YİDK kararının iptali

11. Hukuk Dairesi         2023/928 E.  ,  2024/4111 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/10 Esas, 2022/1474 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/122 E., 2020/336 K.

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme Değerledirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin “BULL”, “RED BULL”, “KIRMIZI BOĞA”, “RED BULL+ŞEKİL” gibi markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin 32. sınıftaki mallar için yaptığı 2017/86304 sayılı "rodeo star ultra energy drink" marka tescil başvurusuna, müvekkilinin boğa şeklini içeren 2013/35100, 2008/54561 sayılı markalara dayanarak yaptığı itirazın reddedildiğini, davaya konu markanın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca müvekkilinin markaları ile karıştırılmaya yol açacak derecede benzer olduğunu, davaya konu markanın kapsadığı malların müvekkilinin markaları kapsamında yer alan mallarla birebir aynı olduğunu, boğa figürünün, müvekkilinin yarattığı ve yıllar süren emek sonucu “enerji içecekleri” açısından bilinir hale getirdiği bir konsept olduğunu, müvekkilinin markalarının tanınmışlık statüsünün de markalar arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimali hususlarının belirlenmesinde göz önünde bulundurulmasının gerektiğini, davaya konu başvurunun kötü niyetle yapıldığını, davalının 2018/77416 numaralı marka başvurusuna da itiraz ettiklerini, bunun üzerine “boğa şeklini değiştirerek” yeni marka başvurusunda bulunulmasının, davalının iltibas ve benzerlik yaratmış olduğunun farkında olduğunu ve başka benzer bir marka aracılığıyla aynı mallar üzerinde kötü niyetli şekilde tescil kazanmaya çalıştığını ortaya koyduğunu ileri sürerek, davalı TÜRKPATENT YİDK'in 13.02.2019 tarihli ve 2019/M-971 sayılı kararının iptaline davalı şirket markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; markalar arasında iltibas yaratacak derecede benzerlik bulunmadığını, başvuru markasını oluşturan kelime unsurları ile davacı markaları arasında örtüşen unsur bulunmadığını, "RODEO star" ibaresinin başvuru markasında ön plana çıkarılan kelime unsuru olduğunu, başvuru markasında yer alan şekil unsurunun "rodeo" ibaresinin görsel anlatımı olduğunu, görselin kelime unsurunu tanımladığını, markaların görsel açıdan bıraktıkları genel izlenimlerinin birbirlerinden farklı olduğunu, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin markasındaki asıl ve ayırt edici unsurun “RODEO STAR” ibaresi olduğunu, 2017/77752 numara ile tescilli “RODEO STAR ULTRA ENERGY DRINK” ibareli marka üzerinde 32. sınıf açısından kazanılmış hakkının bulunduğunu, dava konusu başvuru markasında, tescilli “RODEO STAR ULTRA ENERGY DRINK” ibareli kelime markasını ve Rodeo sporunu betimleyen tasarımını birleştirdiğini, RODEO’nun boğa veya at gibi bir hayvan üzerinde eyersiz durabilme üzerine kurulu bir spor olduğunu, enerji içeceği üreticisinin içeceği satın alacak tüketiciye güç ve enerji vaat ettiğini, bu bakımdan “Rodeo” isimli bir enerji içeceğinin ürün görselinde güç ve enerjiyi temsilen boğa üzerinde rodeo yapan bir kovboy betimlemesinin yer almasından başka bir alternatifin düşünülemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davaya konu 2017/86304 sayılı "rodeo star ultra energy drink" davalı markası ile davacı davacının esas unsurlu “RED BULL” ibareli markaları arasında görsel, kavramsal yönden benzerlik olduğu, taraf markaları kapsamında yer alan malların da birbirleri ile ilişkili olması nedeniyle anılan markaların birbirleriyle karıştırılmaya sebebiyet vereceği, davacının “RED BULL” markasının tanınmış olduğuna dair yeterli delil sunamadığı, kötü niyet iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne TÜRKPATENT YİDK'in 2019/M-971 sayılı kararının davacının itirazının reddi yönünden iptaline, davaya konu markanın tüm mal ve hizmetler yönünden iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda tarafların markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik bulunmadığı tespit edilmesine rağmen aksi yönde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin markasının asıl unsurunun "Rodeo" ibaresi olduğunu, bunu betimleyen boğa şeklinin markanın asıl unsuru olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, tarafların markalarının 32/4. sınıf enerji ve sporcu içecekleri yönünden aynı malları kapsadığı, davacının itiraza mesnet markalarının asıl unsuru olan boğa figürünün aynısının, davalının başvurusunda da asıl unsurlardan birisi olarak kullanıldığı, davalının birçok seçenek özgürlüğü varken, davacının markalarındaki boğa şeklinin aynısını, başvurusunun asıl unsurlarından birisi olarak kullanıp, bu boğa figürüne bir matador eklemesinin ve "Rodeo Star" asıl unsuru ile diğer bir takım tali ibareleri yazmasının, davalı başvurusunun davacı markalarından ayırt edilmesini sağlamaya yeterli olmadığı, sonuçta davalının marka tescil başvurusunda, davacının markalarında yer alan boğa şeklinin aynısının, asıl unsurlardan birisi olarak kullanılmasının, tarafların markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik ve iltibas tehlikesine yol açtığı, Yargıtay 11.

HD'nin benzer olaylardaki 29.02.2016 tarihli ve 2015/7655 E., 2016/2172 K., 12.05.2014 tarihli ve 2014/527 E., 8944 K., 06.01.2014 tarihli ve 2013/9798 E., 2014/59 K. sayılı ilamlarının da bu yönde olduğu gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik olmadığını, başvuru markasını oluşturan kelime unsurları ile davacı markaları arasında örtüşen bir unsur bulunmadığını, kelimenin markada dikkati çeken ilk unsur olduğunu, rodeo oyunun herkesçe bilindiğini, her rodeo figürünün davacı firma ile ilişkilendirilmemesi gerektiğini, emtia benzerliği olsa da marka benzerliğinin gerçekleşmediğini, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle, dosyada alınan bilirkişi raporunda, müvekkili markasında boğa figürünün öne çıktığından bahsedilemeyeceği, bu figürün rodeo ibaresinin tesvirinde kullanılabilecek iki hayvandan biri olduğu, boğa figürünün özel olarak diğer unsurlardan öne çıkarılmamış olması nedeniyle markanın bütünselliği ilkesine göre markalar arasında benzerlik ilişkisi kurulmayacağı tespitine yer verilmesine rağmen mahkemece aksi yönde karar verildiğini, istinaf mahkemesince, müvekkili markasının asıl unsurunun boğa figürü ve "Rodeo star" ibareleri olduğunun belirtildiğini, ancak bir markada iki ayrı asıl unsur bulunamayacağını, birden fazla unsurun bulunması halinde markanın bütününe göre değerlendirme yapılması gerektiğini, müvekkili markasındaki asıl unsurun "Rodeo Star" ibaresi olduğunu, boğa figürünün tamamlayıcı unsur olduğunu, davacı markasındaki boğa figürünün muhtelif alanlarda birebir kullanıldığını, jenerik hale gelmiş bir figürün davacının tekeline bırakılmayacağını, dava konusu markanın, müvekkilinin tescilli kelime markasının betimlenmesi suretiyle oluşturulduğunu, bu sebeple müvekkilinin seçenek özgürlüğünün dava dışı tescilli kelime markasının tasviri ile sınırlı olduğunu, tüketicilerin markları karıştırma veya davacı markası ile ilişkilendirme ihtimalinin olmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı marka başvurusuna davacı tarafından yapılan itirazın reddine dair YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.