Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat

11. Hukuk Dairesi         2012/10433 E.  ,  2012/13352 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08/07/2010 tarih ve 2007/70-2010/194 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalılardan Kocaeli CarrefourSa A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 25.01.2007 günü, davalı Carrefour Sa A.Ş'ye ait servis aracına binen müvekkilinin eşi Yahya Yılmaz'ın, servis aracının tek taraflı uçuruma yuvarlanması sonucu yaralanarak bitkisel hayata girdiğini, olayda, davalı şoför ...'e 8/8 kusur verildiğini, kazaya karışan aracın davalılardan Kocakuşak Nak. Tur. Tem. Güv. Tic. Ltd. Şti.'ne ait olup, davalı CarrefourSa Ticaret Merk. A.Ş. tarafından aracın kiralandığı ve servis aracı olarak çalıştırıldığını, olay nedeniyle müvekkilinin büyük acılar çektiğini, hastanede günlerce eşinin düzelmesini beklediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir .

Davalılar ... ve ... davaya cevap vermemiştir.

Davalı CarrefourSa Carrefour Sabancı Ticaret Merk. A.Ş. vekili, kaza tarihinde, ticaret merkezinin maliki veya işleteni sıfatıyla müşteri servis hizmetlerinin tedariki konusunda yükümlülüğünün bulunmadığını, İzmit Carrefour Ticaret Merkezinin kuruluşundan sonra, mülkiyet ve işletmesi ile birlikte Bainbridge Gayrimenkul Yatırım Geliştirme ve İşletmecilik A.Ş.'ne temlik edildiğini, ticaret merkezinin bidayette işletilmesi sırasında davalı Kocakuşak Nak. Tur. Tem. Güv. Tic. Ltd. Şti. ile yapılan sözleşme hükümlerinde emniyet tedbiri ile elverişli araç temininin şart koşulduğunu belirterek davanın husumetten ve esastan reddini savunmuştur.

Diğer davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunmalar, sağlık raporu, Ceza Mahkemesi dosyası ve tüm dosya kapsamına göre, davacının eşinin ağır yaralanması ve diğer yolcuların ölümü ile sonuçlanan kaza ile ilgili olarak davalı/sanık sürücü ...'in kusurlu görülerek mahkumiyetine karar verildiği ve hükmün kesinleştiği, davacının eşinin davaya konu trafik kazası nedeni ile tüm vücut fonksiyonlarını %96 oranında kaybettiği, yargılama sırasında da vefat ettiği, davacının bu olaydan üzüntü duyduğu ve manevi tazminat isteyebileceği, davalılardan Emin Erdoğan'ın araç maliki olduğu ve davalılardan Kocakuşak Nak. Turz. Tem. Güv. Tic. Ltd. Şti'ne aracını kiraya verdiği, davalılardan işveren Carrefour Sabancı Tic. Merkz. A.Ş ile davalı yüklenici Kocakuşak Nak.

Tem. Turz. Güv. Tic. Ltd. Şti arasında düzenlenen 05.01.2006 tarihli Taşıma Sözleşmesi'nin 13. maddesi uyarınca, yüklenici ve elemanlarının işverene ve üçüncü kişilere verebileceği zararlardan, iş kazalarından işverenin sorumlu olacağından, davaya konu zarardan, davalı yüklenici Kocakuşak Nak. Tem. Turz. Güv. Tic. Ltd. Şti. ile araç sürücüsü davalı ... ve davalı işveren Carrefor Sabancı Tic. Merkz. A.Ş.'nin müteselsilen sorumlu oldukları, her ne kadar araç davalı ... adına kayıtlı ise de, bu şahıs tarafından araç, davalılardan Kocakuşak Nak. Tem. Turz. Güv. Tic. Ltd. Şti'ne kiralanarak zilyetliği devredildiğinden, bu davalı ile diğer davalılar Güven Sig. A.Ş. ve Fiba Sig. A.Ş.'nin manevi tazminattan sorumlu tutulamayacağı gerekçeleriyle, takdiren 8.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ..., Kocakuşak Nak.

Tem. Turz. Güv. Tic. Ltd. Şti. ve Carrefour Sabancı Tic. Merkz. A.Ş'den tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, maddi tazminat davasının aktif husumet nedeni ile reddine, davalılar Fiba Sig. A.Ş, Güven Sig. A.Ş. ve Emin Erdoğan haklarında açılan davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalılardan CarrefourSa Tic. Mrk. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

BK'nun 47. maddesi hükmüne göre, hakim özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı altında hak sahiplerine verilebilecek tazminatı adalete uygun olarak belirlemelidir. Bu tazminat, zarara uğrayan kişi ve yakınlarında bir huzur duygusu oluşturmalı, yaşadıkları manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmalı, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmeli, bir teselli, bir savunma ve ruhu tatmin aracı olmalıdır. Tazminatın sınırı, onun amacına, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ve adalete uygun olarak belirlenmelidir. Diğer bir deyişle, takdir edilecek tazminat miktarı mevcut durumda elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalı, zenginleşme vasıtası olmamalıdır.

22. 06.1966 tarihli 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her somut olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri karar yerinde objektif bir biçimde göstermeli ve bu takdir hakkını MK'nun 4. maddesine göre hukuka ve hakkaniyete uygun olarak kullanmalıdır.

Davacının eşi, davaya konu kaza nedeniyle, tüm vücut fonksiyonlarını % 96 oranında kaybedecek şekilde yaralanmış, yaklaşık üç yıl boyunca bu şekilde yaşadıktan sonra yargılama sırasında vefat etmiş, davacı, tüm bu aşamalarda eşinin yaşadığı acılara birebir tanık olmuştur. Olayın meydana gelişi ve diğer etkenlerin tümü birlikte değerlendirilip, hakkaniyet ilkesi de dikkate alınıp, davacının, müteveffanın eşi olduğu, bu nedenle yaşadığı acının ağırlığı da gözetilerek daha makul oranda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, olay tarihi itibariyle taraflar arasındaki menfaat dengesine uygun düşmeyen miktarda manevi tazminatın takdiri doğru görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 356,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan Kocaeli CarrefourSa A.Ş.'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 14/09/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.