilen tutarların pay içine ve emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nın 20 (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Dava konusu krediler de taraflar arasında akdedilen «ticari nitelikli» «kredi sözleşmelerinden» kaynaklıdır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:emsal banka uygulaması · tüketici kredisi · ticari kredi · komisyon · yasal faiz
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının almış olduğu «ticari kredi» nedeniyle davalı bankaca kesinti yapıldığı, söz konusu kredi «tüketici kredisi» olmadığından Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı, ticari kredi esaslarına göre değerlendirme yapılması gerektiği, buna göre de davacının haksız kesinti yaptığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 3.131,40 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
… rediler nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmelerinin» tüm sayfaları ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, sözleşmede «masraf»/«komisyon»/kesinti tahsil edileceğine dair bir hüküm bulunup bulunmadığı varsa ne oranda uygulanacağının sözleşmede belirlenip belirlenmediği üzerinde durularak, eğer sözleşmede bu konuda bir oran belirtilmemiş ise «emsal banka uygulamaları» araştırılarak, masraf kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, davacıdan tahsil edilen masraf/komisyon/kesinti miktarının kalem kalem ne …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/4751 E. 2020/2528 K.
Ortak:ticari işletme · ticari dava niteliği · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz kararda… rediler nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmelerinin» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, «masraf» kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı Bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve kamisyon ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından «genel işlem koşullarının» varlığının aranıp aranamayacağı, davalı Banka tarafından tahsil edilen tutarların pay içine ve emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Benzer bu kararda2-Dava, «ticari kredi sözleşmesi» kapsamında tahsil edilen «komisyon» ücreti ve «masrafların» iadesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 20 (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup, dava konusu kredi davacının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kredi kullandırım komisyonu · ekspertiz ücreti · bankacılık sözleşmesi · emsal banka uygulaması · sözleşme serbestisi · genel işlem şartı · ticari kredi sözleşmesi · ticari kredi
Benzer bu karardaMahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında 2006 yılında akdedilen «bankacılık sözleşmesi» yönünden 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun yürürlükte olduğu, somut olayda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun «genel işlem şartlarına» ilişkin 20. maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı, getirtilerek incelenen «emsal banka uygulamalarına» göre 2006 yılında bankalarca ticari konut/işyeri kredilerine uygulanan «komisyon» oranlarının %1 ile %3 arasında değiştiğinin anlaşıldığı, davacıya kullandırılan 400.000,00 TL lik kredi nedeniyle yapılan toplam 10.638,75 TL'lik kesintinin, %2,65 oranında olduğu, bu oranın kredinin kullandırıldığı tarihteki emsal banka uygulamalarına göre fahiş kabul edilemeyeceği, «tacir» olan davacının «sözleşme serbestisi» ilkesi çerçevesinde akdedilen sözleşme kapsamında yapılan kesintilere katlanmak zorunda olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
2-Dava, «ticari kredi sözleşmesi» kapsamında tahsil edilen «komisyon» ücreti ve «masrafların» iadesi istemine ilişkindir.
Ancak davacı «kredi kullandırma komisyonu» dışında davalı bankanın krediyi kullandırırken ve sonrasında «masraf» olarak kendisinden para tahsil edildiğini iddia etmiş ve bunun da «istirdatını» talep etmiştir.
Mahkemece alınan 02.11.2018 tarihli bilirkişi raporunda 1.601,25 TL «ekspertiz ücreti» ve 157,50 «ipotek» fek ücretinin davacıdan tahsil edildiği belirtilmiştir.
-
Kararın Yargıtayca incelenmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7261 E. 2017/4262 K.
Ortak:ticari işletme · kredi sözleşmesi · tacir
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Bu nedenle «kredi sözleşmesi» hükümlerinin «tacirin» basiretli davranma yükümlülüğü ve sözleşme hürriyeti kapsamında ele alınması gereklidir.
Benzer bu kararda01.07.2012 tarihinden önce kullandırılan krediler için 6762 sayılı TTK'nın 22. maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı Banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem koşulları · genel işlem şartı · tacir sıfatı · ticari kredi · basiretli tacir
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiği iddia edilen ücretlerin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
01.07.2012 tarihinden sonra kullandırılan krediler yönünden ise 6098 sayılı TBK'de düzenlenmiş olan «genel işlem koşulları» hükümleri gözetilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/3037 E. , 2015/7912 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ KAHRAMANMARAŞ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ 05/12/2014
NUMARASI 2014/544-2014/884
Taraflar arasında görülen davada Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05/12/2014 tarih ve 2014/544-2014/884 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı bankanın 007292197213 numaralı müşterisi olduğunu, müvekkili şirketin davalı bankadan 20/08/2010 tarihinde 30.420,00 TL, 02/09/2010 tarihinde 19.700,00 TL, 11/10/2010 tarihinde 107.000,00.-TL, 15/10/2010 tarihinde 15.000,00 TL, 04/11/2011 tarihinde 17.315,00 TL, 25/01/2014 tarihinde 37.000,00 TL, 25/01/2014 tarihinde 20.250,00 TL ticari kredi kullandığını, bu krediler nedeniyle davalı bankanın müvekkili şirketten dosya masrafı ve kredi araştırma ücreti adı altında toplam 3.128,75 TL tahsil ettiğini, müvekkilinden tahsil edilen söz konusu bedellerin mevzuata ve yargı kararlarına aykırı olduğunu, müvekkili ile yapılan kredi sözleşmelerinin tek taraflı olarak ve müvekkili ile müzakere yapılmadan düzenlendiğini, söz konusu sözleşmelerin 6908 sayılı Borçlar Kanunu'nun 20.maddesinde düzenlenen genel işlem koşullarına açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek 3.128,75 TL’nin kesinti yapıldığı tarihten itibaren işleyecek değişik oranlardaki avans faiziyle birlikte davalıdan talep ve dava etmiştir.
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmelerin tip sözleşmeler olduğu, bu sözleşmelerde davacı taraf aleyhine konulan ve dosya masrafı ve kredi araştırma ücretinin yazılmamış sayılması gerektiği, davalı Bankanın yasal dayanağı olmaksızın aldığı bu kalemleri iade etmesinin hakkaniyet ve adalete uygun olacağı gerekçesiyle 3.128,75 TL'nin dava tarihindeki avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan ticari krediler nedeniyle dosya masrafı ve kredi araştırma ücreti adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir. Davalı banka tacir olup dava konusu kredi davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir. Dava konusu krediler de taraflar arasında akdedilen ticari nitelikli kredi sözleşmelerinden kaynaklıdır. Bu nedenle kredi sözleşmesi hükümlerinin tacirin basiretli davranma yükümlülüğü ve sözleşme hürriyeti kapsamında ele alınması gereklidir.
Somut olayda; davalı tarafından verilen krediler nedeniyle ücret istenebileceği sabit ise de hangi işlemler nedeniyle hangi oranlarda ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece; dava konusu kredi sözleşmelerinin metni ve buna ilişkin tüm
evraklar temin edilip, kredi sözleşmelerinin hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, masraf kalemlerinin bankaca verilen bir hizmetin karşılığı olup olmadığı, 6098 sayılı TBK’dan sonra imzalanan kredi sözleşmelerinde davalı Bankaca alınabileceği öngörülen masraf ve kamisyon ücretlerine ilişkin düzenlemeler bakımından genel işlem koşullarının varlığının aranıp aranamayacağı, davalı Banka tarafından tahsil edilen tutarların pay içine ve emsal uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda, gerektiği takdirde oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp, tüm bu hususlar birlikte tartışılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 08/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/133083300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz