Tazminat

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1846 E. 2021/1442 K.

Ortak:sigorta acentelik sözleşmesi · önemli menfaat · sigorta acenteliği · portföy tazminatı · acentelik sözleşmesi · müktesep hak · acentelik · hakkaniyet

İncelediğiniz kararda

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen «sigorta acenteliği sözleşmesinin» haksız feshedildiği iddiasına dayalı, «portföy tazminatının» tahsili istemine ilişkindir.

… ararı ile, davalı tarafından taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin haksız şekilde feshedilmiş olduğu, davacının kazandırmış olduğu müşteriler ile ilişkilere «fesih» tarihinden sonra da devem edilmiş olduğu, böylelikle davalı ... şirketinin, «sözleşmesinin feshi» sonrasında davacı «acentenin» müşterileri üzerinden poliçe düzenleyerek menfaat temin ettiği, davacının sözleşmenin feshi dolayısıyla bunlardan doğabilecek ücret «kaybına» uğradığı, «hakkaniyet» gereği davacı lehine «portföy tazminatına» hükmedilmesi gerektiği, 13 yıllık devam eden yargılama süreci göz önünde bulundurulduğunda toplanacak başka bir delil kalmamış olması, bulunamayacak olması sebebiyle dosyada ekli olan tüm veriler üzerinden inceleme yapılarak hazırlanan rapor hükme esas alınmış olup hakkaniyet gereği davacının 15.11.2011 tarihli «ıslah» dilekçesindeki 64.450,00 TL'lik talebi ile bağlı kalındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının tazminat için gerekli sözleşmenin feshinden sonra portföy sayesinde «önemli menfaat» elde edilmesi ve «hakkaniyetin» gerektirmesi koşullarını sağlayamadığını, bu hususları ispatlayamadığını, kaç müşterinin fesihten sonra poliçe oluşturduğunun belirtilmediğini, poliçelerin branşlarının belirlenmediğini, davacının müşterilerinden çoğunun davalı nezdindeki sözleşme ilişkisini devam ettirmediğini, bir kısmının ise davacı ile yapılan sözleşmeden önce müşterisi olduğunu, davalının ülke genelindeki prestijinin ve davacının bölgedeki tek «acente» olması hususlarının dikkate alınmadığını, acente sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Benzer bu kararda

Dava, taraflar arasında düzenlenen «sigorta acenteliği sözleşmesinin» haksız feshedildiği iddiasına dayalı, «portföy tazminatının» tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemenin davanın kabulüne dair kararı, Dairemiz’in 09.03.2015 tarih 2014/16850-2015/3124 sayılı bozma ilamı ile, davalının savunmasında bildirdiği «fesih» sebeplerinin yerinde olmadığı, sözleşmeyi haksız şekilde feshettiğinin ortaya çıktığı, ancak «portföy tazminatı» bakımından yapılan değerlendirmenin yerinde görülmediği, hükme temel alınan bilirkişi raporunun da karar vermeye elverişli olmadığı, davacı «acentenin» davalı adına ne tür poliçeler düzenlediği, bu poliçelerin süreleri, davalının ne gibi «önemli menfaatler» elde edeceği ve «hakkaniyet» ilkesi gereği portföy tazminatı verilmesinin gerekip gerekmediği hususlarının tartışılmadığı, davalı vekilinin, rapora yönelik itirazları üzerinde durulup, portföy …

Mahkemece bozmaya uyulmasına, bozmaya uyulmakla davalının sözleşmeyi haksız şekilde feshettiği hususunda davacı lehine «müktesep hak» doğmasına rağmen, önceki bozma ilamı gereğince işlem yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği halde, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Sigorta acenteliği

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/17517 E. 2014/18559 K.

Ortak:sigorta acenteliği · portföy tazminatı · acentelik sözleşmesi · acente · acentelik · ek prim · fesih

İncelediğiniz kararda

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen «sigorta acenteliği sözleşmesinin» haksız feshedildiği iddiasına dayalı, «portföy tazminatının» tahsili istemine ilişkindir.

… ararı ile, davalı tarafından taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin haksız şekilde feshedilmiş olduğu, davacının kazandırmış olduğu müşteriler ile ilişkilere «fesih» tarihinden sonra da devem edilmiş olduğu, böylelikle davalı ... şirketinin, «sözleşmesinin feshi» sonrasında davacı «acentenin» müşterileri üzerinden poliçe düzenleyerek menfaat temin ettiği, davacının sözleşmenin feshi dolayısıyla bunlardan doğabilecek ücret «kaybına» uğradığı, «hakkaniyet» gereği davacı lehine «portföy tazminatına» hükmedilmesi gerektiği, 13 yıllık devam eden yargılama süreci göz önünde bulundurulduğunda toplanacak başka bir delil kalmamış olması, bulunamayacak olması sebebiyle dosyada ekli olan tüm veriler üzerinden inceleme yapılarak hazırlanan rapor hükme esas alınmış olup hakkaniyet gereği davacının 15.11.2011 tarihli «ıslah» dilekçesindeki 64.450,00 TL'lik talebi ile bağlı kalındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

… 2019 tarih ve 2016/618 E., 2019/1002 K. sayılı kararı ile, bozma ilamına uyularak, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının bir kısım «sigorta poliçelerini» düzenlerken sigortalıların yaşlarını gerçeğe aykırı olarak büyük göstererek düşük «prim» tahakkukuna yol açtığı, söz konusu poliçelerin geçerlilik tarihlerinin «fesih» tarihine yakın olduğu ve poliçelerin fesih tarihinde devam ettiği, davacının sigortalıların yaşlarını büyük göstermesinin sözleşmeye aykırı olduğu, bu nedenle dava …

Benzer bu kararda

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı «acentenin» sigortalılardan tahsil ettiği primleri «zimmetine» geçirdiğinin ispatı yönünden davalının herhangi bir delil sunmadığı, davacıya gönderilen «fesih» ve azilnamede de acentenin borcuna değil poliçelerin «prim» taksitlerine dayanıldığı, bu durumda davalının «acentelik sözleşmesinin» feshinde haklı olmadığı, davalının kayıt ve belgelerini denetime açmaması nedeni ile 2007 yılına ilişkin «komisyon» gider belgelerindeki branş poliçelerinin «yenilendiği» varsayılarak 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 23/15. fıkrası uyarınca davacının 13.341,95 TL alacağının bulunduğunun tespit edildiği, acentelik sözleşmesinin feshinde davacının herhangi bir kusurunun bulunmaması nedeni ile «portföy tazminatına» da hak kazandığı ve bunun da 22.598,08 TL olarak hesaplandığı, her ne kadar davacı ek sözleşme ile hastalık branşında %20 «komisyon alacağı» belirlendiğini ileri sürmüş ise de ilk üretim tarihinden itibaren davalı sigorta şirketinin %5 komisyon tahakkuk ettirdiği ve davacının da uzun yıllar boyunca itiraz etmeden bu oranı kabul ettiği, dolayısıyla grup sağlık sigortalarına dayalı eksik komisyon ödemesinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 35.940,03 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece, davalı sigorta şirketinin taraflar arasındaki «acentelik sözleşmesini» haklı nedenle feshetmesi karşısında «acente» lehine 5684 sayılı Kanun'un 23/16. maddesi uyarınca «portföy tazminatına» hükmedilemeyeceği gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2- Dava, «acentelik sözleşmesinin» feshinden kaynaklanan «portföy tazminatı» ile birikmiş «komisyon alacağının» tahsili istemine ilişkin olup mahkemece, davalının acentelik sözleşmesini fesihte haksız olduğu, dolayısıyla davacının portföy tazminatına hak kazandığı, ayrıca bakiye komisyon alacağının da bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:komisyon alacağı · zimmet · sigorta ettiren · yenileme · komisyon · temerrüt faizi · temerrüt

Benzer bu kararda

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı «acentenin» sigortalılardan tahsil ettiği primleri «zimmetine» geçirdiğinin ispatı yönünden davalının herhangi bir delil sunmadığı, davacıya gönderilen «fesih» ve azilnamede de acentenin borcuna değil poliçelerin «prim» taksitlerine dayanıldığı, bu durumda davalının «acentelik sözleşmesinin» feshinde haklı olmadığı, davalının kayıt ve belgelerini denetime açmaması nedeni ile 2007 yılına ilişkin «komisyon» gider belgelerindeki branş poliçelerinin «yenilendiği» varsayılarak 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 23/15. fıkrası uyarınca davacının 13.341,95 TL alacağının bulunduğunun tespit edildiği, acentelik sözleşmesinin feshinde davacının herhangi bir kusurunun bulunmaması nedeni ile «portföy tazminatına» da hak kazandığı ve bunun da 22.598,08 TL olarak hesaplandığı, her ne kadar davacı ek sözleşme ile hastalık branşında %20 «komisyon alacağı» belirlendiğini ileri sürmüş ise de ilk üretim tarihinden itibaren davalı sigorta şirketinin %5 komisyon tahakkuk ettirdiği ve davacının da uzun yıllar boyunca itiraz etmeden bu oranı kabul ettiği, dolayısıyla grup sağlık sigortalarına dayalı eksik komisyon ödemesinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 35.940,03 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

2- Dava, «acentelik sözleşmesinin» feshinden kaynaklanan «portföy tazminatı» ile birikmiş «komisyon alacağının» tahsili istemine ilişkin olup mahkemece, davalının acentelik sözleşmesini fesihte haksız olduğu, dolayısıyla davacının portföy tazminatına hak kazandığı, ayrıca bakiye komisyon alacağının da bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

3-5684 sayılı Kanun'un 23/15. maddesinde, «sigorta acentesinin», «acentelik sözleşmesinin» sona ermesi halinde, «sigorta ettirenlerle» yaptığı veya kısa bir süre içinde yapacağı işlerle ilgili sözleşme ilişkisi devam etmiş olsaydı elde edeceği «komisyona» hak kazanacağı düzenlenmiştir.

Mahkemece söz konusu hüküm uyarınca davacının «komisyon alacağı» olduğu kabul edilerek bu miktar hüküm altına alınmış ise de somut olayda davacının bu madde kapsamında herhangi bir talebi bulunmamaktadır.

Sözleşme | Tahsil

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14370 E. 2014/17136 K.

Ortak:önemli menfaat · sigorta acenteliği · portföy tazminatı · haksız fesih · acentelik sözleşmesi · acente · sözleşmenin feshi · acentelik

İncelediğiniz kararda

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen «sigorta acenteliği sözleşmesinin» haksız feshedildiği iddiasına dayalı, «portföy tazminatının» tahsili istemine ilişkindir.

… ararı ile, davalı tarafından taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin haksız şekilde feshedilmiş olduğu, davacının kazandırmış olduğu müşteriler ile ilişkilere «fesih» tarihinden sonra da devem edilmiş olduğu, böylelikle davalı ... şirketinin, «sözleşmesinin feshi» sonrasında davacı «acentenin» müşterileri üzerinden poliçe düzenleyerek menfaat temin ettiği, davacının sözleşmenin feshi dolayısıyla bunlardan doğabilecek ücret «kaybına» uğradığı, «hakkaniyet» gereği davacı lehine «portföy tazminatına» hükmedilmesi gerektiği, 13 yıllık devam eden yargılama süreci göz önünde bulundurulduğunda toplanacak başka bir delil kalmamış olması, bulunamayacak olması sebebiyle dosyada ekli olan tüm veriler üzerinden inceleme yapılarak hazırlanan rapor hükme esas alınmış olup hakkaniyet gereği davacının 15.11.2011 tarihli «ıslah» dilekçesindeki 64.450,00 TL'lik talebi ile bağlı kalındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının tazminat için gerekli sözleşmenin feshinden sonra portföy sayesinde «önemli menfaat» elde edilmesi ve «hakkaniyetin» gerektirmesi koşullarını sağlayamadığını, bu hususları ispatlayamadığını, kaç müşterinin fesihten sonra poliçe oluşturduğunun belirtilmediğini, poliçelerin branşlarının belirlenmediğini, davacının müşterilerinden çoğunun davalı nezdindeki sözleşme ilişkisini devam ettirmediğini, bir kısmının ise davacı ile yapılan sözleşmeden önce müşterisi olduğunu, davalının ülke genelindeki prestijinin ve davacının bölgedeki tek «acente» olması hususlarının dikkate alınmadığını, acente sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Benzer bu kararda

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında belirsiz süreli «acentelik sözleşmesinin» bulunduğu, bu sözleşmenin davalı tarafından haksız biçimde feshedildiği, «haksız fesih» nedeniyle davacının «komisyon alacağı» ve «portföy tazminatı» talep hakkının bulunduğu, ayrıca komisyon oranlarının davalı tarafından tek taraflı olarak düşürülerek davacıya eksik komisyon ödemesi yapıldığı, dolayısıyla bu mi …

2-Dava, taraflar arasındaki «acentelik sözleşmesinin» davalı tarafından haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı «komisyon alacağı» ve «portföy tazminatı» ile birlikte manevi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkin olup mahkemece, taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiği, «haksız fesih» nedeniyle davacının komisyon alacağı ve portföy tazminatı talep hakkının doğduğu, ayrıca komisyon oranlarının da davalı tarafça tek taraflı olarak düşürülerek dava …

3-Ayrıca, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 23/15. maddesinde, “Sigorta «acentesi», «acentelik sözleşmesinin» sona ermesi halinde, «sigorta ettirenlerle» yaptığı veya kısa bir süre içinde yapacağı işlerle ilgili sözleşme ilişkisi devam etmiş olsaydı elde edeceği «komisyona» hak kazanır. “ düzenlemesine yer verildikten sonra 16. fıkrası ise “Sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra sigorta şirketi «sigorta acentesinin» portföyü sayesinde «önemli menfaatler» elde ediyor ve «hakkaniyet» gerektiriyorsa, sigorta acentesi, sigorta şirketinden tazminat talep edebilir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:komisyon alacağı · sigorta ettiren · takas · olumsuz oy · komisyon · eksik inceleme · i̇i̇k 72/son

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

HÜKÜM

I. DAVA

II. CEVAP

IV. TEMYİZ

V. KARAR